12 đợt kiểm kê phát hiện thiếu 225 tỉ, cựu tổng giám đốc VTM chỉ đạo đưa hàng thiếu vào chi phí

Cuộc kiểm kê phục vụ bàn giao giữa hai nhiệm kỳ tổng giám đốc tại VTM phát hiện nhiều khoản chênh lệch giữa hàng hóa, nguyên vật liệu thực tế tại nhà máy và số liệu trên sổ kế toán là 225 tỉ đồng.

Để làm rõ nguyên nhân, VTM phải thuê một đơn vị kiểm toán độc lập rà soát tài sản. Kết quả cho thấy lượng hàng tồn kho thiếu so với sổ sách kế toán có tổng giá trị gần 204 tỉ đồng. Trong đó, hơn 105 tỉ đồng được xác định là tài sản mất mát, thất thoát.

Hàng hóa thiếu trăm tỉ, lãnh đạo VTM chỉ đạo đưa vào chi phí

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao mới ban hành, trong nhiều năm trước đó, doanh nghiệp này đã liên tục kiểm kê và ghi nhận những khoản thiếu hụt lên tới hàng trăm tỉ đồng.

Viện kiểm sát truy tố 31 bị can, trong số này có ông Mai Văn Tinh, cựu Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS); ông Đậu Văn Hùng, cựu Tổng giám đốc VNS; và ông Bùi Thanh Bình, cựu Tổng giám đốc VTM.

Cáo trạng xác định nhiều nhóm sai phạm liên quan việc lựa chọn nhà thầu xây dựng Nhà máy gang thép Lào Cai, mua bán quặng sắt, than cốc, nhận hối lộ và quản lý tài sản doanh nghiệp, gây thiệt hại hàng trăm tỉ đồng tài sản nhà nước.

Từ năm 2014 đến 2019, công ty tổ chức kiểm kê tài sản định kỳ sáu tháng một lần. Qua 12 đợt kiểm kê, tổng giá trị hàng hóa được ghi nhận thiếu hụt lên tới hơn 225 tỉ.

Theo cáo trạng, ông Bùi Thanh Bình (48 tuổi), khi đó là Tổng giám đốc VTM, đã chỉ đạo các kế toán trưởng qua từng thời kỳ tham mưu, đề xuất xử lý giá trị hàng thiếu bằng cách hạch toán vào giá vốn hoặc chi phí khác, dù công ty chưa ban hành đầy đủ định mức tiêu hao.

Trong khi đó, những khoản thiếu hụt này phải được hạch toán vào khoản phải thu theo quy định để tiếp tục xác định nguyên nhân, trách nhiệm và xử lý.

Cáo trạng xác định đây là một trong những sai phạm của ông Bình trong quá trình quản lý, điều hành công ty.

Với vai trò người đứng đầu, ông có trách nhiệm tổ chức kiểm kê, kịp thời xử lý tài sản thiếu hụt, xác định nguyên nhân và trách nhiệm của những người liên quan. Nếu tổn thất do nguyên nhân chủ quan, phải xem xét mức bồi thường đối với người gây ra.

Tuy nhiên, theo cơ quan tố tụng, việc quản lý, kiểm tra và xử lý những khoản thiếu hụt tại VTM đã không được thực hiện đầy đủ.

Sổ sách không khớp thực tế, hơn 105 tỉ đồng tài sản thất thoát

Những bất cập trong quản lý hàng hóa tại VTM được làm rõ hơn khi Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá Việt Nam (AVA) kiểm tra sổ sách, chứng từ và đối chiếu số liệu kiểm kê.

Trong tổng số gần 204 tỉ đồng hàng tồn kho bị thiếu so với sổ kế toán, đơn vị kiểm toán xác định gần 99 tỉ đồng là những khoản hao hụt tự nhiên, hao hụt trong định mức và sai số cân công nghệ. Phần còn lại, hơn 105 tỉ đồng, được xác định là tài sản mất mát, thất thoát.

Kết quả kiểm tra cũng chỉ ra những bất cập trong việc ghi chép, quản lý hàng hóa tại nhà máy.

Có trường hợp phiếu cấp phát của thủ kho đã ghi nhận vật tư được xuất đúng thực tế, nhưng sổ kế toán chưa hạch toán xuất kho. Một số khoản nguyên liệu được kế toán ghi nhận số lượng xuất ít hơn số liệu của bộ phận điều độ. 

Việc theo dõi tiêu hao nguyên vật liệu còn nhầm lẫn, thiếu chính xác. Sổ sách nhập - xuất - tồn kho chưa được kiểm soát chặt chẽ, số liệu giữa các bộ phận còn chồng chéo.

Đơn vị kiểm toán nhận xét công tác quản lý hàng hóa chưa minh bạch, việc kiểm soát chưa chặt chẽ và công ty chưa kịp thời xây dựng đầy đủ định mức tiêu hao đối với nguyên liệu, máy móc, thiết bị.

Từ kết quả này, cơ quan điều tra làm rõ trách nhiệm của ba người từng trực tiếp điều hành, quản lý tài sản và sổ sách tại VTM.

Ngoài cựu Tổng giám đốc Bùi Thanh Bình, hai người bị xác định có trách nhiệm là Nguyễn Duy Dũng, cựu kế toán trưởng, và Bùi Sỹ Ngọc, cựu trưởng phòng vật tư.

Ông Dũng giữ chức kế toán trưởng từ tháng 9-2018, có trách nhiệm chủ trì công tác kiểm kê tài sản, kiểm tra sổ sách kế toán, thống kê và quản lý tài sản của công ty.

Trong khi đó, ông Ngọc giữ chức trưởng phòng vật tư từ tháng 9-2017 đến tháng 4-2020, phụ trách quản lý kho bãi, nguyên nhiên vật liệu, phụ tùng, thiết bị và việc cấp phát vật tư phục vụ sản xuất.

Kết quả điều tra chưa xác định được chính xác giá trị hàng hóa thất thoát ở từng thời điểm. Tuy nhiên, khi nhận chuyển giao chức vụ, ông Dũng và ông Ngọc đã tiếp nhận hồ sơ, sổ sách cùng hiện trạng tài sản thực tế.

Do đó, theo viện kiểm sát, cả ba người đều có trách nhiệm quản lý, theo dõi, kiểm kê tài sản nhưng trong thời gian dài đã buông lỏng quản lý, không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao.

Cơ quan tố tụng xác định có căn cứ quy trách nhiệm cho ông Bình, ông Dũng và ông Ngọc đối với số tài sản mất mát, thất thoát trong quá trình quản lý.

Tổng giá trị tài sản thất thoát được xác định hơn 105 tỉ đồng. Tính theo tỉ lệ vốn của Tổng công ty Thép Việt Nam tại VTM và phần vốn Nhà nước tại tổng công ty, thiệt hại tài sản Nhà nước là hơn 46 tỉ đồng.

Viện kiểm sát truy tố cả ba bị can về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Ngoài hành vi trên, ông Bùi Thanh Bình còn bị truy tố về tội nhận hối lộ và vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí trong các sai phạm khác tại VTM.

Bốn nhà thầu đưa giá thấp 'bị lơ', chọn KISC với giá 160 triệu USD, gây thiệt hại 532 tỉ

Dù bốn nhà thầu Trung Quốc khác chào giá thấp hơn và Tổng giám đốc VTM đề nghị đấu thầu lại nếu KISC không chấp nhận mức giá hợp lý, lãnh đạo Tổng công ty Thép Việt Nam vẫn thông qua gói thầu 160 triệu USD.