Chính phủ đã ban hành Nghị định 156/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 31/2019 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo, trong đó bổ sung nhiều quy định mới về xử lý kỷ luật đối với các hành vi vi phạm trong giải quyết tố cáo.

Theo nghị định, người giải quyết tố cáo, người xác minh nội dung tố cáo, người tiếp nhận tố cáo và người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức nếu có hành vi vi phạm pháp luật về tố cáo, tùy tính chất, mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Các hình thức xử lý gồm khiển trách, cảnh cáo, cách chức, buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm. Trường hợp gây thiệt hại còn phải thực hiện trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, nghị định đã dành một điều quy định về xử lý kỷ luật đối với người giải quyết tố cáo, người xác minh nội dung tố cáo, người tiếp nhận tố cáo.

Các hành vi áp dụng kỷ luật khiển trách

Kỷ luật khiển trách áp dụng khi có một trong các hành vi:

Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm bảo vệ người tố cáo dẫn đến việc người tố cáo bị trả thù, trù dập, trừ trường hợp quy định tại điểm b, khoản 3 và điểm d, khoản 4 điều này.

Cản trở, gây khó khăn, phiền hà cho người tố cáo.

Thiếu trách nhiệm trong việc giải quyết tố cáo.

Bao che cho người bị tố cáo, trừ trường hợp quy định tại điểm c, khoản 4 điều này.

Các hành vi áp dụng kỷ luật cảnh cáo

Kỷ luật cảnh cáo áp dụng khi có một trong các hành vi:

Đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách mà tái phạm.

Tiết lộ họ tên, địa chỉ, bút tích của người tố cáo và những thông tin khác làm lộ danh tính của người tố cáo, trừ trường hợp người tố cáo từ chối biện pháp bảo vệ bí mật thông tin.

Cố ý không thụ lý tố cáo, không ban hành kết luận nội dung tố cáo, không quyết định xử lý tố cáo theo thẩm quyền hoặc không kiến nghị người có thẩm quyền xử lý tố cáo.

Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong việc giải quyết tố cáo để thực hiện hành vi trái pháp luật. Đe dọa, mua chuộc, trả thù, trù dập, xúc phạm người tố cáo.

Các hành vi áp dụng kỷ luật cách chức

Kỷ luật cách chức áp dụng khi có một trong các hành vi:

Đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo mà tái phạm.

Không áp dụng biện pháp bảo vệ người tố cáo thuộc thẩm quyền dẫn đến việc người tố cáo bị trả thù, trù dập gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe với tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 61%.

Các hành vi áp dụng kỷ luật buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm

Hình thức kỷ luật buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm khi có một trong các hành vi:

Đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc cảnh cáo đối với công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý mà tái phạm.

Cố ý không giải quyết hoặc cố ý giải quyết tố cáo trái pháp luật gây mất ổn định, an ninh, trật tự xã hội.

Cố ý bỏ qua các bằng chứng, bỏ lọt các thông tin, tài liệu hoặc làm mất, làm sai lệch hồ sơ, tài liệu vụ việc tố cáo trong quá trình giải quyết tố cáo, dẫn đến xác định sai hành vi vi phạm, mức độ vi phạm của người bị tố cáo theo hướng giảm nhẹ hoặc loại trừ trách nhiệm, bao che cho người bị tố cáo gây mất ổn định, an ninh, trật tự xã hội.

Không áp dụng biện pháp bảo vệ người tố cáo thuộc thẩm quyền làm cho người tố cáo bị trả thù, trù dập dẫn đến thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe với tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên hoặc bị chết.

Các trường hợp viên chức bị kỷ luật cho thôi việc, cách chức

Nghị định 234 của Chính phủ quy định các trường hợp viên chức bị kỷ luật cho thôi việc và cách chức với viên chức quản lý.