Ngày 18-9, Hội nghị tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP.HCM với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2023-2025; đồng thời ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030 đã diễn ra tại TP.HCM.

Liên kết vùng phải ra kết quả cụ thể

Phát biểu tại hội nghị, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho biết hợp tác vùng thời gian qua đã mở rộng trên nhiều lĩnh vực, từ hạ tầng, đầu tư, thương mại, du lịch đến nông nghiệp, khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục và an sinh xã hội.

Theo ông Thạnh, không gian phát triển của các địa phương ngày càng gắn kết. Một tuyến giao thông không chỉ phục vụ một địa phương, vùng nguyên liệu cũng không thể tách rời chế biến, logistics và thị trường.

"Liên kết vùng không còn là sự lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu để mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh", ông Thạnh nhấn mạnh.

Vì vậy, với giai đoạn 2026-2030, TP.HCM đề xuất chuyển từ liên kết giữa từng địa phương sang liên kết theo không gian phát triển. Các dự án vành đai, cao tốc, đường sắt, đường ven biển, cảng biển và logistics được đặt trong một mạng lưới chung.

Ông Thạnh cho rằng hiệu quả của thỏa thuận 2026-2030 phải được đo bằng kết quả sau ký kết, không phải số lượng nội dung hợp tác.

Mỗi nội dung cần được cụ thể hóa thành chương trình, đề án hoặc dự án, có cơ quan đầu mối, tiến độ, nguồn lực và sản phẩm đầu ra rõ ràng.

"Mỗi cam kết phải có một hành động, mỗi hành động phải có một kết quả và mỗi kết quả phải tạo thêm giá trị cho người dân, doanh nghiệp và toàn vùng", ông Thạnh nhấn mạnh.

Không chỉ nối đường, phải nối chuỗi giá trị vùng

Ở góc độ hạ tầng, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng Đồng Nai, cho rằng giai đoạn 2026-2030 cần chuyển từ "phối hợp triển khai từng dự án" sang "cùng hoạch định một hệ thống kết nối thống nhất cho cả vùng".

Theo ông Tuấn, giao thông TP.HCM - Đồng Nai không chỉ để giải quyết ùn tắc mà còn phải góp phần hình thành không gian kinh tế - đô thị liên kết.

Đồng Nai đề xuất hoàn thiện mạng lưới đường bộ và các cầu vượt sông Đồng Nai; kết nối sân bay Long Thành với TP.HCM, cảng biển và trung tâm logistics; đồng thời phát triển đường sắt, metro liên vùng và khai thác đồng bộ toàn mạng lưới.

Trong ngắn hạn, ông Tuấn đề nghị đẩy nhanh các dự án cầu Cát Lái, cầu Long Hưng, cầu Phú Mỹ 2. Các cầu Thạnh Hội 2, Tân An, Tân Hiền, Hiếu Liêm 2 và một số cầu phía Bắc Đồng Nai cũng cần được nghiên cứu để mở thêm hướng vượt sông, giảm phụ thuộc vào các cửa ngõ hiện hữu.

Đồng thời, việc nghiên cứu các cầu mới phải gắn với việc hoàn thiện các tuyến đường kết nối hai đầu. "Không để tình trạng cầu xây xong nhưng đường dẫn phía sau cầu không đủ năng lực khai thác", ông Tuấn nhấn mạnh.

Từ thực tiễn triển khai giai đoạn 2023-2025, ông Trương Văn Liếp, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh, cũng đề xuất ba hướng liên kết cho giai đoạn mới.

Trước hết là liên kết quy hoạch và chia sẻ dữ liệu về đất đai, giao thông, đô thị, công nghiệp, dịch vụ. Theo ông Liếp, các địa phương cần ưu tiên những công trình có khả năng tạo hành lang kinh tế, trung tâm sản xuất, logistics, cảng biển và cửa khẩu.

Ở khâu sản xuất, phương thức liên kết cũng phải thay đổi, từ từng doanh nghiệp, từng sản phẩm sang các chuỗi giá trị nối từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến phân phối và xuất khẩu. Cùng với đó là dùng chung hạ tầng logistics, thúc đẩy chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu.

"Giai đoạn 2026-2030 cần chuyển mạnh sang tư duy hợp tác theo dự án, điều phối theo không gian và liên kết theo chuỗi giá trị", ông Liếp nhấn mạnh.

TP.HCM muốn cùng Đông Nam Bộ, ĐBSCL lập 'bản đồ cơ hội đầu tư' toàn vùng

Thay vì mỗi địa phương tự giới thiệu danh mục dự án, TP.HCM đề xuất cùng các tỉnh, thành xây dựng 'bản đồ cơ hội đầu tư' toàn vùng, kết nối dự án với vốn, công nghệ, nhà đầu tư và thị trường.