Về Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, đến chính điện nghe chuyện cây lim hiến thân

HÀ ĐỒNG

Chính điện Lam Kinh là công trình kiến trúc lớn, bề thế, quan trọng nhất nằm giữa khu trung tâm điện miếu Lam Kinh, thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Công trình kiến trúc bằng gỗ lim này đã và đang thu hút đông du khách đến tham quan.

Theo tài liệu của Ban quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, Chính điện Lam Kinh có tổng diện tích 1.647,04m², được bố cục theo kiến trúc hình chữ Công.

Tôn tạo Chính điện Lam Kinh suốt 12 năm

Theo sử sách ghi lại, tháng 9-1448 vua Lê Nhân Tông xuống chiếu sai Thái úy Lê Khả đốc suất các cục Bách tác xây dựng Miếu điện ở Lam Kinh. Tháng 2-1449, Miếu điện ở Lam Kinh làm xong.

Năm 1456, trong dịp hành lễ về Lam Kinh, vua Lê Nhân Tông đặt tên cho 3 điện này. Tiền điện có tên là điện Quang Đức (Đức sáng), điện giữa là Sùng Hiếu (Tôn sùng đạo hiếu) và điện phía sau là Diễn Khánh (Kéo dài sự tốt lành).

Trải qua nhiều biến cố lịch sử, khắc nghiệt của thiên nhiên, Chính điện không còn nguyên vẹn như xưa.

Năm 2010, Chính điện Lam Kinh được UBND tỉnh Thanh Hóa đầu tư kinh phí bảo tồn, phỏng dựng dựa trên nền tảng mặt bằng cũ với tổng nguồn vốn là 300 tỉ đồng, sử dụng hơn 2.000m³ gỗ lim cho việc phục dụng tòa chính điện này.

Sau 12 năm thi công phục hồi, tôn tạo, ngày 2-4-2022, Chính điện Lam Kinh hoàn thành và mở cửa phục vụ du khách đến tham quan.

Đến Lam Kinh nghe câu chuyện "cây lim hiến thân"

Theo Ban quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, phía tây của Lam Kinh trước năm 2010 có một cây lim khoảng 600 năm tuổi xanh tươi, tỏa bóng mát.

Nhưng có một điều đặc biệt, năm 2010 khi UBND tỉnh Thanh Hóa có quyết định cho phục dựng tòa Chính điện Lam Kinh, đúng thời điểm đó cây lim bỗng dưng trút lá.

Sau một thời gian, cây lim này không còn khả năng sinh trưởng. Cơ quan chức năng quyết định cho hạ cây lim xuống để đại diện cho rừng Lam Kinh đóng góp gỗ phục dựng tòa Chính điện.

Thanh Hóa mở cửa Chính điện Lam Kinh và ra mắt sản phẩm du lịch thông minh

Hôm làm lễ hạ cây lim, có nhiều sự trùng hợp kỳ lạ. Gốc của cây lim đường kính khoảng 86cm vừa khít làm cây cột cái nằm trên chân tảng to nhất ở bên trong của tòa Chính điện.

Cây lim có độ cao trên 7m thì phân thành hai cành. Khi hạ cây xuống, một cành có đường kính 65cm vừa khít tảng quân, một cành 45cm lại vừa khít trần tảng hiên.

Các nhánh nhỏ khác của cây lim còn làm được thượng lương (làm xà nóc) và một số đầu trụ của Chính điện. Đây là những cấu kiện quan trọng nhất của Chính điện Lam Kinh.

Lim có đặc tính chung là thường tiêu tâm, rỗng ruột, càng già thì càng rỗng ruột.

Nhưng cây lim 600 năm tuổi ở Lam Kinh từ gốc đến ngọn đều đặc ruột, rất đẹp.

Có ý kiến cho rằng cây lim trút lá một lần là để tự nguyện hiến mình phục dựng tòa Chính điện Lam Kinh uy nghi, bề thế.

Theo sử sách ghi lại, Lam Kinh vốn xưa là đất Lam Sơn, quê hương của Anh hùng dân tộc Lê Lợi - người có công chiêu mộ hiền tài, quy tụ nhân dân đánh đuổi giặc Minh xâm lược (1418-1427).

Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế (Lê Thái Tổ) lập nên vương triều Hậu Lê, đóng đô ở Thăng Long, lấy niên hiệu Thuận Thiên, đặt tên nước là Đại Việt.

Năm 1430, Lê Thái Tổ đổi tên vùng đất Lam Sơn thành Lam Kinh. Kể từ đó, các kiến trúc điện, miếu, lăng, mộ… bắt đầu được xây dựng tại đây, gắn với hai chức năng chính: vừa là điểm nghỉ chân của các vua Lê khi về cúng bái tổ tiên, vừa là nơi ở của quan lại, quân lính thường trực trông coi Lam Kinh và khu tập trung lăng mộ của tổ tiên, các vị vua, hoàng thái hậu nhà Lê, quan lại trong hoàng tộc.