Phóng to

Ông Ao Văn Thinh

TT - Đó là ý kiến của ông Ao Văn Thinh - phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai - trong cuộc tiếp xúc báo chí vào sáng 18-9, xung quanh vụ Vedan “giết” sông Thị Vải. Ông Thinh nói:

- Để xảy ra vụ việc nghiêm trọng này, rõ ràng là do năng lực của các cơ quan chuyên môn quá yếu kém nên mới để Vedan qua mặt trong một thời gian dài như vậy. Tuy nhiên cũng phải thấy rằng trình độ gian dối của Vedan là quá “siêu đẳng”.

* Báo Lao Động: Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) đã phát biểu với báo chí sẽ đóng cửa Vedan. Ở góc độ là người quản lý địa phương, quan điểm của ông như thế nào?

- Đến giờ chúng tôi chưa nhận được văn bản đề nghị nào từ Bộ TN-MT. Nếu sau khi Bộ TN-MT chính thức kết luận và có văn bản gửi UBND tỉnh Đồng Nai đề nghị đóng cửa nhà máy Vedan thì với trách nhiệm quản lý nhà nước trên địa bàn, chúng tôi sẽ ra lệnh đóng cửa.

* Tuổi Trẻ: Thưa ông, theo hồ sơ liên quan đến Vedan cho thấy có nhiều dự án của công ty đi vào hoạt động đã lâu nhưng không có đánh giá tác động môi trường. Sau đó, UBND tỉnh lại mạnh dạn phê duyệt thêm dự án phân bón cho Vedan…

- Có đánh giá chứ. Tất cả hoạt động đi vào sản xuất đều phải có đánh giá tác động môi trường. Chuyện tỉnh phê duyệt thêm dự án đến giờ này tôi chưa biết.

* Thanh Niên: Quan điểm của ông như thế nào khi suốt 14 năm Vedan vi phạm xả nước bẩn ra sông mà cơ quan chức năng không phát hiện được?

- Chuyện này khó lắm. Chúng tôi làm mọi cách rồi. Sở TN-MT cũng làm hết cách. Nhưng Vedan gian dối quá siêu nên kiểm tra không ra. Nếu biết Vedan như thế ai dại gì cấp phép cho họ hoạt động để rồi lãnh hậu quả và giờ đây phải xử lý.

* Người Lao Động: Nhiều nhà khoa học nói rằng năm 1997 đã khẳng định ô nhiễm tại khu vực sông Thị Vải là đáng báo động, đồng thời xác định được nguồn thải ra từ Vedan. Sao từ lúc đó tỉnh không tìm giải pháp ngay để chấn chỉnh?

- Nói thì nói vậy nhưng đụng đến pháp lý cần có cơ sở. Ý kiến của các nhà khoa học rất hay nhưng phải cụ thể hóa bằng pháp lý. Nếu tôi đặt tình huống sau khi đóng cửa Vedan mà môi trường tiếp tục ô nhiễm thì sao, bởi tôi biết nhiều đơn vị khác cũng vi phạm.

* Lao Động: Để chuyện Vedan xảy ra như vậy, ông nhìn nhận trách nhiệm của tỉnh và cơ quan chức năng địa phương như thế nào?

- Trước hết phải thừa nhận là yếu kém về năng lực. Hành vi của Vedan tinh vi như thế rất khó phát hiện. Công an còn phải kiên trì cài cắm lâu dài mới bắt được quả tang.

* Tuổi Trẻ: Sông Thị Vải ô nhiễm nhiều năm qua khiến dư luận địa phương rất bức xúc nhưng tỉnh không xử lý rốt ráo. Rồi khi Vedan bị bắt quả tang đã nhiều ngày, báo chí phản ánh, tỉnh vẫn chưa bày tỏ quan điểm của mình?

- Về nguyên tắc, Bộ TN-MT chưa có báo cáo chính thức thì tỉnh cũng không có ý kiến gì về hành vi của Vedan.

Phóng to

Một góc Công ty Vedan - Ảnh: T.T.D.

* Tuổi Trẻ: Ông có ý kiến gì khi Công ty Vedan bị đề nghị xử lý hình sự?

- Vedan đã cố tình xả nước thải không qua xử lý ra sông Thị Vải là vi phạm pháp luật.

* Thanh Niên: Trước khi mở cửa thu hút đầu tư, tỉnh đã lường trước được sự việc này nghiêm trọng đến mức nào?

- Vedan là đơn vị tiên phong đầu tư vào tỉnh, họ có công nghệ chế biến giúp nông dân tiêu thụ nông sản tại chỗ. Lúc đó tiêu thụ nông sản là bức xúc, thời kỳ này vùng Long Thành (Đồng Nai) và Tân Thành (Bà Rịa - Vũng Tàu) là hai vùng nguyên liệu khoai mì nhưng không có đầu ra, vì vậy tỉnh xem mục tiêu tiêu thụ nông sản là chủ yếu. Tỉnh có nghĩ đến hậu quả về môi trường nhưng không ngờ Vedan là một thương hiệu lớn lại dám đánh đổi thương hiệu bằng hành vi gian dối này.

* Tuổi Trẻ: Năm 2007, Sở TN-MT lấy mẫu nước kiểm tra vẫn phát hiện Vedan vi phạm, tại sao không xử lý?

- Vedan sai phạm nhưng sau đó có khắc phục và họ có bổ sung hồ sinh học xử lý nước thải. Bề nổi thì thấy Vedan chấp hành như vậy, còn chuyện không xử lý vi phạm tôi chưa nghe báo cáo.

* Người Lao Động: Vedan từng bị phạt bốn lần sao không đóng cửa?

- Tại mình khuyến cáo tới đâu, người ta khắc phục đến đó.

* Tuổi Trẻ: Tại một hội nghị gần đây, ông nói rằng phải tốn hàng triệu USD để làm sạch sông Thị Vải. Số tiền này lấy từ đâu?

- Cục Hàng hải đang đề nghị kinh phí thực hiện việc này, khoảng 1.000 tỉ đồng. Tôi nghĩ số tiền này phải kêu gọi dự án hoặc kinh doanh BOT để thu phí các phương tiện tàu bè đi ngang qua, cũng có thể thu phí các doanh nghiệp đóng trong khu vực.

Đề nghị dừng việc thu hút dự án đầu tư vào 16 khu công nghiệp Đồng Nai - Ngày 18-9, giám đốc Sở Tài nguyên - môi trường Đồng Nai Lê Viết Hưng đã đề nghị UBND tỉnh dừng ngay việc thu hút dự án đầu tư mới vào 16 khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn. Theo Sở Tài nguyên - môi trường, 16 KCN này có hàng trăm dự án đã đi vào hoạt động nhưng vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Nhiều KCN để nước thải thoát trực tiếp ra sông hoặc cho thải vào đất trống làm ô nhiễm nguồn nước ngầm. Phó chủ tịch UBND tỉnh Ao Văn Thinh yêu cầu Sở Tài nguyên - môi trường xây dựng “kịch bản”, phân loại KCN và có lộ trình xử lý nghiêm túc các KCN cố tình vi phạm trong xử lý nước thải.

------------------

Thêm một “chiêu lừa” của Vedan

Trao với Tuổi Trẻ chiều 18-9, cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ TN-MT) Nguyễn Thái Lai cho biết ngày 29-3-2007, cục nhận được hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xả nước thải (đã qua xử lý) vào sông Thị Vải của Công ty Vedan VN. Tuy nhiên, phải trải qua nhiều lần bổ sung giấy tờ, thủ tục, cho đến hơn một năm sau, ngày 23-4-2008, Bộ TN-MT mới cấp giấy phép cho công ty này.

Tiếp tục kiểm tra hệ thống xả thải của Vedan Đồng Nai - Chiều 18-9, đại tá Lương Minh Thảo - phó cục trưởng Cục Cảnh sát môi trường (C36), Bộ Công an - cho biết cảnh sát môi trường đã triển khai lực lượng đến Công ty Vedan để bảo vệ hiện trường, bảo đảm hiện trường không bị thay đổi. Cục cũng triển khai lực lượng để tiếp tục làm rõ một số đường ống khác nằm trong diện nghi vấn. Theo đại tá Thảo, hệ thống ngầm đưa nước thải ra ngoài của Vedan được thiết kế rất tinh vi, chỗ chìm, chỗ nổi lẫn vào hàng trăm đường ống khác. Để bắt quả tang những sai phạm của Vedan, lực lượng cảnh sát môi trường phải dùng cả phương pháp chụp ảnh Vedan từ vệ tinh.

Lần đầu tiên khi nộp hồ sơ, Vedan VN thiếu báo cáo đánh giá tác động môi trường, bản thiết kế hệ thống xử lý nước thải, sơ đồ hệ thống thu gom, xử lý nước thải. Sau khi Vedan VN bổ sung hồ sơ, cục đã nhiều lần yêu cầu xem xét các vấn đề liên quan đến việc xả nước thải ra sông Thị Vải và rạch Nước Lớn vì công suất thải quá lớn (40.000-80.000m3/ngày đêm), đồng thời yêu cầu Sở TN-MT Đồng Nai có ý kiến về việc cấp phép cho công ty này.

Sở TN-MT Đồng Nai đã làm việc và có báo cáo về công tác thực hiện môi trường của Vedan VN. Công văn 3802 của Sở TN-MT Đồng Nai gửi Cục Quản lý tài nguyên nước trả lời nêu rõ Vedan VN đã làm tốt mọi công tác về bảo vệ môi trường. Cụ thể, công ty đã thực hiện việc khắc phục và cải tạo hệ thống hồ xử lý sinh học (21 hồ), mở rộng và gia cố bờ bao để tạo sự liên thông giữa các hồ trước khi thải vào sông Thị Vải…

Sau khi có công văn này, cục đã tổ chức thẩm định và theo ông Lai, để cấp giấy phép cho Vedan VN, cục phải thực hiện đến 19 bước kể từ khi tiếp nhận hồ sơ. Khi hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường của Vedan VN bị phát hiện, Cục Quản lý tài nguyên nước mới biết mình đã bị lừa. Theo phó cục trưởng Lê Bắc Huỳnh, do điều kiện về khoảng cách nên trong quá trình cấp phép cho Vedan VN, tất cả đều thực hiện trên hồ sơ giấy tờ, cục không có lần nào tiến hành kiểm tra trực tiếp. Chính vì thế cục mới đề nghị Sở TN-MT Đồng Nai thay mặt kiểm tra, làm việc và cho ý kiến. Dựa trên ý kiến của sở, cục mới lập hội đồng thẩm định, xem xét đề nghị cấp giấy phép cho công ty. Ông Huỳnh đánh giá có thể khi sở tiến hành kiểm tra, Vedan VN đã vận hành hệ thống xử lý một cách hoàn hảo nên cán bộ kiểm tra không phát hiện được. Trong một số lần Bộ TN-MT thanh - kiểm tra tại công ty, do hệ thống xử lý vận hành tốt, các van xả không qua xử lý bị khóa lại nên các đoàn kiểm tra không thể phát hiện được sai phạm.

Theo ông Huỳnh, khi lập hồ sơ, Vedan VN đã thuê một đơn vị rất có uy tín về lĩnh vực môi trường là Trung tâm Công nghệ môi trường thuộc Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam tư vấn nên cục càng tin tưởng. Khi có giấy phép, Vedan VN càng ngang nhiên xả nước thải bẩn ra sông mà không sợ địa phương có ý kiến.

Tin bài liên quan:

Hoa hậu nhặt rác và dòng nước thải từ VedanBắt quả tang Vedan xả nước thải ra sông Thị VảiSông Thị Vải không còn... thởVedan đã phản bội người tiêu dùng!Vụ Vedan “giết” sông Thị Vải: “Thành công” suốt 14 nămNgười tiêu dùng có cách của họVụ Vedan “giết” sông Thị Vải: Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương điều traPhạt như... phủi bụi“Rất buồn vì Vedan đã qua mặt nhà quản lý”!

* Hyundai Vinashin thải 706 tấn rác thải nguy hại

Sẽ xem xét trách nhiệm cá nhânVì sao Hyundai Vinashin vi phạm có hệ thống? Không thể chấp nhận hi sinh môi trường Hậu quả khôn lường Hyundai Vinashin thải 706 tấn rác thải nguy hại Hyundai Vinashin bị bắt quả tang chôn trộm 60 tấn chất thải nguy hạiCoi rẻ sinh mệnh cộng đồng!Không thể xử như bố mẹ dạy con trẻPhạt Hyundai Vinashin... 10 triệu đồng!Xử lý nghiêm Hyundai Vinashin

* Các con sông bị "đầu độc"

Dời khu công nghiệp Biên Hòa 1 để “cứu” sông Đồng Nai"Chê” sông ô nhiễm, tàu Nhật không chịu cập cảng Tàu “chê” cảng: ai đứng ra giúp đỡ doanh nghiệp?Sông Thị Vải ô nhiễm: Tàu Singapore "chê”, công nhân đổ bệnhChính phủ yêu cầu khắc phục tình trạng ô nhiễm sông Thị VảiCác con sông tiếp tục bị "đầu độc" Tất cả đều đổ về các con sông lớnCác con sông tiếp tục bị "đầu độc": Xử lý sai phạm: quá đau đầu!Đừng bỏ quên môi trường sốngBài học ô nhiễm kênh Ba Bò: Làm kinh tế nhưng quên môi trường