Từ những sai phạm trên, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố 31 người là lãnh đạo, cán bộ Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung (VTM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), một số doanh nghiệp và cựu lãnh đạo tỉnh Lào Cai.

Trong đó, Bùi Thanh Bình, cựu Tổng giám đốc VTM, bị đề nghị truy tố 3 tội: vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; nhận hối lộ; thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước.

Cùng vụ án, cơ quan điều tra đề nghị truy tố hàng loạt cựu lãnh đạo VTM như Trịnh Khôi Nguyên, Trần Tuấn Dũng, Nguyễn Duy Dũng; cựu Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Thép Việt Nam Mai Văn Tinh, cựu Tổng giám đốc Đậu Văn Hùng.

Hai cựu lãnh đạo tỉnh Lào Cai là ông Lê Ngọc Hưng, nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh, và Đỗ Trường Giang, nguyên Giám đốc Sở Công Thương, cùng bị cáo buộc phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Bán gần 5,8 triệu tấn quặng giá rẻ để lấy tiền ngoài hợp đồng

Theo kết luận điều tra, sau khi được VNS cử làm người đại diện phần vốn và bổ nhiệm tổng giám đốc VTM, ông Bùi Thanh Bình trực tiếp điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có việc bán quặng sắt mỏ Quý Xa.

Thay vì bán theo giá thị trường, ông Bình đã thống nhất với đại diện nhiều doanh nghiệp giảm giá từ 50.000-70.000 đồng mỗi tấn. Đổi lại, các doanh nghiệp phải chi tiền ngoài hợp đồng.

Để việc bán giá thấp được hợp thức hóa, tổng giám đốc Bình chỉ đạo phòng tiêu thụ xây dựng phương án giá theo đúng mức đã "ấn định", sau đó trình ban điều hành và hội đồng thành viên thông qua.

Theo kết luận, các thành viên ban điều hành, kế toán trưởng và nhiều thành viên hội đồng thành viên dù biết giá bán thấp hơn thị trường vẫn ký duyệt hồ sơ.

Ban đầu, các phương án còn được gửi về Tổng công ty Thép Việt Nam để xin ý kiến người đại diện vốn. Tuy nhiên từ giữa năm 2017, người đại diện vốn tại VTM được giao tự quyết định và chịu trách nhiệm, khiến việc bán quặng tiếp tục diễn ra mà không phải báo cáo.

Theo cơ quan điều tra, trong 5 năm (2015-2020), tổng giám đốc Bình đã ký 30 hợp đồng bán quặng sắt cho 18 doanh nghiệp, trong đó thực hiện 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp, bán gần 5,8 triệu tấn quặng trị giá gần 2.951 tỉ đồng.

Điều đáng nói, toàn bộ số quặng này được bán thấp hơn giá thị trường từ 50.000-70.000 đồng mỗi tấn theo thỏa thuận trước với doanh nghiệp. Hành vi này của ông Bình cùng cấp dưới bị cáo buộc gây thiệt hại hơn 434,7 tỉ đồng cho tài sản nhà nước.

Đổi lại, Bình được nhận "lại quả" tổng cộng 53,3 tỉ đồng từ tám doanh nghiệp. Trong đó có 43,8 tỉ đồng được xác định thuộc giai đoạn đủ căn cứ xử lý về tội nhận hối lộ, kết luận nêu.

Trong số này, ông Bình dùng khoảng 3,8 tỉ đồng chi cho một số nhân viên, trả lại 1,5 tỉ đồng cho hai doanh nghiệp, còn hơn 48 tỉ đồng sử dụng vào mục đích cá nhân.

Ngoài ra, cơ quan điều tra còn xác định Bùi Thanh Bình, Bùi Sỹ Ngọc và Nguyễn Duy Dũng đã buông lỏng quản lý tài sản, hạch toán kế toán không đúng quy định, không thực hiện đầy đủ chức trách được giao.

Những sai phạm này bị cho là đã gây thiệt hại thêm 46,29 tỉ đồng tài sản nhà nước.

Dàn xếp mua than cốc để nhận thêm tiền "lại quả"

Không dừng lại ở hoạt động bán quặng, kết luận điều tra cho thấy sai phạm tiếp tục xảy ra trong việc mua than cốc phục vụ sản xuất.

Theo kết luận, ngay sau khi ông Bình giữ chức tổng giám đốc vào năm 2015, lãnh đạo Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên đã gặp, đề nghị tạo điều kiện để thường xuyên cung cấp than cốc cho VTM.

Đổi lại, hai doanh nghiệp hứa sẽ chi cho tổng giám đốc Bình từ 40.000 - 200.000 đồng trên mỗi tấn than cốc.

Ông Bình gật đầu đồng ý "dàn xếp" cho hai doanh nghiệp và đã chỉ đạo phòng vật tư phối hợp thực hiện.

Trong giai đoạn đầu, dù việc lựa chọn nhà cung cấp được thực hiện theo hình thức chào giá cạnh tranh, cán bộ phụ trách vẫn sử dụng các báo giá khống để hợp thức hồ sơ, bảo đảm hai doanh nghiệp này được ký hợp đồng.

Đến khi VTM phải tổ chức đấu thầu theo quy định để đáp ứng điều kiện vay vốn ngân hàng, thủ đoạn được thay đổi.

Theo cơ quan điều tra, lãnh đạo phòng vật tư tiếp tục chỉ đạo sử dụng hồ sơ chào giá hợp thức, sắp xếp để hai doanh nghiệp thay nhau trúng các gói cung cấp than cốc. Nhiều hợp đồng còn được chia nhỏ dưới 10.000 tấn nhằm tránh phải xin ý kiến hội đồng thành viên.

Từ năm 2015-2020, hai doanh nghiệp đã ký 38 hợp đồng, cung cấp gần 287.000 tấn than cốc cho VTM với tổng giá trị hơn 2.020 tỉ đồng.

Theo thỏa thuận trước đó, sau mỗi giai đoạn thực hiện hợp đồng, đại diện hai doanh nghiệp nhiều lần đưa tiền cho ông Bình.

Tổng cộng, ông Bình bị cáo buộc nhận thêm 25 tỉ đồng, trong đó có 18,4 tỉ đồng được xác định thuộc giai đoạn đủ căn cứ xử lý về tội nhận hối lộ.

Khởi tố tổng giám đốc Công ty khoáng sản và luyện kim Việt Trung

Ông Bùi Thanh Bình, tổng giám đốc Công ty TNHH khoáng sản và luyện kim Việt Trung, bị khởi tố với cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí và nhận hối lộ.