Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull (trái) và thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (phải) sau cuộc họp song phương ở Hội nghị thượng đỉnh Đông Á - Ảnhafr.com

Ngày 22-11, ông Turnbull đã dùng các cuộc thảo luận riêng với thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường để củng cố thông điệp của Úc tại Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS) rằng “hành vi của Trung Quốc đang làm ở biển Đông là phản tác dụng đối với những lợi ích của Trung Quốc” và ông cũng cảnh báo rằng “lịch sử đã cho thấy hành vi đó dẫn đến xung đột vũ trang”.

Hãng tin Sky News dẫn lời ông Turnbull đưa ra những dẫn chứng lịch sử để chứng minh cho cảnh báo của mình đối với Trung Quốc.

Ông nhấn mạnh những bài học từ cuộc chiến tranh Peloponnesian của Hy Lạp từ 2.500 năm trước để cảnh báo ông Lý Khắc Cường không nên để Trung Quốc rơi vào vào “cái bẫy Thucydides”.  

Thucydides là một sử gia nổi tiếng người Hy Lạp, người đã viết về cuộc chiến giữa người Athens và Sparta. 

Ông Turnbull nói rằng Úc có thể không là một bên tranh chấp ở biền Đông. Song, Trung Quốc cần phải tính đến các mối quan ngại đang ngày càng dâng cao mà nước này đã gây ra đối với Mỹ và các nước khác trong khu vực, trong đó có Úc.

Thủ tướng Úc tái nhấn mạnh thông điệp công khai mà ông đưa ra trước đó là “những tham vọng về chủ quyền của Trung Quốc ở biển Đông là một trong những chính sách ngoại giao ngày càng phản tác dụng và đang đẩy những quốc gia nhỏ hơn vốn bị Trung Quốc đe dọa tiến gần hơn với Mỹ”.

Tờ Financial Review của Úc dẫn thông cáo chung của EAS kêu gọi các quốc gia giải quyết những tranh chấp chủ quyền và quyền tài phán của mình theo con đường hòa bình, không dùng sức mạnh hay đe dọa nước khác, thông qua các cuộc tham vấn hữu nghị và đàm phán.

Thông cáo này cũng kêu gọi tất cả các bên tự kềm chế các hành động có thể làm phức tạp hóa hoặc làm leo thang tranh chấp, gây ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định trong khu vực.

Tờ báo viết Trung Quốc đã làm căng thẳng ở biển Đông leo thang bằng việc xây dựng, bồi đắp đảo nhân tạo ở khu vực này nhằm thực hiện ý đồ bành trướng tuyên bố chủ quyền của họ, cả ở các tuyến đường hàng không, các tuyến đường biển cũng như các quần đảo trong khu vực. 

Đoàn đại biểu Úc (trái) và đoàn đại biểu Trung Quốc (phải) tại một cuộc họp trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Đông Á diễn ra ổ Kuala Lumpur, Malaysia - Ảnh: afr.com