Tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương ngày 4-7, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.HCM - thông tin miễn phí cho mượn sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2026-2027. Theo lộ trình, chương trình bắt đầu từ lớp 1, lớp 6 và lớp 10 và sẽ hoàn thành cho tất cả các khối lớp vào năm 2029.

Đầu tư thêm kho lưu trữ, giá kệ, trang thiết bị

Ngày 8-7, trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Đức Anh Khoa, Hiệu trưởng Trường tiểu học Hoàng Văn Thụ (phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM) - cho biết với hơn 1.100 học sinh năm học 2026-2027, nhà trường đã lên kế hoạch rà soát, kiểm tra lại hệ thống thư viện để làm sao có thể phục vụ tốt nhất cho học sinh, giáo viên trong quá trình học tập, giảng dạy.

"Những bộ sách cũ của những năm học trước, chúng tôi gom lại để dùng tham khảo. Còn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống sử dụng cho năm học này, trường sẽ cập nhật lại và cho lên thư viện số. 

Với công văn mới đây về miễn phí sách giáo khoa, chúng tôi chưa biết TP.HCM cấp ngân sách hay phân phối sách về trường. Tuy nhiên trường vẫn chủ động chuẩn bị, nâng cấp rà soát lại tài liệu, thiết bị dạy học", ông Khoa nói.

Trong khi đó, thầy Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu), đánh giá việc miễn phí sách giáo khoa không những mang lợi ích thiết thực cho học sinh, phụ huynh, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới trong công tác quản trị.

"Việc miễn phí cho mượn sách giáo khoa, tức lựa chọn phương thức mượn - trả sách thông qua thư viện nhà trường thay vì cấp phát để học sinh sở hữu như trước đây. Cách làm này vừa bảo đảm học sinh có đủ sách để học tập, vừa sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước, hạn chế lãng phí, góp phần ý thức bảo vệ tài sản công", thầy Đảo nói.

Vì thế theo thầy Đảo, nhà trường không chờ đến hướng dẫn chi tiết mới bắt đầu thực hiện, mà chủ động chuẩn bị từ bây giờ.

"Trước hết là rà soát toàn bộ điều kiện cơ sở vật chất của thư viện, khi hàng ngàn bộ sách giáo khoa được lưu trữ, bảo quản và luân chuyển hằng năm, thư viện không còn là nơi chỉ đọc sách mà trở thành trung tâm quản lý một hệ thống tài sản có giá trị lớn. Điều này đòi hỏi phải đầu tư thêm kho lưu trữ, giá kệ, trang thiết bị bảo quản và nhân lực phù hợp", thầy Đảo thông tin.

Chuyển đổi số quản lý sách giáo khoa

Theo thầy Đảo, chính sách miễn phí cho mượn sách giáo khoa hướng nhà trường, học sinh thay đổi trong cách tiếp cận, từ tài sản công tức từ "quyền sở hữu" sang "văn hóa sử dụng".

"Để sử dụng hiệu quả, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý sách giáo khoa là yêu cầu tất yếu. Trường chúng tôi sẽ xây dựng phần mềm mượn trả, kiểm kê điện tử, gắn mã QR hoặc "mã định danh" cho từng cuốn sách. 

Và ban hành quy chế quản lý sách giáo khoa dùng chung, quy định rõ ràng của học sinh, giáo viên chủ nhiệm, nhân viên thư viện… trong việc tiếp nhận bảo quản, sử dụng và hoàn trả sách", thầy Đảo liệt kê cách làm.

Đồng quan điểm với việc TP.HCM miễn phí cho mượn sách giáo khoa, ngoài việc các trường chủ động trang bị, nâng cấp lại thư viện, nhiều trường cũng đặt ra thách thức, nhất là các trường THPT đông học sinh, khoảng 2.000 học sinh.

"Việc quản trị hàng chục ngàn cuốn sách, từ nhập kho, cấp phát, kiểm kê, bổ sung, điều chuyển… là thách thức lớn. Nên kế hoạch đầu năm học, nhà trường sẽ có buổi sinh hoạt giáo dục ý thức giữ gìn sách cho học sinh", hiệu trưởng trường THCS ở phường Diên Hồng nói.

TP.HCM: Sẵn sàng giảng dạy theo bộ sách giáo khoa thống nhất

Từ ngày 29-6 đến ngày 24-7, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM phối hợp với Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam tổ chức bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các trường học về triển khai bộ sách giáo khoa thống nhất "Kết nối tri thức với cuộc sống" từ năm học 2026-2027.

Bên cạnh tập huấn thay sách, các tổ chuyên môn thảo luận, nghiên cứu xây dựng kho học liệu số và hệ thống LMS (Hệ thống quản lý học tập) phù hợp với bộ sách mới, đồng thời thiết kế các hoạt động trải nghiệm, chuyên đề đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao hiệu quả dạy học.

Theo sở này, từ các năm học trước, giáo viên đã được trao quyền chủ động lựa chọn ngữ liệu giữa các bộ sách phù hợp với đặc điểm của học sinh do mình giảng dạy. Năm nay, việc tiếp cận bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" là cơ hội giúp giáo viên tìm hiểu sâu hơn ngữ liệu dạy học mới, qua đó có sự chuẩn bị đầy đủ, tự tin bước vào năm học mới.

Các nhà xuất bản phải nâng cao chất lượng biên tập, thẩm định

Theo kế hoạch của Chính phủ thực hiện Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư, các nhà xuất bản phải có trách nhiệm nâng cao chất lượng biên tập, thẩm định, đọc duyệt, tổ chức bản thảo, kiểm soát nội dung.