Vĩnh Long: Tìm mô hình du lịch cộng đồng bền vững tại các xã cù lao

Sự kiện do Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long phối hợp cùng Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) tổ chức. - Ảnh: UEF

Hội thảo thuộc nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh "Xây dựng mô hình phát triển du lịch cộng đồng tại các xã cù lao của tỉnh Vĩnh Long" do UEF chủ trì triển khai từ tháng 6/2026 đến tháng 9/2027. Chủ nhiệm nhiệm vụ là TS. Phan Bảo Giang, Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa Marketing UEF, Phó Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Thành phố Hồ Chí Minh (HAA).

Hội thảo nhằm đánh giá thực trạng, nhận diện các điều kiện phát triển và tham vấn lựa chọn hai địa điểm ưu tiên để xây dựng mô hình thí điểm. Chương trình kết nối góc nhìn của cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và cộng đồng địa phương, hướng đến những giải pháp có thể thực hiện và duy trì sau khi kết thúc hỗ trợ.

TS. Phan Bảo Giang, Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa Marketing UEF, Phó Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Thành phố Hồ Chí Minh (HAA) phát biểu khai mạc và định hướng nội dung tham luận. - Ảnh: UEF

Phát huy nền tảng du lịch cộng đồng cù lao

Du lịch cộng đồng tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia quản lý, cung cấp dịch vụ và hưởng lợi từ tài nguyên của địa phương. Với các xã cù lao, loại hình này mở thêm cơ hội việc làm, tiêu thụ nông sản và sản phẩm làng nghề, đồng thời tạo động lực gìn giữ văn hóa, cảnh quan và môi trường sống.

Vĩnh Long có nền tảng vững chắc cho loại hình này, từ hệ sinh thái sông nước, vườn cây, nghề truyền thống, văn hóa sinh hoạt Nam Bộ đến kinh nghiệm đón khách của cư dân. Mô hình lưu trú tại nhà dân được định hình từ khoảng năm 1990, góp phần tạo nên vị thế tiên phong của Vĩnh Long trong phát triển du lịch cộng đồng ở Đồng bằng sông Cửu Long, nổi bật là cù lao An Bình (Cổng thông tin du lịch Vĩnh Long, 2024).

Bề dày này là nguồn lực để địa phương nâng cao chất lượng trải nghiệm và phát triển sản phẩm mang bản sắc riêng.

Nghiên cứu mô hình du lịch cộng đồng tại cù lao Dài, cù lao Mây và cù lao An Bình (Vĩnh Long trước sáp nhập) không chỉ giải quyết yêu cầu thực tiễn hiện tại mà còn đặt nền móng kế thừa, phát huy không gian du lịch mới của tỉnh sau sáp nhập.

Không gian mở rộng này tích hợp thêm các địa bàn giàu tiềm năng như cù lao Tam Hiệp và 1 số cù lao khác đang mong muốn phát triển du lịch, cùng với các điểm đến đã khai thác khá thành công như cồn Phụng, cồn Quy (khu vực Bến Tre trước sáp nhập), Cồn Chim, Cồn Hô (khu vực Trà Vinh trước sáp nhập), cùng các giá trị bản sắc từ không gian văn hóa dừa, văn hóa Khmer và lợi thế vùng ven biển.

Báo cáo đề dẫn cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển lợi thế bản địa thành mô hình vận hành được, có cơ chế chia sẻ lợi ích và duy trì sau hỗ trợ.

30 tham luận hiến kế phát triển du lịch cù lao

Đến ngày 27-10, Ban Tổ chức đã tiếp nhận 30 bài tham luận, gồm 7 bài của các cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương và 23 bài của các nhà khoa học, chuyên gia đến từ các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Các tham luận tiếp cận những vấn đề về thị trường, sản phẩm, hạ tầng, nhân lực, chính sách và quản trị cộng đồng. Trong đó, ý kiến từ các sở, ngành và đơn vị chuyên môn tập trung vào những điều kiện triển khai cụ thể:

• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ ra tình trạng trùng lặp trải nghiệm, hạn chế trong tiếp cận điểm đến và chất lượng phục vụ chưa đồng đều; đề xuất lựa chọn điểm trọng tâm, phát triển trải nghiệm có chiều sâu, gắn bảo vệ môi trường với vai trò chủ thể của người dân.
• Phòng Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất đào tạo nghề ngắn hạn theo nhu cầu, thực hành trực tiếp tại điểm phục vụ; đào tạo tập trung vào giao tiếp, nghiệp vụ lưu trú, chế biến, vệ sinh thực phẩm, ngoại ngữ và kỹ năng số, giúp người dân chủ động tham gia vận hành.
• Trung tâm Xúc tiến Du lịch Vĩnh Long phân tích kinh nghiệm từ các mô hình đã hoạt động, tham luận cho thấy việc thu hút khách cần đi cùng quy tắc phân khách và thanh toán minh bạch và cơ chế tái đầu tư chung.
• Liên minh Hợp tác xã tỉnh đề xuất hợp tác xã làm đầu mối liên kết hộ dân, điều phối dịch vụ, kết nối thị trường, thống nhất tiêu chuẩn phục vụ, công khai tài chính, mở cơ hội tham gia cho hộ sản xuất, nghệ nhân, phụ nữ và thanh niên.

Đề xuất 2 điểm thí điểm, lấy người dân làm chủ thể

Phạm vi nghiên cứu trực tiếp gồm cù lao An Bình, cù lao Mây và cù lao Dài, nay tương ứng với các xã An Bình, Lục Sĩ Thành và Quới Thiện. Nhóm nghiên cứu UEF đã xây dựng ba chuyên đề về đánh giá hiện trạng, đề xuất định hướng và đề xuất giải pháp phát triển du lịch cộng đồng. Các nội dung này tiếp tục được hoàn thiện thông qua tham vấn địa phương và các bên liên quan.

Trên cơ sở đó, hai địa điểm được đề xuất để hội thảo xem xét là làng mai vàng Phước Định và làng nghề bánh tráng cù lao Mây.

Tiêu chí lựa chọn dựa trên tinh thần tự nguyện của người dân, điều kiện cơ sở vật chất đón khách, khả năng tổ chức dịch vụ, kết nối thị trường và tính bền vững. Đây là các phương án đề xuất để hội thảo thảo luận, chưa phải quyết định lựa chọn cuối cùng.

Đây là bước khởi động quan trọng cho giai đoạn phát triển du lịch cộng đồng liên kết trên quy mô toàn tỉnh sau sáp nhập, hướng đến nâng cao giá trị tài nguyên bản địa và tạo sinh kế lâu dài cho người dân.

Ông Trương Lê Minh Thông - Phó Chủ tịch UBND xã An Bình, trình bày tham luận "Hiện trạng và giải pháp phát triển du lịch xã An Bình trong thời gian tới". - Ảnh: UEF

Ông Võ Thành B - Phó Chủ tịch UBND xã Lục Sĩ Thành với tham luận về "Thực trạng và tiềm năng khai thác du lịch cộng đồng trên Cù Lao Mây, xã Lục Sĩ Thành". - Ảnh: UEF

Th.S Nguyễn Thị Hồng Ly - Sáng lập & điều hành Công ty TNHH Dịch Vụ Truyền thông Quảng Cáo Mạnh Tường với tham luận "Thực trạng liên kết thương hiệu du lịch cộng đồng với sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng và làng nghề địa phương tại các xã cù lao tỉnh Vĩnh Long" - Ảnh: UEF

Ông Hồ Hán Dân - Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM với tham luận về "Cơ chế, chính sách hỗ trợ và huy động nguồn lực phát triển du lịch cộng đồng tại các xã cù lao, tỉnh Vĩnh Long: Tiếp cận từ trường hợp An Bình" - Ảnh: UEF