Sau thời gian dài tranh cãi xoay quanh các vấn đề an ninh quốc gia, TikTok tại Mỹ đánh dấu bước chuyển mình mới vào ngày 22-1, khi công ty mẹ Trung Quốc ByteDance hoàn tất việc thành lập liên doanh do phía Mỹ nắm quyền chi phối, nhằm tiếp tục hoạt động tại thị trường 200 triệu người dùng này.

Thỏa thuận được xem là bước đi then chốt nhằm giúp TikTok tránh nguy cơ bị cấm theo đạo luật liên bang năm 2024, vốn yêu cầu tách TikTok khỏi ByteDance.

Theo thỏa thuận, liên doanh mang tên TikTok USDS Joint Venture LLC sẽ do các nhà đầu tư Mỹ và quốc tế nắm giữ 80,1% cổ phần, trong khi ByteDance giữ lại 19,9% - mức tối đa cho phép theo luật Mỹ.

Trong bài đăng chia sẻ trên mạng xã hội, ông Trump đã ca ngợi thỏa thuận, cho rằng TikTok "giờ đây sẽ thuộc sở hữu của một nhóm những người Mỹ yêu nước và các nhà đầu tư - những người lớn nhất thế giới".

Ông Trump cũng gửi lời cảm ơn tới Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vì "đã hợp tác với chúng tôi và cuối cùng phê duyệt thỏa thuận này. Ông ấy hoàn toàn có thể đi theo hướng khác nhưng đã không làm vậy, và quyết định đó đáng được ghi nhận".

Ba nhà đầu tư lớn nhất: Oracle, MGX và Silver Lake

Ba cổ đông quản lý chính của TikTok USDS đều nắm giữ 15% cổ phần. Đầu tiên là Oracle, tập đoàn điện toán đám mây lâu năm của Mỹ. Oracle đã gắn bó với TikTok từ năm 2022, khi bắt đầu lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ trên các máy chủ đặt tại Mỹ nhằm xoa dịu lo ngại của Washington.

Theo thỏa thuận mới, Oracle sẽ giám sát an ninh dữ liệu và việc cập nhật thuật toán gợi ý nội dung của TikTok. Công nghệ này sẽ được vận hành trên hạ tầng đám mây của Oracle tại Mỹ.

Nhà đầu tư thứ hai là MGX, một quỹ đầu tư công nghệ và trí tuệ nhân tạo có trụ sở tại Abu Dhabi, được thành lập năm 2024.

MGX tập trung vào các lĩnh vực bán dẫn, trung tâm dữ liệu và AI, đồng thời có quan hệ hợp tác với nhiều tập đoàn lớn như Microsoft và BlackRock.

Tuy nhiên, MGX từng gây chú ý do có liên hệ với G42 - một công ty AI của UAE từng bị giới chức Mỹ cảnh báo vì quan hệ với các doanh nghiệp Trung Quốc. MGX cho biết đã thoái vốn khỏi các khoản đầu tư nhạy cảm để đáp ứng yêu cầu hợp tác với Mỹ.

Cổ đông quản lý thứ ba là Silver Lake, quỹ đầu tư tư nhân công nghệ có trụ sở tại California, nổi tiếng với các khoản đầu tư vào Dell, Waymo và nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn khác. Silver Lake từng hợp tác với MGX trong một số thương vụ và có mối liên hệ gián tiếp với Oracle thông qua các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Vai trò còn lại của ByteDance

Dù chỉ còn nắm 19,9% cổ phần, ByteDance vẫn giữ quyền sở hữu thương hiệu TikTok toàn cầu.

Theo Hãng tin Reuters, công ty Trung Quốc này sẽ tiếp tục sở hữu các hoạt động kinh doanh tạo doanh thu tại Mỹ như quảng cáo và thương mại điện tử thông qua một đơn vị riêng biệt, trong khi liên doanh TikTok USDS đảm nhiệm phần "hậu trường", bao gồm dữ liệu người dùng Mỹ và thuật toán gợi ý.

Thuật toán này sẽ được liên doanh cấp phép từ ByteDance, sau đó được đào tạo, kiểm thử và cập nhật dựa trên dữ liệu người dùng Mỹ, dưới sự giám sát về an ninh của Oracle.

Liên doanh cũng sẽ nhận một phần doanh thu để đổi lại việc cung cấp các dịch vụ công nghệ và dữ liệu.

Danh sách cổ đông mở rộng

Ngoài ba nhà đầu tư lớn, TikTok USDS còn có sự tham gia của nhiều quỹ và cá nhân, trong đó có Dell Family Office của tỉ phú Michael Dell, cùng các quỹ như Alpha Wave Partners, Revolution, Merritt Way, Via Nova, Virgo LI và NJJ Capital - nhiều trong số này từng là nhà đầu tư vào ByteDance trước đây.

TikTok 'bán mình' ở Mỹ: ai hưởng lợi?

Sau nhiều năm chịu sự giám sát gắt gao từ Chính phủ Mỹ vì lý do an ninh quốc gia, TikTok cuối cùng đã chọn con đường thay đổi cấu trúc sở hữu để tiếp tục hoạt động tại thị trường quan trọng này.