Nhu cầu huy động vốn cho Net Zero của Việt Nam đang rất lớn

Tại hội nghị Tài chính xanh Việt Nam 2026 với chủ đề "Nơi dòng vốn xanh kết nối cơ hội đầu tư", được tổ chức hôm nay (6-8), các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần khoản vốn đầu tư bổ sung rất lớn để thực hiện lộ trình tăng trưởng thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Sự kiện do Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), FiinGroup và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) Việt Nam phối hợp tổ chức.

Tại hội nghị, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), cho biết nhu cầu huy động vốn cho chuyển đổi xanh của Việt Nam đang rất lớn.

Theo Báo cáo quốc gia về khí hậu và phát triển (CCDR) của Ngân hàng Thế giới, đến năm 2040, Việt Nam cần khoảng 368 tỉ USD vốn đầu tư bổ sung để thực hiện các mục tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải, trong đó khu vực tư nhân được kỳ vọng đóng góp khoảng một nửa tổng nhu cầu vốn.

Theo ông Huân, để đáp ứng nhu cầu này, điều thị trường cần không chỉ là thêm nguồn lực tài chính mà là nhiều dự án đủ tiêu chuẩn để huy động vốn.

VIFC-HCMC đang định hướng xây dựng Green Capital Conversion Hub (trung tâm chuyển hóa vốn xanh) nhằm kết nối quá trình chuẩn bị dự án, cấu trúc tài chính, dữ liệu, cơ chế giảm thiểu rủi ro, đo lường tác động và nhà đầu tư, qua đó chuyển hóa các dự án phát triển bền vững thành những tài sản có thể huy động vốn trên thị trường quốc tế.

Ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ yếu của thị trường tài chính xanh

Ông Võ Hoàng Hải, Phó tổng giám đốc Ngân hàng Nam Á (Nam A Bank), cho hay phần lớn dòng vốn xanh hiện nay được dẫn truyền thông qua hệ thống ngân hàng. Khi tiếp nhận các nguồn vốn từ IFC, ADB và các định chế tài chính quốc tế, các ngân hàng thương mại đồng thời tiếp nhận các yêu cầu về quản trị rủi ro, công bố thông tin, đánh giá tác động môi trường - xã hội (ESG) và hệ thống tiêu chí phân loại xanh.

Những yêu cầu này sau đó được tích hợp vào quy trình thẩm định, cấp tín dụng và giám sát sử dụng vốn đối với khách hàng doanh nghiệp, từng bước hình thành một ngôn ngữ chung giữa nhà đầu tư, ngân hàng và doanh nghiệp.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Thuân, Tổng giám đốc FiinGroup, cho rằng các dòng vốn xanh quốc tế hiện vẫn chủ yếu vào Việt Nam thông qua hình thức on-lending, tức các định chế tài chính quốc tế cấp vốn cho các tổ chức tín dụng trong nước để cho doanh nghiệp vay lại theo các tiêu chí xanh.

Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ yếu của thị trường tài chính xanh. Tuy nhiên, để thu hút thêm các dòng vốn trực tiếp, Việt Nam cần nhiều dự án quy mô lớn được thiết kế theo chuẩn quốc tế, có thể chuyển hóa thành các sản phẩm tài chính như trái phiếu xanh, trái phiếu hạ tầng hoặc các công cụ huy động vốn dài hạn.

Xanh hóa khu công nghiệp: Mệnh lệnh chiến lược

"Xanh hóa" khu công nghiệp không còn là lựa chọn mà đã trở thành mệnh lệnh chiến lược từ Chính phủ để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero. Nếu không quyết liệt thực thi lộ trình này, Việt Nam đứng trước nguy cơ bị dòng vốn FDI đào thải chỉ trong vòng 5 năm tới.