Một trong những mục tiêu được kỳ vọng nhiều khi thu hút các doanh nghiệp FDI là chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp trong nước, giải quyết lao động địa phương, đóng góp thuế cho ngân sách... Thế nhưng, những gì đang diễn ra cho thấy rất nhiều doanh nghiệp FDI đang cố tình né tránh nghĩa vụ thuế đối với quốc gia mà họ đang mở xưởng, đầu tư...

Vì vậy, việc chống chuyển giá đang là đòi hỏi cấp bách, bởi câu chuyện giờ đây không chỉ là nguồn thu mà còn là trả lại môi trường kinh doanh bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Không thể xem là bình thường khi có những doanh nghiệp FDI đầu tư vào VN làm ăn đàng hoàng, hằng năm đều đặn đóng góp vào sự phát triển chung của địa phương, đất nước lại bị xếp “chung xuồng” với những doanh nghiệp cố tình tìm mọi thủ đoạn để né việc nộp thuế?

Từ đó vô hình trung tạo ra một sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp, làm ảnh hưởng xấu đến môi trường kinh doanh, đầu tư trong nước. Có những ý kiến đề xuất bên cạnh việc biểu dương các doanh nghiệp FDI có nhiều đóng góp cho ngân sách, địa phương... phải công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng những doanh nghiệp có dấu hiệu chuyển giá, liên tục kê khai thua lỗ.

Theo nhiều chuyên gia, việc chống chuyển giá không quá khó nếu các cơ quan chức năng, đặc biệt là ngành thuế, quyết tâm làm. Bởi hơn ai hết không ai hiểu lỗ, lãi của doanh nghiệp bằng chính cán bộ thuế. Doanh nghiệp có thật sự lâm “trọng bệnh” khi liên tục khai lỗ nhưng vẫn mở rộng quy mô sản xuất? Giá nguyên liệu đầu vào lấy từ công ty mẹ có cao hơn so với sản phẩm cùng loại được nhập về?... Những dấu hiệu bất thường đó có lẽ chỉ cơ quan thuế mới có đủ cơ sở và quyền lực để làm rõ trắng đen với doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy qua hơn một năm đẩy mạnh việc chống chuyển giá tại các doanh nghiệp FDI của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế..., đặc biệt qua thời gian triển khai chống chuyển giá ở TP.HCM, Bình Dương, nhiều chiêu “lỗ giả lời thật” của một số doanh nghiệp đã bị chính các cán bộ thuế phanh phui.

Để việc chống chuyển giá thật sự có hiệu quả, nhiều chuyên gia đề nghị bên cạnh gấp rút hoàn thiện khung pháp luật như sửa đổi Luật quản lý thuế, xây dựng Luật chống chuyển giá... phải mạnh tay hơn nữa khi phát hiện. Thay vì chỉ thanh tra, kiểm tra và xử phạt chung chung như trước, những vụ việc, những trường hợp chuyển giá phải được xử lý hình sự. Bởi nếu phân tích kỹ đây chính là hành vi cố ý trốn thuế và các cơ quan chức năng hoàn toàn có cơ sở pháp lý để xử lý. Chỉ có thế mới loại bỏ được “công nghệ” trốn thuế đã tồn tại nhiều năm, trả lại môi trường đầu tư lành mạnh, công bằng trong nghĩa vụ thuế giữa các doanh nghiệp.