Nhìn về năm mới 2026, các nhà văn nhiều thế hệ, nhà phê bình chia sẻ với Tuổi Trẻ niềm tin lẫn kỳ vọng, mong ước của mình với văn chương trong một năm hứa hẹn nhiều đổi thay và hy vọng.

* Nhà văn Nguyễn Bình Phương: 

Mong tình yêu văn chương sẽ dày thêm

Năm 2026 sẽ có nhiều thay đổi trong xã hội, có những bước chuyển tác động tới từng người. Tôi mong muốn văn chương Việt trong năm nay sẽ có tác phẩm hay của đồng nghiệp để đọc.

Tôi cũng mong văn học được đánh giá một cách đúng đắn vị trí, vai trò của nó và ngày càng được hiểu đúng hơn về giá trị sáng tác, được tôn trọng hơn.

Nhà văn xứng đáng được tôn trọng bởi những gì mà họ sáng tạo ra là để bồi đắp cho tâm hồn con người. 

Có thể nói trong cả một lịch sử dài, người Việt là một dân tộc yêu văn chương nhưng có những giai đoạn tình yêu ấy chững lại. 

Tôi mong trong năm 2026 tình yêu với văn chương, sự tôn trọng của bạn đọc dành cho các nhà văn sẽ dày thêm lên.

Nhưng văn chương muốn có được tình yêu của bạn đọc, nhà văn muốn có được sự tôn trọng của độc giả thì phải đòi hỏi ngược lại với các nhà văn. Họ phải viết sao để nhận được tình yêu, sự tôn trọng. Văn chương hiện nay mới làm tốt một phần chức phận của mình.

* Nhà văn Thiên Sơn: 

Nhà văn phải dấn thân mạnh mẽ hơn

Ý nghĩa đích thực của văn chương là tiếng nói của lương tâm con người. Nhà văn viết tác phẩm từ nhu cầu tự thân, bắt đầu từ nỗi khao khát về tình yêu thương và sự vị tha của con người, mong muốn làm cho xã hội biết yêu thương nhau hơn.

Tôi hy vọng các nhà văn phải là những người vô vụ lợi. Nhà văn phải viết bằng tình yêu thương và sự trân trọng con người, bằng khát vọng làm lành những vết thương lịch sử, hàn gắn sự rạn vỡ trong lương tâm con người, gieo vào lòng bạn đọc những niềm tin riêng.

Nhà văn Việt Nam trong nhiều năm qua tôi thấy rất ít người dấn thân vào những đề tài về số phận con người. 

Tôi mơ ước nhà văn dấn thân mạnh mẽ hơn vào đời sống nhân dân. Chỉ khi nhà văn như vậy, cuộc sống mới cần đến nhà văn.

* Nhà văn Lê Quang Trạng: 

Kỳ vọng những "vó ngựa" đầy ấn tượng

Năm 2025 dường như văn học nước nhà có nhiều sự kiện, mở ra nhiều khía cạnh để độc giả theo dõi, suy ngẫm và kỳ vọng. Qua đó cho thấy văn học vẫn có chỗ đứng trong dòng chảy thời sự và sự phát triển của xã hội. 

Đó là điều đáng mừng để chúng ta có thêm những kỳ vọng khi bước vào năm mới 2026.

Năm 2026 là năm bản lề với nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, tôi tin rằng văn học cũng sẽ đồng hành và thể hiện được vai trò phản ánh xã hội qua những tác phẩm mới, thành tựu mới.

Tôi kỳ vọng các nhà văn trẻ bước vào năm Bính Ngọ sẽ có những cú "vó ngựa" đầy ấn tượng. Với đội ngũ các nhà văn ngày càng được trẻ hóa, lực lượng nhà văn trẻ ngày càng được ghi nhận và được trình làng ở nhiều sự kiện, thời sự văn học. 

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, thấy rõ người trẻ đang có ưu thế vượt trội trong nắm bắt tương lai và hội nhập quốc tế. Nhiều nhà văn trẻ đã và đang đưa tác phẩm, hình ảnh, tiếng nói Việt ra với thế giới.

* Nhà văn Đức Anh: 

Tin một năm nhiều bất ngờ

Trong năm 2026, tôi tràn trề hy vọng vào những sự mở rộng và tìm lại của văn học Việt Nam. Những nhà văn trước đây còn chìm khuất hay có thể khám phá lại, sẽ được nhìn bằng cách nhìn mới, từ nhãn quan và tâm hồn của bây giờ.

Với sáng tác, tôi mong được đọc những cuốn tiểu thuyết có thể nhìn cuộc sống một cách cổ điển hoặc khám phá lại một góc nào đó của quá khứ, ngay cả quá khứ gần đây.

Tôi rất tin rằng chính vì đời sống "dư thừa thông tin", người ta lại càng tìm đến và gây dựng lại những gì từng là giá trị tinh thần lớn lao. Dù sẽ có nhiều thách thức nhưng tôi nghĩ xuất bản Việt Nam sẽ có một năm tìm ra được nhiều con đường bất ngờ, đặc biệt là lĩnh vực văn học cho thiếu nhi.

* Nhà văn Hiền Trang: 

Biết đâu "tình chớm nở"

2026 là tròn 260 năm ngày sinh Nguyễn Du. Như các cụ ta xưa, tôi làm thử một quẻ bói Kiều, bắt được câu: "Sông Tương một dải nông sờ/ Bên trông đầu nọ bên chờ cuối kia".

Đó là đoạn Kim - Kiều mới hẹn nhau, mới trao kỷ vật nhưng tâm sự còn chưa dứt đã phải trở về nhà. 

Một cặp câu thơ nhiều hứa hẹn về một mối tình mới chớm, biết đâu cũng ám chỉ một lời hứa hẹn rằng văn chương Việt cũng đang chớm bước vào một giai đoạn sôi động và có nhiều điều đáng kỳ vọng.

Người viết bền bỉ viết, người đọc tha thiết đọc

Trên bàn tôi khi ngồi chia sẻ những dòng này là Văn mới 10 năm 2015-2025, một tuyển tập hiện thân của tình yêu văn chương thuần khiết.

Mười năm và dài hơn thế, chúng ta có một tập hợp nhà văn đáng để đặt vào họ những hy vọng tốt lành về văn chương.

Cuối năm 2025, Nhiều buổi chiều và nhiều buổi tối, một trong những tập truyện ngắn tốt nhất của năm 2024, tập truyện đứng ngoài mọi giải thưởng, được tái bản.

Và Cửu đảo, một tiểu thuyết viễn tưởng độc đáo của nhà văn Lưu Vĩ Lân được phát hành.

Tất cả những điều ấy cho chúng ta niềm tin vào đời sống văn chương giàu sức sống và có một đội ngũ những người làm sách, người giám tuyển và trên hết, người viết có chất lượng, có sức sống bền bỉ viết những tác phẩm xuất sắc và người đọc vẫn không hề từ bỏ tình yêu của họ dành cho những tác phẩm văn chương tử tế.

Tôi đặt kỳ vọng vào một lớp nhà văn như Lý Lan, Nguyễn Việt Hà, như Lưu Vĩ Lân, Vũ Thành Sơn, như Đinh Phương, Huỳnh Trọng Khang, Lê Khải Việt, Hiền Trang.

Họ vẫn bền bỉ viết một thứ văn chương đầy tính trí tuệ và học thức, có chiều sâu văn hóa và được giải phóng khỏi nhiều tín điều đã cũ.

Tôi đặt kỳ vọng vào một nền phê bình biết lắng nghe và đồng hành cùng sáng tạo thay vì dạy bảo người viết bằng những giáo điều và những hệ quy chiếu vay mượn.

Đấy là kỳ vọng về một nền văn chương bình thường nhưng cần thiết cho đời sống của chúng ta.

Nhà phê bình Phạm Xuân Thạch

Văn chương còn nợ những người lính đã ngã xuống

Nhà văn Nguyễn Duy Liễm khóc khi kể chuyện người đồng đội ngoài mặt trận đã chọn chết thay mình. Ông cầm bút viết văn chính là để trả nợ thời mình đã sống và những đồng đội ngã xuống cho ông được sống.