Nhận biết vị trí, tính chất cơn đau và các triệu chứng đi kèm đau bụng sẽ giúp người bệnh biết khi nào cần đến bệnh viện - Ảnh: AI
Đau bụng là triệu chứng rất phổ biến, có thể xuất hiện sau khi ăn quá no, sử dụng thực phẩm không phù hợp hoặc do rối loạn tiêu hóa thông thường. Phần lớn những cơn đau nhẹ sẽ cải thiện sau một thời gian ngắn.
Tuy nhiên, không phải cơn đau bụng nào cũng vô hại. Trong một số trường hợp, đau bụng là biểu hiện đầu tiên của tình trạng viêm nhiễm, tắc nghẽn, chảy máu hoặc tổn thương các cơ quan trong ổ bụng.
Theo Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (MedlinePlus), mức độ đau không phải lúc nào cũng phản ánh mức độ nghiêm trọng của bệnh. Một số tình trạng nguy hiểm có thể chỉ gây đau nhẹ ở giai đoạn đầu, trong khi đầy hơi hoặc co thắt ruột đôi khi gây đau dữ dội.
Vì vậy, ngoài vị trí đau, người bệnh cần chú ý thời điểm khởi phát, diễn biến cơn đau và những dấu hiệu bất thường đi kèm.
7 kiểu đau bụng có thể cảnh báo bệnh nguy hiểm
1. Đau quanh rốn rồi chuyển xuống bụng dưới bên phải
Đây là một trong những biểu hiện điển hình của viêm ruột thừa cấp.
Ban đầu, người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ quanh rốn hoặc vùng giữa bụng. Sau vài giờ, cơn đau thường di chuyển xuống vùng bụng dưới bên phải, trở nên rõ rệt và liên tục hơn.
Đau có thể tăng khi đi lại, ho, thay đổi tư thế hoặc ấn vào vùng bụng bị tổn thương. Một số người còn có biểu hiện chán ăn, buồn nôn, nôn hoặc sốt nhẹ.
2. Đau dữ dội vùng bụng trên, lan ra sau lưng
Cơn đau xuất hiện ở vùng thượng vị, tức khu vực giữa bụng ngay dưới xương ức, sau đó lan ra sau lưng có thể liên quan đến viêm tụy cấp.
Người bệnh thường cảm thấy đau liên tục, mức độ từ vừa đến dữ dội, có thể kèm buồn nôn, nôn và chướng bụng.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh đái tháo đường, Tiêu hóa và Thận của Mỹ (NIDDK), viêm tụy cấp có thể diễn biến nặng, gây tổn thương các cơ quan khác và cần được đánh giá tại bệnh viện.
Đặc biệt, đau bụng trên dữ dội kéo dài, kèm nôn nhiều, sốt hoặc mệt lả là những dấu hiệu không nên tự điều trị tại nhà.
3. Đau vùng bụng trên bên phải, nhất là sau bữa ăn nhiều dầu mỡ
Đau ở vùng hạ sườn phải, tức phía trên bên phải của bụng, có thể liên quan đến bệnh lý túi mật.
Ở người có sỏi mật, cơn đau thường xuất hiện khi sỏi gây tắc nghẽn tạm thời đường thoát của túi mật. Đau có thể kéo dài từ vài chục phút đến vài giờ, đôi khi lan lên vai phải hoặc ra sau lưng.
Nếu cơn đau kéo dài, kèm sốt, buồn nôn hoặc đau tăng khi chạm vào vùng hạ sườn phải, người bệnh có thể bị viêm túi mật cấp.
4. Đau bụng quặn từng cơn, kèm chướng bụng và không trung tiện
Đau bụng từng cơn, có lúc dữ dội rồi tạm giảm, kèm bụng chướng, buồn nôn hoặc nôn có thể là dấu hiệu của tắc ruột.
Tắc ruột xảy ra khi thức ăn, dịch tiêu hóa và khí không thể di chuyển bình thường qua đường ruột.
Nguyên nhân có thể liên quan đến dính ruột sau phẫu thuật, thoát vị, khối u hoặc một số bệnh lý khác.
Nên chú ý nếu đau bụng bất thường - Ảnh minh họa
5. Đau bụng đột ngột, bụng căng cứng
Một cơn đau bụng xuất hiện đột ngột, dữ dội, đặc biệt khi bụng trở nên căng cứng và rất đau khi chạm vào, có thể cảnh báo tình trạng viêm phúc mạc hoặc thủng tạng rỗng.
Ví dụ, ổ loét dạ dày hoặc tá tràng có thể gây thủng thành ống tiêu hóa, khiến dịch tiêu hóa tràn vào khoang bụng.
Người bệnh có thể cảm thấy đau dữ dội ngay từ đầu, sau đó đau lan khắp bụng. Một số trường hợp kèm vã mồ hôi, mạch nhanh, chóng mặt hoặc tụt huyết áp.
Đây là tình trạng cấp cứu ngoại khoa vì có thể nhanh chóng dẫn đến nhiễm trùng nặng và sốc.
6. Đau bụng kèm nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
Đau vùng thượng vị kèm nôn ra máu đỏ tươi, nôn dịch giống bã cà phê hoặc đi ngoài phân đen như hắc ín có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
Tình trạng này xảy ra khi có chảy máu trong đường tiêu hóa, thường liên quan đến loét dạ dày - tá tràng, tổn thương thực quản hoặc những nguyên nhân khác.
Người bệnh có thể đồng thời xuất hiện chóng mặt, da xanh, mệt lả, tim đập nhanh hoặc ngất do mất máu.
Cần lưu ý rằng xuất huyết tiêu hóa không phải lúc nào cũng gây đau bụng. Một số người chỉ phát hiện bất thường qua màu phân hoặc biểu hiện thiếu máu.
7. Đau dữ dội vùng bụng dưới, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản
Đau bụng dưới có thể xuất phát từ hệ tiêu hóa, tiết niệu hoặc cơ quan sinh sản.
Ở phụ nữ, một cơn đau bụng dưới xuất hiện đột ngột, nhất là đau lệch một bên, có thể liên quan đến thai ngoài tử cung hoặc xoắn buồng trứng.
Thai ngoài tử cung xảy ra khi phôi làm tổ bên ngoài buồng tử cung, thường gặp nhất tại vòi trứng.
Trong khi đó, xoắn buồng trứng xảy ra khi buồng trứng bị xoay quanh hệ thống dây chằng và mạch máu nuôi dưỡng, gây giảm hoặc mất nguồn cung cấp máu. Tình trạng này thường gây đau vùng chậu đột ngột, có thể kèm buồn nôn và nôn. Cả hai đều là những tình trạng cần được đánh giá khẩn cấp.
Khi nào đau bụng cần đi cấp cứu ngay?
Không phải mọi cơn đau bụng đều cần nhập viện. Tuy nhiên, người bệnh không nên chờ đợi khi xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.
Theo MedlinePlus và các hướng dẫn y khoa về đau bụng cấp, người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp nếu đau bụng xuất hiện đột ngột và dữ dội, bụng căng cứng, đau tăng nhanh hoặc kèm các biểu hiện như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, ngất, khó thở hay dấu hiệu sốc.
Đau bụng kèm sốt cao, nôn liên tục, vàng da, bí trung đại tiện hoặc chướng bụng tăng dần cũng cần được thăm khám sớm.
Đặc biệt, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người có bệnh nền nghiêm trọng có thể xuất hiện triệu chứng không điển hình. Vì vậy, không nên chủ quan chỉ vì cơn đau chưa quá dữ dội.
Trong thời gian chờ được khám, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau liều cao, thuốc nhuận tràng hoặc các biện pháp dân gian khi chưa rõ nguyên nhân. Nếu nghi ngờ tình trạng cần phẫu thuật cấp cứu, nên tránh ăn uống cho đến khi được nhân viên y tế hướng dẫn.
Một vấn đề quan trọng khác là vị trí đau bụng chỉ có giá trị gợi ý, không đủ để tự chẩn đoán bệnh: đau vùng thượng vị có thể liên quan đến dạ dày, tụy hoặc túi mật, nhưng đôi khi cũng là biểu hiện của nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người cao tuổi và người mắc đái tháo đường.
Nguồn ưu tiên trên Google
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận