VETC thu phí 6.600 đồng/tháng: Tự ý 'đẻ' phí hay đúng quy định?

THY NHUNG

Việc các đơn vị vận hành hệ thống thu phí không dừng âm thầm thu phí duy trì, và quản lý ví của chủ phương tiện đang gây bức xúc dư luận.

Từ ngày 1-8, người dùng ví điện tử VETC liên kết với tài khoản giao thông phải trả phí quản lý 6.600 đồng/tháng đối với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng đối với khách hàng là tổ chức.

VETC cho rằng khoản phí này được sử dụng để duy trì hệ thống, kết nối ngân hàng, đối soát giao dịch và bảo đảm hoạt động thanh toán liên tục 24/7.

Lý giải của VETC khiến cho nhiều người càng đặt vấn đề xung quanh đến sự minh bạch giao dịch giữa khách hàng và đơn vị quản lý ví.

Không có quy định về việc "phí chồng phí"

Ông Võ Quốc Bình, admin trang mạng xã hội OFFB (chuyên về xe), cho rằng người tham gia giao thông chỉ có nghĩa vụ chi trả tiền phí sử dụng đường bộ, không có quy định nào cho phép đơn vị vận hành tự ý thu phí quản lý ví hoặc phí dịch vụ của người dân.

Theo ông Bình, đơn vị vận hành phải trích từ nguồn thu phí đường bộ để trang trải chi phí điều hành hệ thống thu phí không dừng. Nếu kinh doanh không có lãi, cơ quan chức năng sẽ xem xét gia hạn thời gian thu phí, chứ không được "phí chồng phí" lên đầu phương tiện.

Cũng theo ông Bình, các ứng dụng ngân hàng thông thường vận hành và duy trì tài khoản hoàn toàn không thu phí người dùng (kể cả tài khoản 0 đồng), trong khi các ứng dụng thu phí giao thông lại tự đặt ra các mức phí vô lý (6.600 đồng, 66.000 đồng, 13.800 đồng,...).

"Khi đấu thầu dự án này, đơn vị cung cấp dịch vụ phải cam kết có đủ năng lực công nghệ và nhân sự để vận hành hệ thống; việc giải quyết thắc mắc, khiếu nại và vận hành trơn tru là trách nhiệm của họ, không phải lý do để thu thêm phí chồng phí", ông Bình phân tích.

Ông cũng cho rằng đơn vị vận hành âm thầm áp dụng thu phí từ ngày 1-8 mà không có sự đồng thuận hay giải thích rõ ràng, chỉ để một dòng thông báo ngắn gọn trên app khiến phần lớn người dân không hay biết.

Ông Lê Trung Tính, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP.HCM, cũng cho rằng về nguyên tắc chung, các loại phí và lệ phí thuộc thẩm quyền quản lý thống nhất của Bộ Tài chính. Hằng năm, Bộ Tài chính đều công bố danh mục các loại phí/lệ phí được phép ban hành trên phạm vi toàn quốc.

Đối với các khoản phí ở cấp địa phương (ví dụ như phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố tại TP.HCM), việc ban hành phải do Hội đồng nhân dân thông qua thì UBND TP mới có quyền ban hành văn bản thực hiện.

"Do đó mọi khoản thu phí muốn hợp lệ bắt buộc phải có văn bản quy định, phê duyệt rõ ràng từ Bộ Tài chính hoặc từ UBND/HĐND cấp có thẩm quyền; không có bất kỳ đơn vị nào được quyền tự ý đặt ra các khoản phí mà không có căn cứ văn bản"- ông Tính đặt vấn đề.

VETC có quyền thu phí nhưng phải công khai và khách hàng biết?

Luật sư Nguyễn Thị Thu Sương, Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng theo luật về giá và thanh toán không dùng tiền mặt, VETC có quyền tự định giá dịch vụ và không bắt buộc phải cung cấp ví điện tử miễn phí; việc áp mức phí (6.600 đồng/cá nhân, 66.000 đồng/tổ chức) không đương nhiên trái luật.

Tuy nhiên chưa đủ cơ sở khẳng định việc tự động thu phí hằng tháng với toàn bộ ví hiện hữu là hoàn toàn hợp pháp. Khoản thu này chỉ hợp lệ khi có thỏa thuận, được thông tin đầy đủ và bảo đảm quyền tiếp tục hoặc chấm dứt dịch vụ của khách hàng.

Tính phí quản lý tài khoản hằng tháng của chủ xe dùng VETC hoặc ePass ĐỌC NGAY

Về thỏa thuận giữa VETC và khách hàng: Quan hệ giữa VETC và chủ ví xác lập theo hợp đồng cung ứng dịch vụ. Nếu điều khoản ban đầu chưa có phí quản lý, việc bổ sung phải tuân thủ đúng quy định sửa đổi hợp đồng theo Bộ luật Dân sự.

Việc công bố biểu phí trên website không đồng nghĩa với việc khách hàng đã đồng ý. Phải có cơ chế rõ ràng để người dùng thể hiện ý chí chấp thuận hay từ chối.

Theo Điều 25 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, doanh nghiệp không được đơn phương thay đổi hợp đồng đã ký, trừ khi luật có quy định khác.

"Theo tôi, VETC cần công khai rõ đối tượng, căn cứ và phương thức thu phí, bao gồm: phí được thu theo từng ví điện tử hay từng phương tiện; thời điểm, chu kỳ và phương thức khấu trừ; cách xử lý khi ví không đủ số dư hoặc không phát sinh giao dịch; như quyền đóng ví, hủy liên kết và nhận lại số dư của khách hàng", luật sư Sương nói

Cũng theo bà Sương, việc chỉ giải thích chung rằng khoản phí được sử dụng để duy trì hệ thống, kết nối ngân hàng và vận hành 24/7 có thể tạo ra những nghi ngờ, phản ứng và sự không đồng thuận từ phía khách hàng.

Trường hợp không đồng ý với chính sách thu phí, khách hàng có quyền yêu cầu VETC giải thích, ngừng trừ phí, hoàn tiền nếu chưa thỏa thuận hợp lệ, hoặc đổi phương thức thanh toán, đóng ví và rút lại số dư.

Trường hợp không được giải quyết thỏa đáng, người dùng có thể khiếu nại tới Ngân hàng Nhà nước hoặc cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.