"Lấy nhu thắng cương" đều là triết lý nền tảng của nhu đạo/nhu thuật lẫn thái cực quyền. Nhưng khi bước lên võ đài MMA, hai trường phái võ thuật tiêu biểu cho Nhật Bản - Trung Quốc mới thực sự phơi bày những điểm khác biệt cốt lõi.

Trong khi thái cực quyền dần dà chuyển hóa thành kiểu tập luyện dưỡng sinh, hầu như không mang giá trị thực chiến, nhu đạo/nhu thuật của người Nhật Bản lại ngày càng phát triển trên hệ thống võ đài MMA.

Đây là một sự thật không thể nào phủ nhận. Rất nhiều võ sĩ phương Tây như Ronda Rousey, Kayla Harrison, hoặc chính người Nhật Bản như Akiyama, Yoshida đã thành danh ở võ đài MMA với trường phái judo. 

Xa hơn nữa, khi nhu thuật truyền bá sang Brazil vào đầu thập niên 20, nó dung hợp với võ truyền thống của quốc gia Nam Mỹ này và BJJ (Brazil jujutsu) đã được cho ra đời.

Trong hệ thống MMA ngày nay, BJJ trở thành kỹ năng "không thể không học". Và là một trong những môn võ phổ biến nhất thế giới, nổi danh về tính thực chiến.  

Tại sao cùng chung một nền tảng, nhưng nhu đạo/nhu thuật của người Nhật và thái cực quyền của làng kung fu Trung Quốc lại khác xa nhau về trình độ thực chiến như vậy?

Bản chất việc luyện tập là cốt lõi. Nhu thuật, nhu đạo cùng những nhánh phát triển sau này như BJJ lấy trọng tâm là vật, quật, khóa và siết, thay vì chống cự bằng đòn đánh đơn thuần. 

Nhu thuật cổ điển vốn được phát triển cho chiến trường và tự vệ, nhấn mạnh kỹ năng kiểm soát đối thủ bằng các kỹ thuật siết khớp, quật ngã và buộc đối thủ phải đầu hàng. 

Khi được mang vào MMA, những kỹ thuật này trở nên giá trị vì MMA cho phép đối kháng toàn lực cả đứng lẫn sàn, và kỹ năng grappling được sử dụng rộng khắp trong trận đấu. 

Những nguyên lý này đóng vai trò quan trọng trong chiến thắng của Royce Gracie tại UFC 1, sự kiện khai sinh MMA hiện đại, khiến thế giới chú ý đến giá trị thực chiến và làm nền tảng cho thị hiếu võ thuật mới. 

Chuyên gia và những người trong giới võ thuật cũng nhìn nhận yếu tố thực chiến là trung tâm của MMA. Một bài viết khảo cứu trên MMA Channel nhấn mạnh rằng “những hệ thống dạy live sparring (tập đối kháng thực tế) chuẩn, với phản kháng 100%, giúp học viên xây dựng kỹ năng thích ứng thực chiến - điều mà MMA đòi hỏi cao” hơn là luyện các bài quyền của thái cực.

Trong khi đó, thái cực quyền (tai chi) từ lâu nổi tiếng như một môn võ thuật cổ truyền có chiều sâu tư tưởng về cân bằng và “lấy nhu chế cương”. 

Nhưng đa phần các trường phái thái cực quyền hiện đại tập trung vào bài quyền, đẩy tay và luyện khí công, chứ không ưu tiên đối kháng thực tế đầy áp lực như trong thể thao đối kháng. Theo nhiều quan sát từ cộng đồng võ thuật, các kỹ thuật của thái cực quyền rất khó để áp dụng vào một trận đấu. 

Một bài viết trên trang ichi.pro chỉ ra rằng tư thế và cách di chuyển trong thái cực quyền thường có bộ chân cao và động tác quá mềm mại. Vì vậy, nó có thể khiến học viên khó bảo vệ bản thân khi đối thủ sử dụng các đòn đấm, đá và quật kiểu MMA. 

Judo - được tinh giản từ jujutsu bởi Jigoro Kano cuối thế kỷ 19 - không chỉ giữ lại nhiều kỹ thuật ném và khóa mà còn phát triển phương pháp randori (đối luyện tự do), đặt nền tảng cho đấu đối kháng an toàn nhưng đầy sức ép. 

Ngược lại, thái cực quyền, dù có nguyên lý hữu dụng về lý thuyết nhưng trong thực tế hiếm được luyện tập với đối thủ chống trả liên tục và toàn lực như MMA. 

Một trong những ví dụ rõ nét cho khả năng thực chiến yếu ớt của thái cực chính là trận đấu nổi tiếng diễn ra vào năm 2017 giữa Từ Hiểu Đông và Ngụy Lôi.

Từ Hiểu Đông - với kỹ năng thuần về boxing, chỉ mất vỏn vẹn 10 giây để hạ đo ván "cao thủ thái cực quyền" Ngụy Lôi. 

Không thể phủ nhận những giá trị mà thái cực quyền mang lại, với nền tảng triết lý sâu dày, tốt cho việc rèn luyện thân thể, và đặc biệt hướng đến các đối tượng người cao tuổi, người mang bệnh xương khớp, tim mạch...

Có lẽ cũng vì vậy, từ nhiều thập niên qua, các võ phái như Võ Đang đã chọn hướng đi riêng biệt so với Thiếu Lâm, Vịnh Xuân... Họ không tập trung vào việc đào tạo võ thuật, mà chủ trương kết hợp với việc luyện khí công, kết hợp những phương pháp y học cổ truyền để thuần túy đi theo hướng thể dục dưỡng sinh. 

Trái lại, nhu đạo/nhu thuật của người Nhật Bản ngày càng tung hoành trong thế giới thực chiến, đại biểu cho tinh hoa của võ thuật Á Đông.

Chiêu thức ác hiểm bị cấm trong truyện Kim Dung, lại hữu dụng ngoài đời

Dù luôn được đề cao là "danh môn chánh phái", võ thuật phái Võ Đang cũng có chiêu thức bị Kim Dung mô tả là "quá ác hiểm, không được phép sử dụng".