Chiều 20-5, phiên tòa phúc thẩm xét đơn kháng cáo của hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) - ông Nguyễn Thanh Phong và bà Trần Việt Nga cùng 32 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại cơ quan này và một số đơn vị liên quan tiếp tục phần thẩm vấn.

Tại tòa, các bị cáo đều giữ nguyên kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, không ai kêu oan. Các bị cáo cũng đã nộp thêm các tình tiết mới để xin giảm nhẹ hình phạt.

Trong đó, bị cáo Phong cho biết đã khắc phục toàn bộ hậu quả trước khi phiên tòa sơ thẩm và tự nguyện sung quỹ nhà nước để khắc phục cho bị cáo khác 70 triệu đồng.

Tương tự, bị cáo Trần Việt Nga cho hay đã nộp tại cấp phúc thẩm hơn 1,9 tỉ đồng. Bị cáo cung cấp thêm các tài liệu mới có nhiều thành tích, khen thưởng trong công tác như Huân chương Lao động hạng 3, bằng khen...

Nếu không đồng ý thì chuyên viên không dám nhận tiền

Tại phần thẩm vấn, chủ tọa hỏi bị cáo Phong: "Bị cáo cho thu tiền ngoài để làm gì? Có phải để bỏ qua sai phạm không?"

Ông Phong cho hay quá trình công tác, một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của mình là "tuyệt đối không được bỏ qua sai phạm vì bất kỳ lý do gì".

Thậm chí, hàng năm ông còn chỉ đạo các phòng chủ động rút một tỉ lệ hồ sơ nhất định đã cấp và tự mình hoặc các phòng hậu kiểm lại, "nếu phát hiện ra sai phạm, sai sót thì sửa ngay".

Theo ông, trước khi xảy ra vụ án, Thanh tra Chính phủ, Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng vào cuộc kiểm tra và xác định không có sai phạm ở đơn vị. Ông phân trần bản chất các hồ sơ làm đúng chỉ cần một lần sửa là "trôi".

"Tôi còn dặn chuyên viên, hồ sơ đúng là phải ký, không được vì không có tiền bôi trơn mà om hồ sơ của doanh nghiệp. Còn với những hồ sơ không đủ thì dứt khoát không được trình tôi ký mà phải thật chuẩn chỉnh", ông Phong lý giải.

Vị cựu cục trưởng cũng cho hay doanh nghiệp cũng có nhiều trường hợp, không phải ai cũng làm tốt hồ sơ. Có doanh nghiệp hướng dẫn nhiều lần mà không làm được nên chuyên viên buộc phải làm thêm ngoài giờ, mua tài liệu, dịch thuật công chứng để hỗ trợ cho doanh nghiệp khi nộp hồ sơ nên được cảm ơn.

"Vậy tiền mà doanh nghiệp và cá nhân khi nộp hồ sơ đưa cho các chuyên viên là tiền gì?, chủ tọa truy vấn.

Ông Phong cho rằng lúc chưa khai với cơ quan điều tra thì nghĩ đấy không phải là tiêu cực. Bởi tại thời điểm đó ông hiểu nếu doanh nghiệp đúng mà yêu cầu chi tiền thì đấy mới là hối lộ.

"Còn nếu giúp doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ chuẩn mà người ta bồi dưỡng, cảm ơn thì bị cáo nghĩ đấy không phải là hối lộ. Nhưng sau này khi làm việc với cơ quan điều tra, được giải thích, bị cáo hiểu đấy cũng là hối lộ. Bị cáo nhận thấy sai phạm của mình", ông Phong phân trần.

"Trường hợp bị cáo không đồng ý thì các chuyên viên có dám nhận tiền không?", chủ tọa hỏi. Ông phong đáp: "Nếu bị cáo không đồng ý không ai dám nhận tiền".

Theo hồ sơ vụ án, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế "xin - cho", nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.

Sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP.

Tổng cộng, ông Phong, bà Nga cùng hàng chục cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỉ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỉ đồng trong cấp phép quảng cáo và 1 tỉ đồng liên quan GMP...

Mục đích tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, không chỉ đạo, đặt ra mức nhận tiền

Người kế nhiệm ông Phong, bà Trần Việt Nga, phụ trách mảng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo, bị cơ quan tố tụng cáo buộc đã yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục an toàn thực phẩm với mỗi hồ sơ trình ký.

Đầu mối nhận hồ sơ là Phòng giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông do bà Trần Thị Thu Liễu là Phó phòng phụ trách.

Được bà Nga "bật đèn xanh", các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn cấp giấy xác nhận đúng hạn mà không phải chỉnh sửa nhiều lần phải chi tiền ngoài lệ phí từ 2 - 8 triệu đồng. Tiền thu được, các chuyên viên thống nhất cơ chế ăn chia theo từng cấp độ. Riêng bà Nga từ 2 - 3,5 triệu đồng/hồ sơ.

Tại tòa phúc thẩm, bà Nga thừa nhận hành vi và cho biết sai phạm bắt đầu từ cuộc gặp với cấp dưới Liễu. Tuy nhiên bà cho hay mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp chứ không chỉ đạo, đặt ra mức nhận tiền của các chuyên viên.

"Thế tại sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?", chủ tọa truy vấn. Bà Nga nói chỉ nghĩ không làm sai hồ sơ, sau khi chuyên viên hướng dẫn thì được doanh nghiệp họ cảm ơn.

Cũng như ông Phong, bà Nga thừa nhận nếu bản thân không đồng ý thì các chuyên viên không ai dám nhận tiền.

Ngày mai (21-5), phiên tòa tiếp tục phần luận tội.

Hai cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm hầu tòa phúc thẩm

Hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga xin giảm nhẹ hình phạt sau khi bị tòa sơ thẩm tuyên án lần lượt 20 năm và 15 năm tù.