Chiều nay 5-4, ngày hội Tự tin vào lớp 10 diễn ra tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn ở đường 3 Tháng 2, phường Phước Thắng, TP.HCM (khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ). Trong khuôn khổ ngày hội, nhiều học sinh, phụ huynh băn khoăn cách đăng ký và sắp xếp nguyện vọng khi phạm vi chọn trường được mở rộng nhưng cũng kéo theo không ít thay đổi.

Cần chú ý việc đặt nguyện vọng sau sáp nhập

ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa - Phó trưởng Phòng Quản lý chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM - nhấn mạnh trong bối cảnh TP.HCM vừa sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, một trong những điểm học sinh và phụ huynh cần quan tâm hàng đầu là việc đăng ký và sắp xếp nguyện vọng.

Với học sinh đến từ khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), việc sáp nhập đồng nghĩa với việc mở rộng phạm vi lựa chọn trường, nhưng cũng kéo theo những thay đổi trong cách đăng ký. Vì vậy, học sinh cần đặc biệt cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại và môi trường học tập khi đặt nguyện vọng, tránh tình trạng chọn trường quá xa hoặc không phù hợp với năng lực.

Thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào các trường THPT thường và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên rõ ràng. Hệ thống sẽ xét tuyển theo thứ tự này và học sinh bắt buộc phải học theo nguyện vọng trúng tuyển cao nhất, không được quyền lựa chọn lại dù đủ điểm vào nhiều trường. Đây là nguyên tắc quan trọng mà nhiều học sinh thường chủ quan.

Về quy trình, học sinh sẽ đăng ký trực tuyến qua hệ thống của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1, học sinh đăng ký và hệ thống tổng hợp dữ liệu, Sở Giáo dục và Đào tạo công bố số lượng nguyện vọng 1 vào từng trường; sau đó học sinh có khoảng 5-7 ngày để điều chỉnh nguyện vọng trước khi hệ thống đóng lại hoàn toàn ở giai đoạn 2. Khi kết thúc, nhà trường sẽ in phiếu đăng ký để học sinh và phụ huynh rà soát, ký xác nhận.

Sau khi hoàn tất đăng ký và ký xác nhận, thí sinh sẽ không được điều chỉnh nguyện vọng vì bất kỳ lý do nào. Theo ông Khoa, thực tế mỗi năm đều có trường hợp học sinh muốn thay đổi do chọn sai hoặc chưa phù hợp, nhưng đều không được giải quyết. Do đó việc tính toán kỹ lưỡng ngay từ đầu là yếu tố then chốt.

Ngoài ra học sinh cần sớm xây dựng kế hoạch ôn tập khi kỳ thi năm nay diễn ra sớm hơn khoảng một tuần, vào ngày 1 và 2-6. Với những thí sinh đăng ký thi vào lớp chuyên, cần chuẩn bị thêm cho môn chuyên tương ứng, đồng thời nắm rõ quy định.

Nếu không trúng tuyển chuyên vẫn được xét vào các nguyện vọng THPT thường, nhưng nếu đã xác nhận nhập học trường chuyên thì các nguyện vọng thường sẽ không còn hiệu lực.

"Vì vậy các bạn học sinh cần chủ động tìm hiểu thông tin, tham khảo ý kiến phụ huynh và thầy cô để đặt nguyện vọng hợp lý, phù hợp năng lực và điều kiện thực tế, tránh những sai sót đáng tiếc trong kỳ tuyển sinh quan trọng này", ông Khoa lưu ý.

Đề thi chung, đảm bảo công bằng

Trước băn khoăn của học sinh về áp lực kỳ thi và đề thi có khó hay không sau sáp nhập, ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa nhấn mạnh đề thi tuyển sinh lớp 10 năm nay được xây dựng trên cơ sở ma trận đề thi rõ ràng, đồng thời bao hàm công tác chuyên môn của cả ba khu vực sau sáp nhập.

Ông Khoa khẳng định trong công tác xây dựng đề thi, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM luôn tuân thủ nguyên tắc đề thi nằm trong phạm vi kiến thức học sinh đã được học, bám sát chương trình giáo dục và đảm bảo đánh giá đúng năng lực.

Việc ra đề không nhằm mục tiêu "làm khó" hay "làm dễ" mà hướng đến sự phù hợp, khách quan và công bằng. Đề thi được xây dựng trên cơ sở phân tích kết quả học tập thực tế của học sinh, đồng thời có sự tham vấn ý kiến chuyên môn từ đội ngũ giáo viên ở cả ba khu vực sau sáp nhập, nhằm đảm bảo tính cân bằng, không nghiêng về bất kỳ địa bàn nào.

Đề thi luôn đảm bảo tính phân hóa, tức là vừa đáp ứng yêu cầu xét tốt nghiệp, vừa phục vụ công tác tuyển sinh, từ đó giúp phân loại thí sinh theo năng lực. Đây là yêu cầu bắt buộc đối với một kỳ thi tuyển sinh quy mô lớn như tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM.

"Học sinh hoàn toàn có thể yên tâm về chất lượng, độ phù hợp cũng như tính công bằng của đề thi. Thay vì lo lắng về mức độ khó - dễ, các em nên tập trung ôn tập những kiến thức đã học, rà soát lại các phần còn chưa nắm vững để củng cố kịp thời.

Việc giữ tâm lý ổn định là yếu tố rất quan trọng trong giai đoạn này. Nếu quá lo lắng về những điều chưa xảy ra, học sinh có thể bị ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu quả học tập", ông Khoa nhấn mạnh.

Ngoài ra trả lời băn khoăn của học sinh về việc đăng ký nguyện vọng vào các trường ở khoảng cách xa nơi cư trú, ông Khoa cho biết sau khi hoàn tất đăng ký, hệ thống tuyển sinh sẽ tự động tính toán và hiển thị khoảng cách từ địa chỉ nhà của học sinh đến từng trường THPT đã chọn.

Theo đó, nếu nguyện vọng đăng ký vượt quá khoảng cách khuyến nghị (khoảng 10-13km tùy khu vực sau sáp nhập), học sinh vẫn được quyền đăng ký bình thường. Tuy nhiên hệ thống sẽ đưa ra cảnh báo để nhà trường và phụ huynh lưu ý.

Trong trường hợp này, các trường THCS sẽ phối hợp với phụ huynh và học sinh để rà soát lại nguyện vọng, nhằm đảm bảo việc đăng ký không bị nhầm lẫn và thực sự phù hợp với điều kiện đi lại cũng như năng lực học tập của học sinh. Nếu phát hiện có sai sót hoặc lựa chọn chưa hợp lý, học sinh hoàn toàn có thể điều chỉnh lại nguyện vọng.

"Vệc chọn trường quá xa có thể gây nhiều khó khăn trong quá trình học tập, đặc biệt về thời gian di chuyển và tính kỷ luật ở bậc THPT, nơi yêu cầu học sinh phải có mặt đúng giờ, nếu đi trễ nhiều lần sẽ ảnh hưởng đến kết quả rèn luyện và học tập.

Vì vậy các em nên cân nhắc kỹ lưỡng, ưu tiên lựa chọn những trường phù hợp với năng lực và có khoảng cách hợp lý để đảm bảo việc học tập lâu dài. Trong mọi trường hợp, quyết định cuối cùng vẫn thuộc về học sinh và phụ huynh sau khi đã được tư vấn đầy đủ", ông Khoa nhấn mạnh.

Chọn tổ hợp lớp 10 sao để không 'tự thu hẹp' cửa vào đại học?

Trả lời câu hỏi của học sinh về việc lựa chọn tổ hợp môn và ảnh hưởng đến xét tuyển đại học, ThS Lữ Thị Trà Giang - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - cho biết việc xây dựng các tổ hợp môn tại trường THPT được thực hiện trên cơ sở năng lực đội ngũ giáo viên, điều kiện tổ chức dạy học và định hướng chung của chương trình, nhằm đảm bảo phù hợp với học sinh.

Vì vậy học sinh không nên lo lắng việc bị đóng khung trong một tổ hợp cố định. Thực tế tại các trường, đặc biệt là trường chuyên, ngoài các môn học chung bắt buộc, nhà trường có thể linh hoạt tổ chức dạy học, kể cả việc bố trí các lớp học bổ trợ hoặc tăng cường vào các buổi khác nhau để đáp ứng nhu cầu của học sinh, giúp các em vẫn có cơ hội tiếp cận thêm những môn học cần thiết cho định hướng của mình.

Theo bà Giang, dù việc lựa chọn tổ hợp môn từ lớp 10 không chỉ phục vụ quá trình học tập trước mắt mà còn là bước mở đầu định hướng cho tương lai. Tuy nhiên học sinh ở giai đoạn này chưa cần xác định ngay một ngành nghề cụ thể, mà điều quan trọng là lựa chọn tổ hợp thể hiện đúng thế mạnh và sự yêu thích của bản thân.

Theo xu hướng tuyển sinh hiện nay, nhiều tổ hợp xét tuyển vẫn bao gồm các môn cốt lõi như toán, ngữ văn kết hợp với các môn tự chọn. Do đó học sinh nên cân nhắc lựa chọn theo hướng linh hoạt, có thể kết hợp giữa các nhóm môn khoa học tự nhiên và khoa học xã hội để mở rộng cơ hội xét tuyển trong tương lai, tránh tự thu hẹp lựa chọn của mình.

"Các em hãy hiểu rõ năng lực và sở thích của mình, không nên lựa chọn theo bạn bè hay áp lực từ gia đình, mà cần chủ động bảo vệ định hướng cá nhân. Ngoài ra các em nên tích cực tham gia các hoạt động tư vấn, trao đổi với thầy cô để được hỗ trợ, từ đó đưa ra lựa chọn tổ hợp môn phù hợp, tạo nền tảng tốt cho chặng đường học tập và nghề nghiệp sau này", bà Giang nhấn mạnh.

Giữ vững tâm lý trước kỳ thi

Tại ngày hội, nhiều học sinh chia sẻ rằng các em chịu không ít áp lực và căng thẳng trước kỳ thi này.

Trả lời câu hỏi này, TS Đào Lê Hòa An - nhà sáng lập, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng khoa học tâm lý và hướng nghiệp 4.0 Jobway - nhận định đây là trạng thái phổ biến ở lứa tuổi học sinh. Có nhiều trường hợp thí sinh vừa nhận giấy làm bài đã xin đổi giấy chỉ sau vài phút vì quá run, thậm chí ghi nhầm tên mình thành tên người thân.

Theo ông, những biểu hiện này cho thấy nếu không kiểm soát tốt tâm lý, học sinh sẽ khó phát huy hết năng lực trong phòng thi.

Vì vậy để khắc phục, các em cần có sự chuẩn bị từ sớm, đặc biệt về nhịp sinh hoạt. Theo đó, hai tuần trước ngày thi là giai đoạn quan trọng để điều chỉnh đồng hồ sinh học. Các em nên tập thói quen ngủ, thức đúng với khung giờ sẽ diễn ra trong ngày thi, thay vì học dồn, thức khuya. Việc duy trì lịch sinh hoạt ổn định sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn, hạn chế mệt mỏi và căng thẳng.

Bên cạnh đó, các em cũng dễ bị tác động bởi các thông tin thất thiệt trên mạng xã hội, nhất là tin đồn lộ đề xuất hiện trước kỳ thi. Ông An khuyến cáo những thông tin này không đáng tin cậy, chỉ khiến học sinh hoang mang, mất ngủ, do đó cần giữ bình tĩnh và không bị cuốn theo.

Ba ngày trước kỳ thi, học sinh nên đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và ưu tiên các món quen thuộc để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe trong ngày thi.

Ngoài ra việc tuân thủ quy chế phòng thi cũng rất quan trọng. Học sinh không nên mang điện thoại vào phòng thi trong bất kỳ trường hợp nào, bởi những sự cố như quên tắt báo thức có thể dẫn đến vi phạm quy chế và bị hủy kết quả thi.

Để tăng sự tự tin khi làm bài, học sinh nên mang theo đồng hồ đeo tay để chủ động quản lý thời gian. Đồng thời có thể chuẩn bị một ít kẹo ngọt để bổ sung năng lượng nhanh cho não bộ, cùng với việc uống đủ nước nhằm duy trì sự tập trung.

"Trong cuộc sống, áp lực đôi khi giống như việc kéo chiếc cung về phía sau, nhưng chính lực kéo đó sẽ giúp mũi tên đi xa hơn. Vì vậy các em hãy giữ tinh thần vững vàng, tự tin bước vào kỳ thi và tin tưởng vào sự chuẩn bị của chính mình", ông An nhắn nhủ.

Ca sĩ Cheng nhắn nhủ sĩ tử: Giữ sức khỏe, tự tin chạm trường mơ ước

Gửi lời chúc cho các bạn học sinh, ca sĩ Cheng nhắn nhủ các bạn hãy giữ gìn sức khỏe thật tốt và nỗ lực học tập để chạm tới ngôi trường mà mình mơ ước.

"Kỳ thi sắp tới là một dấu mốc quan trọng, bởi môi trường THPT sẽ góp phần định hình kiến thức, tư duy và hành trình phát triển của các bạn trong tương lai.

Mình hy vọng các bạn sẽ tập trung hết mình, tự tin bước vào kỳ thi và đạt được kết quả như mong đợi", Cheng nói.

Ngày hội Tự tin vào lớp 10: Đặt nguyện vọng, chọn tổ hợp sao để không ‘tự loại mình’?

Kỳ thi lớp 10 TP.HCM 2026 diễn ra ngày 1 và 2-6, quy chế cơ bản giữ nguyên. Học sinh cần cân nhắc kỹ nguyện vọng ngay từ đầu để tránh rủi ro.