Phóng to

TT - Năm ấy tôi là đại đội trưởng đại đội đặc công Vĩnh Linh, Quảng Trị. Khoảng đầu tháng 5-1967, đại đội tôi được lệnh phối thuộc cho tiểu đoàn 31 đặc công B5 và trung đoàn 812 đánh căn cứ Cồn Tiên - Gio Linh, Quảng Trị.

Trận đánh kéo dài hơn 3 giờ, ta đuối sức, tiếng súng tiến công thưa dần rồi tắt hẳn. Dưới ánh đèn pháo sáng thấy rõ bộ đội ta đang rút. Quân Mỹ sau khi bị đánh phủ đầu đã phục hồi, tổ chức phản kích dữ dội.

Trời rạng sáng, cùng với hàng chục trái đèn dù soi rõ mặt đất, tiếng xì xào của bộ binh Mỹ sát gần. Tình huống vô cùng khẩn cấp. Sau khi phân công kiểm tra giải quyết chính sách, tranh thủ khói mù lan tỏa, một số anh em chuyển tử sĩ, thương binh nặng được lệnh rút lui.

Tôi và các anh chỉ huy cũng chuẩn bị rời khỏi trận địa thì bất ngờ một chiến sĩ bị thương vào “chỗ nghiệt” lê từng bước khó nhọc, tay trái chống khẩu cacbin làm gậy, vai phải đeo khẩu AK dẫn đến chỗ tôi một tù binh đầu tóc cháy xém, mặt nám khói đen, bộ đồ rằn ri rách tước xơ mướp.

Anh báo cáo với tôi: “Tên này ngoan cố lắm, tổ em đánh đến quả thủ pháo thứ tư bốn lạng mới chịu chui trong hầm ra hàng”. Nhìn thấy tù binh ai cũng nghĩ tới chuyện rắc rối, vướng víu. Có người bảo nhỏ tôi: “Bắn quách cho rồi, dẫn đi sao được”.

Nỗi căm thù trong lòng tôi cũng sôi lên: chính những người này đã gây tổn thất cho đơn vị, bản thân và anh bạn đồng hương của tôi cũng vừa hi sinh. Anh em nhìn nhau chờ ý kiến xử lý của tôi. Tình huống cấp bách lắm, còn thương binh, tử sĩ chưa đưa ra hết, làm sao đưa tù binh ra, bảo đảm an toàn?

Đấu tranh tư tưởng trong tôi gay gắt “bắn hay bắt” trong tình huống nước sôi lửa bỏng này, tính mạng của đồng đội và phiên hiệu của đơn vị tính từng giây. Tiếng súng Mỹ sát gần. Trong lúc này tôi có thể ra lệnh thủ tiêu anh ta để nhanh chóng lui quân nhằm bảo toàn lực lượng còn lại và thương binh, tử sĩ.

Song tôi lại nghĩ việc đưa anh ta ra lúc này mới là việc đáng làm dù hết sức khó khăn. Bởi vì điều đó mới thể hiện bản lĩnh người chiến sĩ cách mạng, tấm lòng đại nghĩa, đại lượng, lương tâm con người và cũng là nghiêm chỉnh chấp hành chính sách đối với binh lính địch đã buông súng đầu hàng.

Tôi nhanh chóng “sơ cung” vì sao anh ta không đầu hàng sớm. Anh ta nói: “Ngồi chung hầm với thằng đại đội trưởng, nó gí súng lục không cho em hàng. Đến khi quân giải phóng đánh trái nổ lớn, nó chết em mới ra hàng được, súng em chưa bắn viên nào cả...”. Cũng lần sơ cung này, tôi biết anh ta ở thôn Gia Độ, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong. Sau khi hội ý nhanh, tôi quyết định và nhận trách nhiệm đưa anh ta ra căn cứ. T

ôi cũng đã lường đến việc bất trắc, nguy hiểm vì anh ta lành lặn, còn tôi thì bị hai vết thương do chính đồng đội anh ta bắn khi trận đánh bắt đầu được vài phút. Nhưng tôi tin thái độ bao dung, nhân đạo của quân đội cách mạng sẽ khuất phục đựơc anh ta, và quyết đưa anh ta ra vùng giải phóng an toàn.

Bộ đội bắt đầu rút. Tôi đưa anh ta vác khẩu cacbin của chính anh ta mang ra đầu hàng, còn tôi mang khẩu AK, tay trái bị thương treo dây băng ở cổ, chân trái bị thương đi khập khiễng. Lợi dụng khói mù, vượt qua chín lớp rào kẽm gai chúng tôi ra khỏi căn cứ Cồn Tiên dưới làn hỏa lực địch. Trên đầu máy bay “bà già” quần lượn sát ngọn cây, pháo địch bắn chặn, đạn bộ binh đuổi sau lưng...

Vạch rẽ đám cây lúp xúp và cỏ tranh cao lút đầu người, tôi và anh kẻ trước người sau rì rầm trò chuyện. Tôi động viên anh ta về đến nơi cấp trên sẽ có chính sách khoan hồng. Về đến An Nha, xã Do An, tôi bàn giao cho trung đoàn 812 và nói rõ thái độ anh ta từ lúc bị bắt và trên đường dẫn ra An Nha, đề nghị trung đoàn 812 có chính sách đối xử. Sau đó tôi được lên võng cáng thương chuyển ra trạm phẫu Hói Cụ bên bờ nam sông Bến Hải.

35 năm sau, tháng 9-2002, gặp người quen ở thôn Gia Độ, nhớ lại chuyện xưa, tôi nhờ hỏi thăm những người lính Sài Gòn về người tù binh bị bắt ở Cồn Tiên năm ấy. Hơn một tháng sau, bất ngờ tôi nhận được thư của chính người tù binh đó.

Trong thư anh nói: “...Từ ngày bị cách mạng bắt làm tù binh, anh dẫn em ra giao cho quân giải phóng, em được chuyển lên miền tây Vĩnh Linh học tập chính sách. Mấy tháng sau được phóng thích. Nhớ ơn cách mạng em đã tình nguyện đi bộ đội. Biết em là tù binh đã học tập cải tạo nên em được biên chế vào tiểu ban binh vận của trung đoàn Gio Cam và ban binh vận mặt trận B5 - Bắc Quảng Trị.

Thống nhất nước nhà, em chuyển ngành sang ngành thương nghiệp và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đến nay em đã 22 tuổi Đảng. Con gái của em cũng là đảng viên, làm việc tại UBND xã Triệu Độ. Cuộc sống gia đình em hôm nay rất hạnh phúc...”.