Hôm nay 31-5, thí sinh ở Hà Nội tiếp tục làm bài thi môn toán trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027. Hôm qua, thí sinh đã thi môn ngữ văn trong buổi sáng và ngoại ngữ trong buổi chiều.

Là môn thi tự luận duy nhất và năm thứ hai thực hiện định hướng "không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa" nên đề thi văn luôn thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Ngữ liệu đẹp

Đây là năm thứ hai, đề thi văn tuyển sinh vào lớp 10 Hà Nội không sử dụng ngữ liệu có trong sách giáo khoa. Đề thi năm nay chọn một bài thơ của nhà thơ Thanh Thảo "Trăng trong rừng và những đứa trẻ".

Cô Dương Thùy Linh, giáo viên ngữ văn Trường THPT Lomonoxop (Hà Nội), nhận xét: "Tôi tâm đắc với bài thơ này vì lời thơ trong trẻo, ngôn ngữ giàu tính thẩm mỹ, đong đầy cảm xúc và nội dung tác phẩm có tính giáo dục. 

Nội dung chủ đạo của bài thơ là vẻ đẹp tâm hồn của những đứa trẻ ở trong rừng, không được thấy trăng ngoài biển hay đồng bằng thì chúng vẫn giữ trọn tâm hồn ngây thơ, khát khao được chơi với trắng, được kết nối với thiên nhiên rộng lớn, mênh mông. Bài thơ đánh thức sự gắn bó, tình yêu cuộc sống, tình yêu thiên nhiên ngay trong chính những các bạn trẻ của xã hội hiện đại ngày hôm nay".

Chia sẻ thêm về riêng việc chọn ngữ liệu, các thầy cô giáo dạy văn ở Hà Nội cho rằng việc "không dùng ngữ liệu trong sách giáo khoa" không chỉ là thách thức với người ra đề, với thí sinh trong một kỳ thi lớn mà ngay ở quá trình dạy học. 

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển nhưng nguồn ngữ liệu văn học nói riêng, tài liệu dạy học nói chung chưa được sàng lọc để có các nguồn tài nguyên sạch, an toàn, đủ sự đa dạng, nhiều thầy cô giáo, nhà trường đã gặp lúng túng trong khi phải thay đổi cách dạy học, cho học sinh tiếp cận với nhiều văn bản đa dạng.

"Chúng tôi thường chọn một số địa chỉ an toàn, có nguồn gốc, hoặc tự xây dựng nguồn ngữ liệu của riêng mình để dạy và hướng dẫn học sinh truy cập khai thác. Ngữ liệu sắp xếp theo chủ đề, giai đoạn sáng tác, phong cách, thể loại. Phải làm sao phủ khắp để học sinh quen với cách cảm thụ, triển khai bài viết. 

Hai năm là một giai đoạn vượt khó của môn văn trong việc thay đổi cách dạy học, xuất phát từ một thay đổi tưởng là nhỏ: dùng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa. Chính vì vậy, tâm lý nhiều thầy cô giáo và thí sinh thở phào khi đọc ngữ liệu của đề văn năm nay cũng là điều dễ hiểu. 

Bài thơ khơi gợi sự đồng cảm, thấu hiểu, yêu thương cũng như đánh thức lòng trắc ẩn và khiến mỗi người phải thức nhận suy ngẫm về việc biết gắn kết với xung quanh", cô Hà Thị Thu Thủy, tổ trưởng tổ ngữ văn Trường THPT Anhxtanh (Hà Nội), chia sẻ.

Giáo viên đánh giá tích cực

Câu hỏi nghị luận xã hội trong đề thi văn tuyển sinh vào lớp 10 của Hà Nội năm nay được nhiều giáo viên đánh giá tích cực. Cô Đỗ Thị Hoàng Anh, giáo viên Trường THPT Chu Văn An (Hà Nội), chia sẻ ưu điểm của đề thi là có cả hai dạng nghị luận xã hội. Một dạng là lựa chọn trong hai vấn đề gắn với ngữ liệu ra trong đề thi. Một là đưa ra giải pháp về một hiện tượng xã hội.

"Tình trạng dần mất đi sự kết nối với cuộc sống xung quanh mình và sự thôi thúc tìm kiếm giải pháp để gắn kết nhiều hơn, theo các thầy cô giáo là điểm chạm mà nhiều người quan tâm. Chọn vấn đề là mối quan tâm chung, gần gũi là yếu tố khiến cho đề thi được kéo gần với cuộc sống đương đại, không bị xa lạ, sáo rỗng", cô Hà Thị Thu Thủy chia sẻ.

Cô Nguyễn Kim Anh, giáo viên Trường THPT Phan Huy Chú (Đống Đa, Hà Nội), nhận xét chọn một điểm chạm mà nhiều bạn trẻ thấy mình "có liên quan" sẽ là đề tài thú vị. Đây cũng là dạng câu hỏi mới, cho phép thí sinh tự do bày tỏ suy nghĩ riêng. Đặc biệt lại là suy nghĩ về giải pháp, nên nó có ý nghĩa giáo dục tốt. 

Nhưng dạng câu hỏi như thế này cũng là câu hỏi có tính phân hóa. Để viết một cách tường minh, lập luận chặt chẽ, thuyết phục được người chấm cho "điểm cộng" không phải nhiều thí sinh làm được.

Thầy Phạm Hữu Cường, giáo viên của Trường THPT chuyên Thái Bình, cũng chia sẻ những suy nghĩ về đề văn "nhà người ta". Thầy Cường cho rằng đề thi của Hà Nội là một "đề thi đẹp, hay, cân đối". 

Đặc biệt thầy đánh giá tốt câu nghị luận yêu cầu học sinh suy nghĩ, lựa chọn "bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới" vì việc bày tỏ suy nghĩ, lựa chọn của học sinh về một cách sống, một quan niệm sống ở trong cuộc đời là câu hỏi rất hay và chắc chắn sẽ có cái khả năng phân loại cao.

Phổ điểm sẽ thế nào?

Theo cô Dương Thùy Linh, với đề thi văn trên, phổ điểm văn sẽ có đỉnh ở khoảng 6,75 - 7 điểm. Số điểm 8 trở lên sẽ không nhiều. Tương tự, cô Hà Thị Thu Thủy cũng cho rằng phổ điểm tập trung ở khoảng 6 - 7 điểm. Đây là phổ điểm "an toàn" để đạt mục tiêu của kỳ thi sàng lọc, có độ cạnh tranh cao ở nhóm trường tốp trên. 

Có một nhận xét khác, một số giáo viên THCS lại cho rằng vẫn sẽ có nhiều điểm 8 trở lên, tập trung vào nhóm thí sinh dự tuyển nguyện vọng 1 vào các trường tốp đầu của TP. Với dự đoán này thì mặt bằng điểm văn trong điểm chuẩn vào các trường tốp đầu sẽ không giảm.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến khác biệt của một số giáo viên văn cấp THCS cho rằng, đề thi vẫn nằm trong vùng quá an toàn, như truyền thống ra đề thi văn của Hà Nội. Cũng vì thế nhóm giáo viên này lo ngại sẽ có tình trạng "cào bằng" trong chấm thi, dẫn đến việc khó khăn hơn cho tốp trường chịu cạnh tranh lớn và chưa phù hợp với một kỳ thi có sự sàng lọc cao: chỉ có 56% số thí sinh đỗ vào trường công lập.

Gợi ý bài làm môn văn thi lớp 10 Hà Nội

Mời bạn đọc theo dõi bài làm gợi ý môn văn thi lớp 10 Hà Nội. Năm nay, đề thi được đánh giá phù hợp với mục tiêu chương trình, phát triển được năng lực tư duy của học sinh.