Từ các hashtag gắn với năm 2016 xuất hiện trên Instagram, TikTok đến những bài đăng "throwback 2016" tràn ngập bảng tin, cộng đồng mạng đang cùng quay về một mốc thời gian cụ thể. 

Mạng xã hội thay đổi, 2016 trở thành điểm so sánh

Lý do cốt lõi khiến năm 2016 được nhìn lại nằm ở sự thay đổi rõ rệt của mạng xã hội trong gần một thập kỷ qua. 

Theo nhiều phân tích quốc tế, giai đoạn giữa thập niên 2010 được xem là thời điểm mạng xã hội vẫn mang tính chia sẻ cá nhân và giải trí thuần túy. Người dùng đăng ảnh, video chủ yếu để lưu giữ khoảnh khắc đời thường, ít chịu áp lực về lượt xem, tương tác hay việc xây dựng hình ảnh hoàn hảo.

Ngược lại, mạng xã hội hiện nay ngày càng bị chi phối bởi thuật toán đề xuất, quảng cáo và nội dung mang tính trình diễn. Việc xuất hiện trên không gian số gắn liền với áp lực tối ưu nội dung, duy trì hình ảnh và theo kịp xu hướng. 

Chính sự khác biệt này khiến năm 2016 được nhiều người nhớ đến như một giai đoạn "dễ thở" hơn. Trào lưu nhìn lại 2016 vì thế phản ánh mong muốn tìm lại cảm giác tự nhiên và thoải mái trong cách sử dụng mạng xã hội.

Bên cạnh đó, khoảng cách thời gian tròn 10 năm cũng là yếu tố quan trọng. Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng hoài niệm thường vận hành theo chu kỳ khoảng 8-10 năm, khi một giai đoạn đủ xa để trở thành ký ức nhưng vẫn đủ gần để người dùng dễ kết nối cảm xúc. Điều này lý giải vì sao năm 2016 được nhắc lại nhiều hơn so với các mốc thời gian khác.

Yếu tố thế hệ cũng góp phần thúc đẩy trào lưu. Với nhiều người thuộc Millennials và gen Z, năm 2016 trùng với giai đoạn thanh thiếu niên hoặc những năm đầu trưởng thành - thời điểm họ bắt đầu sử dụng mạng xã hội thường xuyên và tiếp cận văn hóa đại chúng. 

Khi bước vào giai đoạn trưởng thành với nhiều áp lực hơn, việc nhìn lại năm 2016 trở thành cách kết nối với ký ức tuổi trẻ. Theo Business Insider, sự hoài niệm này mang tính tập thể, khi nhiều người cùng chia sẻ những trải nghiệm tương tự trên mạng xã hội.

Ở góc độ tâm lý, các chuyên gia cho rằng hoài niệm về năm 2016 là phản ứng trước áp lực ngày càng gia tăng trong đời sống số. Nhà tâm lý học Clay Routledge nhận định rằng khi hiện tại trở nên phức tạp, con người có xu hướng quay về những mốc thời gian mang lại cảm giác ổn định. 

Trong khi đó, Jean Twenge cho rằng các thế hệ tiếp xúc mạng xã hội từ sớm thường chịu nhiều áp lực hơn về hình ảnh và sự so sánh, khiến mong muốn trở về giai đoạn mạng xã hội "đơn giản hơn" trở nên phổ biến.

Nostalgia: Khi quá khứ trở thành kho báu sáng tạo

Năm 2026 đánh dấu 60 năm album tuyển chọn đầu tiên của The Beatles là A Collection of Beatles Oldies (But Goldies!) phát hành năm 1966.