Trung tâm eo biển Hormuz hiện có khoảng 80 quả thủy lôi, cần được rà phá để hoạt động vận tải có thể trở lại bình thường, báo Guardian dẫn thông tin từ Hiệp hội đại diện các chủ tàu chở dầu độc lập (Intertanko) ngày 19-6.

Một số tàu đã bắt đầu rời vịnh Ba Tư qua điểm nghẽn hàng hải chiến lược này vào ngày 18-6, sau khi Mỹ và Iran ký kết biên bản ghi nhớ. 

Dù vậy, hoạt động vận tải được dự báo chưa thể sớm phục hồi ngay cả khi lệnh ngừng bắn được duy trì, do sự hiện diện của thủy lôi và các chướng ngại khác.

"Luồng chính đi qua trung tâm eo biển Hormuz hiện đã bị đóng và rất nguy hiểm. Hiện khu vực này đang có khoảng 80 quả thủy lôi. Đây là con số rất lớn và sẽ mất khá nhiều thời gian để xử lý", ông Phil Belcher, Giám đốc hàng hải của Intertanko, cho biết.

Trong thời gian xung đột, Tehran đã rải thủy lôi tại khu vực trung tâm eo biển - nằm trong hệ thống phân luồng giao thông được thiết lập giữa Iran và Oman từ năm 1968 - nhằm hạn chế di chuyển của tàu chở dầu và các tàu thuyền khác. 

Khoảng 20.000 thuyền viên bị mắc kẹt ở hai phía tuyến đường này. Một số tàu vẫn lén đi qua vào ban đêm theo đường gần bờ biển Oman bằng cách tắt thiết bị phát tín hiệu và nhận hỗ trợ từ Mỹ. Số khác phải trả phí để đi qua vùng biển Iran. 

"Điều này giống như một tuyến cao tốc mà làn chính bị đóng, buộc mọi người phải chạy vào làn khẩn cấp. Chúng ta cần mở lại tuyến chính để lượng lớn tàu có thể lưu thông an toàn. Một trong những rủi ro hiện nay là nguy cơ mắc cạn - tuyến phía nam đi rất sát các bãi đá", ông Belcher nói.

Với lượng lớn tàu cố gắng đi qua những đoạn hẹp của eo biển, ngành vận tải cảnh báo nguy cơ va chạm gia tăng. 

Rủi ro này càng nghiêm trọng hơn bởi hiện tượng gây nhiễu tín hiệu được cho là do Iran thực hiện, khiến hệ thống định vị của các tàu tê liệt. 

Một vụ va chạm hoặc chìm tàu có thể tiếp tục làm gián đoạn thương mại toàn cầu. Ngành vận tải vẫn chưa quên sự cố năm 2021 khi tàu Ever Given làm tắc kênh đào Suez suốt một tuần.

Hiện gần 600 tàu đang neo đậu trong vịnh Ba Tư từ tháng 2, khiến tình trạng ùn ứ cần nhiều thời gian để giải tỏa. 

Ông Richard Meade, Tổng biên tập đơn vị cung cấp dữ liệu hàng hải Lloyd's List, nhận định: "Chúng ta đang ở trong tình huống chưa từng có tiền lệ. Tôi không nghĩ hoạt động vận tải tại đây có thể trở lại bình thường trong năm nay". 

Đường qua eo biển Hormuz: Gỡ thủy lôi rất tốn thời gian

Dù Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz, hoạt động vận tải qua eo biển vẫn chưa thể khôi phục ngay lập tức do nguy cơ thủy lôi.