31/03/2026 07:32 GMT+7

Trước ngày giỗ Tổ Hùng Vương, về Bình Đà lễ giỗ ‘Quốc Tổ Lạc Long Quân'

PGS.TS Đinh Quang Hải - nguyên Viện trưởng Viện Sử học - cho biết trong vòng 600 năm dưới các triều đại phong kiến, đình Nội Bình Đà (xã Bình Minh, Hà Nội) có 16 vị vua đã về dâng lễ Quốc Tổ Lạc Long Quân và ban 16 hiến sắc.

Trước ngày giỗ Tổ Hùng Vương, về Bình Đà lễ giỗ ‘Quốc Tổ Lạc Long Quân' - Ảnh 1.

Bảo vật quốc gia bức giá (phù điêu) tượng tạc hình Quốc Tổ Lạc Long Quân ở đền Nội Bình Đà - Ảnh: LÊ SƠN

Các hiến sắc (sắc phong) còn đang lưu giữ ở Đình Nội và ở Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam. Lễ hội Bình Đà hằng năm diễn ra từ ngày 24-2 đến 6-3 âm lịch tại đền nội Bình Đà có tổ chức lễ rước sắc này, cùng với lễ tế và dâng hương “Đức Quốc Tổ” Lạc Long Quân.

Ông Đinh Quang Hải chia sẻ khi trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ Online về vị trí của lễ hội Bình Đà trong hệ thống tín ngưỡng thờ Quốc Tổ của người Việt nói chung và lễ hội Đền Hùng - giỗ Tổ Hùng Vương.

Ông Hải là người con của Bình Minh, đồng thời có nghiên cứu sâu về lịch sử vùng đất cổ này cùng với lễ hội Bình Đà.

“Quốc Tổ của muôn dân Bách Việt”

UBND xã Bình Minh cũng thông tin về lễ hội Bình Đà ngày 30-3 cho biết, theo truyền thuyết dân gian lưu truyền qua nhiều thế hệ, nơi đây gắn liền với câu chuyện về Âu Cơ - Lạc Long Quân.

Sau khi 50 người con theo mẹ lên núi, 50 người con theo cha xuống biển, khi đến vùng đất Bảo Đà (Bình Đà, xã Bình Minh, Hà Nội ngày nay), nhận thấy thế đất đẹp với địa thế "lục long chiêu hội, lưỡng phương giao phi", sông nước uốn quanh, gò đồi mang dáng rồng chầu, hổ phục, Lạc Long Quân đã chọn nơi đây làm điểm dừng chân dựng nghiệp.

Sau khi Quốc Tổ hóa về trời, nhân dân địa phương đã an táng ngài tại gò Tam Thai (Ba Gò) thuộc đất Bảo Đà.

Để tưởng nhớ công đức của vị thủy tổ, người dân lập đình (đền) Nội Bình Đà làm nơi thờ phụng, tôn vinh với bức đại tự trang trọng "Vi Bách Việt tổ" - khẳng định ý nghĩa thiêng liêng: Quốc Tổ của muôn dân Bách Việt.

Ông Hải cho biết theo các thần tích và tư liệu lịch sử còn lưu giữ, trong suốt nhiều thế kỷ, 16 vị vua thuộc các triều đại phong kiến Việt Nam đã từng về Bình Đà dâng lễ Quốc Tổ.

Di tích hiện còn bảo tồn 16 đạo sắc phong suy tôn Lạc Long Quân là "Khai quốc thần", một phần sắc phong này hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Đây là những tư liệu quý khẳng định vị thế đặc biệt của Bình Đà trong hệ thống tín ngưỡng thờ Quốc Tổ của người Việt.

Bên cạnh giá trị lịch sử, đình (đền) Nội Bình Đà còn lưu giữ nhiều cổ vật quý hiếm. Nổi bật là bức phù điêu gỗ sơn son thếp vàng có niên đại gần một thiên niên kỷ, được chạm khắc tinh xảo và còn bảo tồn khá nguyên vẹn.

Bức phù điêu khắc họa hình tượng Quốc Tổ Lạc Long Quân đội mũ bình thiên, mặc áo hoàng bào, cùng các lạc hầu, lạc tướng của triều đình Lạc Việt tham dự hội đua thuyền, được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2015.

Trước ngày giỗ Tổ Hùng Vương, về Bình Đà lễ giỗ ‘Quốc Tổ Lạc Long Quân' - Ảnh 5.

PGS.TS Đinh Quang Hải khẳng định giá trị to lớn của lễ hội Bình Đà trong hệ thống tín ngưỡng thờ Quốc Tổ của người Việt - Ảnh: T.ĐIỂU

Lễ hội Bình Đà giỗ Lạc Long Quân, ngay trước giỗ Tổ Hùng Vương

Gắn liền với quần thể di tích đình (đền) nội và đình ngoại Bình Đà là Lễ hội Bình Đà, tổ chức từ ngày 26-2 đến ngày 6-3 âm lịch hằng năm. Trong đó, ngày 26-2 âm lịch là ngày giỗ Đức Linh Lang Đại Vương, còn ngày 6-3 âm lịch là ngày giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân, cũng là ngày chính hội.

Lễ hội Bình Đà mang đậm màu sắc tín ngưỡng thờ Quốc Tổ với hệ thống nghi lễ trang nghiêm, cổ kính được bảo tồn qua nhiều thế hệ. Các nghi thức rước, tế, dâng hương cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian truyền thống được thực hành theo những quy chuẩn chặt chẽ.

Ngày 1-4-2014, Lễ hội Bình Đà đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đây cũng là lễ hội văn hóa phi vật thể cấp quốc gia đầu tiên của thành phố Hà Nội.

Năm nay, Lễ hội Bình Đà sẽ diễn ra từ ngày 17 đến 22-4 (tức mùng 1 đến 6-3 năm Bính Ngọ), do UBND xã Bình Minh phối hợp với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam tổ chức.

Ngoài phần lễ, nhiều hoạt động văn hóa truyền thống đặc sắc sẽ được tổ chức như lễ thả bánh thánh, lễ hội trình diễn pháo bông nghệ thuật, lễ thượng cờ hội với sự hỗ trợ của khinh khí cầu…

Cùng hoạt động thi vẽ tranh cát với chủ đề “Con Rồng cháu Tiên”; trao biểu trưng Con Lạc cháu Hồng; thi làm bánh trôi, bánh chay, các trò chơi dân gian như kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt vịt; hát quan họ trên hồ thủy đình…

Trước ngày giỗ tổ Hùng Vương, về Bình Đà lễ giỗ ‘Quốc tổ Lạc Long Quân'  - Ảnh 6.Phú Thọ tổ chức bắn pháo hoa tầm cao dịp giỗ Tổ Hùng Vương

Trước ngày giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026, tỉnh Phú Thọ tổ chức bắn pháo hoa tầm cao tại cầu đi bộ công viên Văn Lang, phường Việt Trì.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất