Trong vài năm trở lại đây, sự xuất hiện của xe điện tại Việt Nam không còn là điều mới mẻ. Từ xe cá nhân đến xe máy điện, cùng với hệ thống trạm sạc ngày càng được mở rộng, xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch đang dần rõ rệt hơn. Tuy nhiên trong lĩnh vực vận tải hàng hóa, đặc biệt là phân khúc xe đầu kéo điện, quá trình này mới chỉ bắt đầu.

Tại một số đơn vị vận hành xe điện thương mại ở khu vực phía Bắc, những chiếc đầu kéo điện đã được đưa vào khai thác thực tế. Các thương hiệu quen thuộc trong ngành xe tải như Sany hay Dongfeng cũng đã giới thiệu các mẫu xe sử dụng động cơ điện, thay thế cho động cơ diesel truyền thống.

Xe đầu kéo điện có chi phí vận hành chỉ bằng nửa xe dầu

Host chương trình Trên Ghế đã có dịp được tiếp xúc trực tiếp với loại hình xe điện chuyên dụng này. Về thiết kế, các mẫu đầu kéo điện không có nhiều khác biệt so với xe sử dụng động cơ đốt trong. Cabin cao, thiết kế vuông vức và tổng thể vẫn giữ kiểu dáng quen thuộc của dòng xe vận tải đường dài.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở hệ thống pin dung lượng lớn được bố trí phía sau cabin, đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng cho toàn bộ xe.

Trong thực tế vận hành, yếu tố chi phí được các doanh nghiệp quan tâm hàng đầu. Theo một số đơn vị khai thác, chi phí vận hành của xe đầu kéo điện có thể ở mức khoảng 4.000 đồng/km, trong khi xe sử dụng động cơ diesel vào khoảng 9.000 đồng/km. Mức chênh lệch này cho thấy tiềm năng tiết kiệm đáng kể khi chuyển đổi sang xe điện.

Quãng đường di chuyển còn khiêm tốn

Tuy nhiên xe đầu kéo điện vẫn tồn tại những hạn chế nhất định. Quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc hiện chưa phù hợp với các tuyến vận tải đường dài, mà chủ yếu đáp ứng các hành trình ngắn và trung bình.

Chẳng hạn, chiếc Sany điện mà host Trên Ghế được tiếp xúc sử dụng bộ pin lớn gấp 7 lần so với chiếc VinFast VF 6. Nhưng quãng đường di chuyển của chiếc xe đầu kéo điện Sany điện khi đầy tải kéo theo cả rơ-mooc đằng sau kèm hàng chỉ rơi vào tầm khoảng từ 300 - 350km. Trong khi đó, VinFast VF 6 bản Eco đi được 485km, theo chuẩn NEDC.

Theo tài xế điều khiển chiếc Sany, một đầu kéo chạy không từ Hà Nội về Hải Phòng khoảng 180km sẽ tiêu thụ khoảng 49% pin. Nếu đầy tải và bao gồm cả rơ-mooc đằng sau và có hàng ở bên trên thì mức tiêu thụ rơi vào khoảng tầm 66% cho 185km di chuyển.

Thời gian sạc cũng là yếu tố cần được cân nhắc. Dù công nghệ sạc nhanh đã cải thiện đáng kể, việc dừng xe để sạc vẫn ảnh hưởng đến hiệu suất khai thác, đặc biệt với các phương tiện vận hành liên tục. Bù lại, chi phí năng lượng cho mỗi lần sạc thấp hơn đáng kể so với việc tiếp nhiên liệu cho xe diesel.

Như vậy, xét theo quãng đường, xe đầu kéo điện chưa phù hợp với các đơn vị vận tải xuyên Việt Bắc - Nam, với những đơn vị di chuyển ở những quãng đường vừa phải khoảng 200km và đi theo một tuyến cố định thì hoàn toàn phù hợp.

Theo chương trình Trên Ghế, đơn vị phân phối chiếc xe đầu kéo điện Sany với giá khoảng tầm từ 2,8 - 2,9 tỉ đồng. Trong khi đó, một chiếc đầu kéo dầu kích cỡ tương tự có giá chỉ rơi vào tầm khoảng 1,3 tỉ. Bên cạnh đó, khối pin lớn khiến trọng lượng xe tăng, có thể ảnh hưởng đến khả năng chở tải so với xe truyền thống.

Đổi lại, xe đầu kéo điện có chi phí sử dụng về lâu dài thấp hơn, còn mang lại trải nghiệm vận hành khác biệt. Việc sử dụng hệ truyền động đơn giản hơn, giảm thao tác cho người lái, cùng không gian cabin được cải tiến giúp việc điều khiển xe thuận tiện hơn. Một số mẫu xe cũng bắt đầu được trang bị màn hình điện tử và các hệ thống hỗ trợ lái hiện đại.

V-Green đầu tư 10.000 tỷ đồng xây 99 siêu trạm sạc, sử dụng điện gió và điện mặt trời

V-Green dự kiến rót 10.000 tỉ đồng để xây 99 siêu trạm sạc trên toàn quốc trong năm 2026, mỗi trạm có thể phục vụ cùng lúc 100 ôtô điện, thời gian sạc từ 15 phút.