Phóng to

Mã Đức tại tòa

Một bí thư thành ủy bị án tử hình vì nhận hối lộ, một phóng viên thắng kiện ngân hàng trong vụ án đòi 62,9 tệ (khoảng 138.400 đồng VN), một luật sư kiện yêu cầu chỉ trả nửa phí cầu đường vì đường chưa làm xong đã thu phí... là những vụ án điển hình năm 2005 tại TQ.

Mã Đức: Quan tham số một

Ngày 28-7-2005, Mã Đức đã bị tòa án Bắc Kinh tuyên án tử hình và tước đoạt quyền lợi chính trị suốt đời. Mã Đức nguyên là bí thư thành ủy Tuy Hóa (tỉnh Hắc Long Giang). Trong 6 năm đương chức, Mã Đức đã nhận hối lộ tổng cộng 6 triệu nhân dân tệ (12 tỉ đồng VN).

Mã Đức từng đảm nhiệm các chức vụ phó chủ tịch huyện rồi chủ tịch huyện Hải Lâm (thành phố Tuy Hóa), phó chủ tịch thành phố Đỗ Đan Giang, cục phó Cục Công nghiệp điện tử tỉnh Hắc Long Giang...

Ở mỗi vị trí, Mã Đức đều định giá cho chiếc mũ ô sa do mình ban phát, rao bán chức vụ đổi lấy tiền hối lộ. Mã Đức được xem là quan tham số một của Trung Quốc kể từ khi Cộng hòa nhân dân Trung Hoa thành lập.

Dụ Sơn Lan: Kiện vì vài chục nhân dân tệ

Giữa tháng 12-2005, nguyên chủ tịch Hiệp hội chính trị tỉnh Hắc Long Giang - Hàn Quế Chi - đã bị tòa án Bắc Kinh tuyên án tử hình về tội nhận hối lộ. Hàn Quế Chi từng giữ chức vụ trưởng ban tổ chức tỉnh ủy Hắc Long Giang và cũng chính là người đề bạt quan tham Mã Đức. Đầu năm 2005, nguyên phó chủ tịch tỉnh Tứ Xuyên - Lý Đạt Xương - đã bị bắt về tội bòn rút công quĩ 100 triệu Nhân dân tệ (200 tỉ đồng VN). Lý Đạt Xương bị bắt khiến nhiều người dân kích động vì họ vẫn xem ông như một hình mẫu của quan chức có học thức, sống đạm bạc. Năm 22 tuổi, ông tốt nghiệp Học viện Hành chính Tứ Xuyên, sau đó lấy bằng thạc sĩ kinh tế.

Tháng 2-2005 phóng viên báo Công thương Trung Quốc Dụ Sơn Lan đã kiện Ngân hàng công thương chi nhánh Bắc Kinh vì ngân hàng buộc anh phải đóng 100 nhân dân tệ (200 ngàn đồng VN) làm thẻ tín dụng mới, trong khi theo quy định lệ phí chỉ khoảng 30,8 nhân dân tệ (61.600 đồng VN).

Tòa án Bắc Kinh đã yêu cầu ngân hàng phải trả lại cho anh số tiền chênh lệch 69,2 nhân dân tệ (138.400 đồng VN) và lãi suất của số tiền đó. Số tiền lấy lại không nhiều nhưng vì lợi ích chung, Dụ Sơn Lan vẫn kiện.

Bàng Tiêu: Luật sư bị xử thua kiện

Ngày 13-5-2005, công ty cổ phần đường cao tốc Hoa Bắc bị luật sư Bàng Tiêu kiện vì đường cao tốc Kinh Tân Đường chưa làm xong đã thu phí. Nguyên nhân khiến Bàng Tiêu kiện vì ông chạy trên đường cao tốc nhưng lại bị kẹt xe, mất hai giờ mới đi được 70km.

Do đó, ông kiện và yêu cầu chỉ trả phân nửa phí cầu đường. Đây cũng là một vụ kiện vì lợi ích chung nhưng Bàng Tiêu bị xử thua kiện. Từ đó suy ra không phải vụ kiện vì lợi ích chung nào cũng thắng.

Lữ Phúc Sơn: Người kiện lì nhất

Năm 2000, Lữ Phúc Sơn bị cảnh sát giao thông thành phố Tây An giữ xe ba gác với lý do xe ba gác không được chạy trong thành phố. Tuy nhiên, cảnh sát lại không ghi giấy phạt. Thế là suốt 5 năm liền, anh đi kiện đòi lại xe và đòi bồi thường thiệt hại mỗi ngày 30 nhân dân tệ (60.000 đồng VN) vì bị mất thu nhập do không có xe ba gác để chạy. Tòa bác đơn nhưng Lữ Phúc Sơn vẫn ngoan cố đi kiện, vì vậy anh bị gán cho tên gọi là "điêu dân".

Hướng Phi: Người mát tay gọi đầu thú

Hướng Phi là người dẫn chương trình của Đài phát thanh nhân dân trung ương. Một tội phạm lỡ tay giết người tên Từ Thiệu Minh sau 6 năm lẩn trốn đã tìm đến gặp cô và cô đã khuyên anh Từ ra đầu thú. Trong năm 2005, dù công việc của cô không liên quan đến pháp luật nhưng cô đã kêu gọi được 3 người ra đầu thú.

Vương Vũ Dư và vụ kiện của người yếu thế

Vương Vũ Dư là một lao động bình thường. Trong năm 2005, cha mẹ anh bị viêm phổi cấp phải nằm bệnh viện nên anh rất cần tiền. Chủ của anh lại nợ tiền lương nhưng anh đòi mấy lần không trả. Anh liền kiện lên cơ quan quản lý lao động và lên tòa án nhưng không được giải quyết. Chuột chạy đường cùng, anh đã ra tay giết chết 4 người và làm bị thương 1 người, sau đó đi tự thú. Tòa án thành phố Thạch Chủy Sơn (Ninh Hạ) đã tuyên anh tội tử hình.

Theo các chuyên gia pháp luật, vụ án này cho thấy cơ chế bảo vệ quyền lợi của người yếu thế vẫn chưa có hiệu lực. Trách nhiệm trong vụ án này không chỉ có Vương Vũ Dư mà còn liên quan đến pháp luật, kinh tế, văn hóa và xã hội.