Vì sao hơn 32ha vườn cây, hoa màu của người dân ở Vĩnh Long chìm trong nước?

Liên quan đến vườn cây ăn trái, hoa màu bị ngập úng bất thường của 40 hộ dân tại xã Hòa Hiệp, tỉnh Vĩnh Long, UBND xã này đã có báo cáo gửi lãnh đạo UBND tỉnh cùng các sở, ngành có liên quan.

40 hộ dân bị thiệt hại nặng nề

Ngày 21-10, ông Nguyễn Thành Luân, đại diện nhiều hộ dân ở xã Hòa Hiệp, tỉnh Vĩnh Long, phản ánh tình trạng ngập úng diện rộng xảy ra tối 15-10 khiến nhiều diện tích hoa màu, vườn cây ăn trái bị ảnh hưởng nặng nề. Đáng chú ý, nhiều ruộng dưa hấu chỉ còn 10-15 ngày nữa đến kỳ thu hoạch nhưng đã bị ngập, nguy cơ mất trắng.

Theo ông Luân, khoảng 19h ngày 15-10, nước bất ngờ tràn vào khu vực sản xuất sau khi cống thủy lợi được mở, nhấn chìm nhiều diện tích hoa màu và vườn cây ăn trái.

"Gia đình tôi trồng 10 công (1.000m²- PV) dưa hấu, sắp đến ngày thu hoạch thì bất ngờ bị ngập nước. Nhiều quả dưa đã mềm nhũn, thối rữa, khiến gia đình đứng trước nguy cơ mất trắng vụ mùa. Ước tính thiệt hại ban đầu trên 200 triệu đồng", ông Luân than thở.

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ tại một cánh đồng dưa hấu rộng khoảng 10.000m², nhiều trái dưa ngâm trong nước đã mềm nhũn, thối rữa, dây dưa vẫn còn chìm dưới ruộng. Sản lượng dự kiến hơn 30 tấn nhưng hiện nguy cơ mất trắng, thiệt hại ước tính gần 200 triệu đồng.

Theo báo cáo từ UBND xã Hòa Hiệp, tỉnh Vĩnh Long, vụ việc xảy ra tại khu vực cống Đồn 2, ảnh hưởng đến diện tích sản xuất của người dân địa phương. Thống kê sơ bộ, tổng diện tích cây ăn trái và hoa màu bị ảnh hưởng là 32,19ha của 40 hộ dân. Trong đó khoảng 1,5ha dưa hấu bị ngập, thiệt hại hoàn toàn.

Đối với diện tích cây ăn trái, các loại cây bị ảnh hưởng chủ yếu là mít và bưởi đang trong giai đoạn chuẩn bị thu hoạch. Tình trạng ngập úng có nguy cơ tác động đến quá trình sinh trưởng, năng suất và sản lượng của các vườn cây.

Theo UBND xã Hòa Hiệp, bước đầu xác định thao tác mở chốt gài phía trong cống của nhân viên vận hành cống Đồn 2 thuộc Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh đã làm mất chức năng ngăn triều của cửa cống, tạo điều kiện để nước lớn chảy vào hệ thống kênh, gây ngập khu vực sản xuất của người dân.

Mở cống hoàn toàn khiến nước tràn vào nội đồng

Trước đó khoảng 11h30 ngày 15-10, Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh điện thoại chỉ đạo nhân viên phụ trách cống thực hiện mở cống Đồn 2.

Trong quá trình thực hiện, nhân viên vận hành đã mở chốt gài phía trong. Đây là bộ phận có chức năng giới hạn chiều chuyển động của cửa cống, bảo đảm cửa không bị đẩy vào phía trong khi mực nước bên ngoài dâng cao.

Sau khi chốt gài được mở, cửa cống có thể chuyển động theo cả hai phía. Khi nước lớn bắt đầu dâng, cửa cống không còn được giữ ở vị trí đóng ngăn triều, mà bị nước đẩy vào phía trong, tạo điều kiện cho nước chảy qua cống vào hệ thống kênh.

Đáng chú ý, trước khi thực hiện thao tác này, Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh không thông báo cho UBND xã, Phòng Kinh tế hoặc Trưởng ấp. Sau khi mở cống, người vận hành rời khỏi vị trí, không thường xuyên theo dõi trạng thái cửa cống và diễn biến mực nước.

Đến khoảng 16h cùng ngày, nước lớn dâng cao, đẩy cửa cống vào phía trong và chảy vào hệ thống kênh 9 Lù. Mực nước trong kênh dâng dần, sau đó tràn qua bờ tại một số vị trí thấp, gây ngập khu vực sản xuất và ảnh hưởng đến cây trồng của người dân.

Đến khoảng 0h30 ngày 16-10, chốt gài phía trong cống được đóng lại, khôi phục chế độ vận hành ngăn triều một chiều, ngăn nước bên ngoài tiếp tục chảy vào hệ thống kênh qua cống.

Dù vậy, lượng nước đã vào hệ thống kênh trước đó vẫn tồn đọng tại các khu vực thấp, trũng, tiếp tục ảnh hưởng đến diện tích sản xuất của người dân.

Ông Phạm Thành Nguyên - Chủ tịch UBND xã Hòa Hiệp, tỉnh Vĩnh Long - cho biết nguyên nhân ban đầu được xác định xuất phát từ khâu vận hành cống thủy lợi. Cửa cống được mở hoàn toàn, khiến nước tràn nhanh vào trong.

Đây là hệ thống cống phục vụ sản xuất nội đồng. Trước đây, việc vận hành chủ yếu do lực lượng tại các ấp đảm nhiệm, điều tiết linh hoạt theo tình hình thực tế, chỉ mở cống vừa đủ để lấy nước và đóng lại khi nước lớn.

"Tuy nhiên đơn vị mới tiếp quản vận hành chưa nắm rõ đặc thù địa bàn. Trong lần đầu vận hành, đơn vị mở cống với biên độ lớn, khiến dòng nước tràn mạnh vào bên trong và gây ngập úng diện rộng. Đây là sự cố vận hành ngoài mong muốn, chứ không phải thiên tai hay lũ lụt", ông Nguyên thông tin.

Trao đổi với Tuổi Trẻ qua điện thoại, ông Lê Phước Dũng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh - cho biết việc vận hành của bên công ty chấp hành đúng quy định. "Nói chung vụ việc này có những cái chưa hài hòa nên mới xảy ra vấn đề.

Hiện tại các ngành chức năng của tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị trực thuộc đã làm việc với UBND xã Hòa Hiệp để có hướng xử lý tiếp theo chỉ đạo của UBND tỉnh Vĩnh Long", ông Dũng nói.

Thi công gây ngập, ô nhiễm

TT - Gần đây xảy ra nhiều vụ nhà thầu thi công làm đường, di dời đường điện, viễn thông, cấp nước gây hư hỏng hệ thống thoát nước.