Theo Cơ quan Thời tiết quốc gia Mỹ (NWS), nguyên tắc quan trọng nhất khi gặp dông sét là nếu đã nghe thấy tiếng sấm, nghĩa là sét đủ gần để có thể đánh tới vị trí của bạn.

Lúc này không có nơi nào ngoài trời được xem là an toàn tuyệt đối. Cách tốt nhất là nhanh chóng tìm một công trình kín, chắc chắn hoặc vào ô tô mui cứng, đóng kín cửa kính.

Không biến gốc cây thành nơi trú sét

Cây lớn có thể giúp che mưa, nhưng lại là một trong những nơi cần tránh khi có dông sét, đặc biệt là những cây cao hoặc đứng đơn độc.

Nguy hiểm không chỉ đến từ sét đánh trực tiếp vào người. Theo nghiên cứu về an toàn sét đăng trên Journal of Athletic Training, khi sét đánh vào một vật thể gần đó như cây, một phần dòng điện có thể "nhảy" sang người đứng cạnh. Cơ chế này được ước tính liên quan khoảng 30-35% các chấn thương do sét.

Dòng điện cũng có thể lan truyền trên mặt đất. Sau khi sét đánh xuống cây hoặc mặt đất, dòng điện tỏa ra xung quanh. Nếu hai chân đứng ở những vị trí có điện thế khác nhau, dòng điện có thể đi từ một chân qua cơ thể rồi xuống chân còn lại.

Cũng theo nghiên cứu trên, dòng điện truyền qua mặt đất liên quan tới ít nhất một nửa số ca chấn thương và tử vong do sét.

Vì vậy nếu đang đi trên đường có hàng cây và dông kéo đến, cần rời khỏi khu vực ngoài trời và tìm nơi trú an toàn càng sớm càng tốt.

NWS khuyến cáo tránh những cây cao, đứng riêng lẻ và các vật thể cao nổi bật. Nếu buộc phải ở trong rừng, nên di chuyển tới khu vực thấp hơn, nơi có các cây thấp và tương đối đồng đều.

Hãy ghi nhớ: hàng cây ven đường không phải là nơi trú sét an toàn.

Đừng nằm xuống đất

Nếu đang ở một con đường trống, cánh đồng hay khu vực rộng, nguy cơ lại đến từ việc cơ thể trở thành một trong những vật thể cao nổi bật trên địa hình.

CDC Mỹ khuyến cáo tránh các không gian mở như cánh đồng, sân chơi, bãi đất rộng khi có dông sét. Đồng thời cần rời khỏi khu vực cao, tránh ao hồ, hàng rào, đường dây điện, cột kim loại và nhanh chóng tìm nơi trú kín.

Một phản xạ khác cũng cần tránh là nằm sát xuống đất. NWS và CDC đều khuyến cáo không nằm phẳng khi sét đang hoạt động, bởi việc tăng diện tích cơ thể tiếp xúc với mặt đất có thể làm tăng nguy cơ chịu tác động của dòng điện lan truyền nếu sét đánh gần.

Nếu đang đi xe máy hoặc xe đạp, cũng không nên xem đây là "lá chắn" trước sét. Đây là những phương tiện hở, không có khả năng bảo vệ người khỏi sét.

Ngược lại, ô tô mui cứng đóng kín cửa kính được xem là nơi trú tương đối an toàn. Khung kim loại của xe có thể dẫn dòng điện chạy quanh khoang hành khách.

Kim loại không phải "nam châm hút sét", nhưng dẫn điện tốt. Vì vậy khi dông sét xảy ra, cần tránh hàng rào thép, cột điện, dụng cụ kim loại dài hoặc những vật đang được giơ cao.

Đừng đợi mưa mới tìm chỗ trú

Một sai lầm phổ biến là chỉ tìm nơi trú khi mưa bắt đầu trút xuống. CDC cho biết sét có thể đánh cách vùng dông hơn 16km. Vì vậy ngay cả khi phía trên vẫn còn trời sáng, người đã nghe thấy tiếng sấm vẫn có thể đang ở trong vùng nguy hiểm.

Sau khi vào nơi trú an toàn, nên chờ ít nhất 30 phút kể từ tiếng sấm cuối cùng rồi mới tiếp tục di chuyển ngoài trời.

Nói cách khác, khi tiếng sấm đã vang lên, đừng tìm một gốc cây để trú. Hãy rút ngắn tối đa thời gian ở ngoài trời và tìm đến một công trình kín hoặc ô tô mui cứng càng nhanh càng tốt.

Những dấu hiệu cảnh báo sét sắp đánh và cách phòng tránh

Ngày hôm qua ở Ninh Bình và Hà Tĩnh xảy ra hai vụ sét đánh làm 3 người chết, 1 người bị thương. Cơ quan chức năng khuyến cáo khi có dông sét, người dân ưu tiên tìm nơi trú ẩn kiên cố như tòa nhà và tránh khu vực trống vắng, cây cao.