Những năm trước khi có quyết định 178, Phú Quốc vẫn còn là một hòn đảo hoang sơ, nhưng trong vòng 20 năm nơi đây đã thật sự là một "thiên đường" với du khách và là nơi đáng sống cho người dân địa phương.

Bên cạnh các công trình hoành tráng, sang trọng là nơi các tỉ phú thế giới chọn làm điểm dừng chân, tổ chức tiệc cưới, đến Phú Quốc (An Giang) những ngày này người ta còn "ngợp" trước không khí khẩn trương làm việc ngày đêm tại các đại công trường của các dự án phục vụ APEC 2027.

Nam đảo "lột xác"

Phú Quốc những năm sau thống nhất đất nước, ngay đi lại trong nội bộ hòn đảo cũng khó nói chi từ đất liền ra đảo.

Cùng cha mẹ từ Quảng Ngãi vào định cư năm 1989, ông Nguyễn Duy Khánh (giáo viên Trường THPT An Thới) nói khi đó Phú Quốc chỉ là những xóm chài nghèo khó, hoang sơ. Sau này có khách du lịch nhưng họ cũng chỉ đến thị trấn Dương Đông, rất ít khi đến phía Nam đảo.

"Khi ấy, con đường đất đỏ ven biển từ An Thới lên trung tâm huyện mùa nắng bụi đỏ mịt mù, mùa mưa thì bùn đất nhão nhẹt. Dịp lễ, Tết, tôi được cha mẹ cho lên Dương Đông. Được lên huyện với tôi như đến một thế giới khác. Khi về, tôi ước ao An Thới của mình cũng được như thế.

Điều ước trẻ con tưởng chừng ngây ngô ấy không ngờ nay thực tế lại vượt ngoài sự tưởng tượng", ông Khánh nhớ lại.

Có lẽ bước ngoặt của Phú Quốc là năm 2014, khi điện lưới quốc gia với tuyến cáp ngầm gần 60km xuyên biển Hà Tiên - Phú Quốc. Có điện, Phú Quốc như bừng sáng, chuyển mình, đón thêm nhiều tập đoàn lớn đến đầu tư.

Thời điểm đó, phía Bắc đảo bắt đầu có tổ hợp khu vui chơi giải trí Vinpearl của Tập đoàn Vingroup. Một năm sau, Tập đoàn Sun Group cũng đầu tư vào Nam đảo trong sự háo hức lẫn hoài nghi của người dân về sự phát triển của quê hương.

Để rồi sau 10 năm, đến nay ông cũng như những người dân Nam đảo thật sự tự hào về sự thay da đổi thịt của nơi mình gắn bó.

"Thật lòng, tôi rất tự hào xen lẫn hãnh diện khi hằng đêm người dân Phú Quốc và du khách từ các nơi đổ về Nam đảo để chiêm ngưỡng những màn pháo hoa rực rỡ nhiều màu sắc được bắn quanh năm", ông Khánh nói.

"Từ khóa" 178

Nói về sự vươn mình của Phú Quốc, phải nhắc đến quyết định quan trọng mang tính bước ngoặt: quyết định 178 năm 2004 do Thủ tướng Phan Văn Khải ký, phê duyệt đề án phát triển tổng thể đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020.

Ông Ngô Thành Phước - nguyên Bí thư Huyện ủy Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang (cũ) - nhớ lại trước đây Phú Quốc chỉ là một đảo nghèo, xa cách đất liền. Người dân lúc bấy giờ còn phải đi tàu đánh cá, tàu hàng mất gần cả ngày để về lại đất liền Rạch Giá. Bà con chủ yếu sống bằng nghề đánh cá, trồng tiêu và làm nước mắm truyền thống.

Tiến sĩ TRẦN HỮU HIỆP

Nhiều năm trước, tôi ước mong đảo ngọc sánh với Bali, Phuket, nay Phú Quốc đã cạnh tranh sòng phẳng với các đảo du lịch nổi tiếng khác. Và APEC 2027 là cú hích lớn nhất trong lịch sử phát triển Phú Quốc. Sau APEC phải quản trị tốt để Phú Quốc phát triển thông minh, xanh, bao trùm và bền vững

Hạ tầng yếu, kinh tế chưa phát triển nhưng Phú Quốc sở hữu nhiều bãi biển hoang sơ tuyệt đẹp, mặt nước biển xanh, chạy dài thẳng tắp, sóng vỗ êm đềm. Người dân trên đảo cũng rất thân thiện, sống chan hòa và nghĩa tình.

Với quyết định số 178, tiềm năng của Phú Quốc được đánh thức, vươn lên mạnh mẽ cả về kinh tế lẫn du lịch. Đời sống người dân khấm khá lên; hạ tầng giao thông từ sân bay đến cảng biển, đường sá được đầu tư đồng bộ, giao thương mở rộng, du lịch trở thành điểm sáng kinh tế.

Còn TS Trần Hữu Hiệp - Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long - cho rằng Phú Quốc không "lột xác" chỉ bằng một quyết định hay một dự án, mà qua "ba lớp động lực nối tiếp nhau: chính sách - hạ tầng - thị trường".

Tiếp theo quyết định 178, đến năm 2013 Thủ tướng Chính phủ tiếp tục có thêm "bước ngoặt chính sách" với quyết định số 80 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển đảo Phú Quốc. Chính sách này ưu đãi đầu tư, miễn thị thực, hỗ trợ các công trình trọng điểm…, đã tạo một "đường băng chính sách" để Phú Quốc cất cánh.

"Nhưng chính sách chỉ tạo cơ hội, chính những nỗ lực của con người, kết quả đầu tư hạ tầng mới biến cơ hội thành năng lực phát triển.

Sân bay quốc tế Phú Quốc đón chuyến bay quốc tế đầu tiên từ Nga tháng 2-2014. Cùng thời điểm, điện lưới quốc gia, đường cáp quang được đưa ra đảo. Đó là những "cú hích kép" để Phú Quốc từ một điểm đến biệt lập thành một điểm đến có khả năng kết nối quốc tế.

Ông Trần Minh Khoa - Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc - nhìn nhận sau hơn 20 năm triển khai quyết định 178, Phú Quốc đã phát triển nhanh chóng, đặc biệt khi đồng loạt triển khai 21 dự án đón Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2027 (APEC 2027).

Theo ông Khoa, được chọn đăng cai tổ chức APEC 2027, đảo Phú Quốc có "cơ hội vàng" quảng bá hình ảnh, giá trị tốt đẹp của đảo đến với du khách quốc tế. Đây còn là dịp để doanh nghiệp trong và ngoài nước đến giao lưu hợp tác, đầu tư, kinh doanh để giúp Phú Quốc khẳng định vị trí điểm đến của khách quốc tế, phát triển bền vững, xứng tầm trong tương lai.

Phú Quốc - hình ảnh của Việt Nam vươn tầm thế giới

Đó là nhận định của PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam. Theo ông Thiên, ngay khi khởi động APEC 2027 ở Phú Quốc, chúng ta đã cực kỳ quyết liệt. Các công việc liên quan được thông suốt từ trên xuống dưới.

Khi mới bắt đầu, các doanh nghiệp, trong đó có Sun Group đã quyết liệt hành động, thảo luận chương trình và thực hiện khối lượng công việc khổng lồ.

Việc chọn Phú Quốc là "tọa độ" tổ chức Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2027 (APEC 2027) mang giá trị tầm vóc rất lớn. Có thể nói, Phú Quốc là nơi đại diện cho một Việt Nam vươn tầm thế giới.

Phú Quốc có thêm đường điện 220kV

Công trình Trạm biến áp 220kV Phú Quốc (Hàm Ninh, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống lưới điện truyền tải ở Phú Quốc.