Ngày 12-8, Quốc hội thảo luận về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường vành đai 5 - vùng thủ đô Hà Nội.

Phải là biểu tượng của sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đáng tin cậy

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho rằng dự án vành đai 5 là công trình mang tính chiến lược, định hình đất nước trong nhiều thập kỷ tới, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đáng tin cậy thay vì vội vàng. Đây không phải là lo ngại thiếu thực tế.

Vì ngay tại kỳ họp này, Quốc hội cũng xem xét điều chỉnh đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, mới chỉ thông qua 1,5 năm và nay đã đề xuất bổ sung hơn 86.000 tỉ đồng. Nếu chưa chuẩn bị kỹ từ đầu, sớm muộn cũng trả giá bằng thời gian và nguồn lực.

"20 năm nữa, khi những đứa trẻ hôm nay trưởng thành, vành đai 5 vẫn còn, đó là biểu tượng của sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đáng tin cậy hoặc là bài học về sự vội vàng.

Tôi tin chúng ta đều muốn lựa chọn phương án thứ nhất, để dự án xứng đáng với hàng chục triệu người dân sẽ đi qua con đường này", ông Lê Hoàng Anh phát biểu.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cho rằng cần xem xét kỹ việc một địa phương dành nguồn lực quá lớn cho những cấu phần hạ tầng quốc gia đi qua địa bàn đó trong khi ngân sách địa phương chưa thực sự đáp ứng tốt việc này.

"Nếu nguồn lực địa phương bị dồn quá lớn vào những cấu phần hạ tầng mang tính quốc gia, thành phố sẽ thiếu vốn cho chính những dự án tạo tăng trưởng mà Trung ương giao địa phương thực hiện", bà Nga nêu.

Bỏ bớt dự án nhỏ, tập trung làm vành đai 5

Làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết với dự án vành đai 5, toàn bộ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn đều được Chính phủ rà soát và đánh giá kỹ lưỡng khi nghiên cứu lập đề xuất chủ trương đầu tư dự án.

Vành đai 5 nằm trong chương trình hành động Đại hội XIV của Đảng về đột phá phát triển kết cấu hạ tầng, chủ yếu là giao thông.

Dự án còn nằm trong quy hoạch mạng lưới giao thông vùng thủ đô đã được thông qua, tổ chức theo mô hình các trục hướng tâm kết nối với các đường vành đai. Trong đó, mỗi tuyến vành đai có vị trí, vai trò và chức năng tổ chức không gian, phát triển giao thông.

Việc đầu tư xây dựng vành đai 5, theo Bộ trưởng sẽ bảo đảm, hoàn thành mạng lưới giao thông tổng thể của vùng.

Bộ trưởng thông tin cả 7 địa phương dự án đi qua đều đã đưa vào trong quy hoạch điều chỉnh để phát triển các khu thương mại, dịch vụ, khu công nghiệp...

Đại biểu băn khoăn về ngân sách như Hải Phòng dành nguồn lực quá lớn cho những cấu phần hạ tầng quốc gia đi qua địa bàn, trong khi ngân sách địa phương chưa thực sự đáp ứng tốt việc này.

Về việc này, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nêu rõ đây là một quyết tâm chính trị và dự án đã nằm trong chương trình hành động.

Dự án đi qua địa phương thì địa phương phải bố trí ngân sách, cân đối vốn, "bỏ bớt những dự án nhỏ để tập trung vào dự án chính nhằm thực hiện liên kết vùng". Bộ trưởng Bộ Xây dựng đề nghị Hải Phòng làm việc với Bộ Tài chính, Chính phủ.

Theo ông, dự án được chia làm 22 dự án thành phần tại 7 địa phương, mỗi địa phương có ba dự án gồm tuyến chính cao tốc, đường song hành và dự án giải phóng mặt bằng.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là quy mô đầu tư nhằm bảo đảm tầm nhìn dài hạn.

Bộ trưởng cho biết phương án được nghiên cứu trên cơ sở nhu cầu vận tải đến năm 2050, có tính đến sự liên kết của 5 phương thức vận tải. Theo đó, toàn tuyến dự kiến được xây dựng với quy mô 6 làn xe cao tốc, hai bên có đường song hành, mỗi bên 2 làn xe.

Như vậy khi hoàn thiện, toàn tuyến có tổng cộng 10 làn xe gồm 6 làn cao tốc và 4 làn đường song hành. Đồng thời, dự án cũng dành quỹ đất dự trữ để có thể tiếp tục mở rộng tuyến cao tốc trong tương lai.

Theo tính toán được Bộ trưởng nêu, phạm vi hành lang bảo vệ đường có thể lên tới gần 120m, trong đó bố trí quỹ đất dự trữ cho nhu cầu phát triển lâu dài.

Về hình thức đầu tư, Bộ trưởng cho biết phương án đầu tư theo hình thức PPP đã được nghiên cứu, tuy nhiên chưa khả thi.

Bộ trưởng cho hay theo quy định hiện hành, tỉ lệ vốn nhà nước tham gia tối đa là 50%, trong khi kết quả tính toán cho thấy dự án cần khoảng 80% vốn nhà nước để bảo đảm khả năng thực hiện, thời gian hoàn vốn khoảng 20 năm.

Bên cạnh đó các nhà đầu tư từng tham gia một số dự án trước đây đang gặp khó khăn về nguồn vốn chủ sở hữu. Trong khi theo quy định nhà đầu tư phải đáp ứng tỉ lệ vốn chủ sở hữu theo quy định và có xác nhận tín dụng của ngân hàng.

"Đây là những yếu tố khiến việc lựa chọn phương thức PPP cho dự án ở thời điểm hiện nay gặp nhiều khó khăn", Bộ trưởng nói thêm.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng nói lý do tăng hơn 86.000 tỉ đồng dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Lý giải tổng mức đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tăng 86.108 tỉ đồng (42,4% so với mức Quốc hội đã phê duyệt), Bộ trưởng Trần Hồng Minh nêu rõ có nguyên nhân khách quan và chủ quan.