Ngày 5-2, trong khuôn khổ chương trình Họp mặt người Việt Nam ở nước ngoài mừng Xuân Bính Ngọ 2026, TP.HCM tổ chức chuỗi hoạt động tham quan, làm việc và tọa đàm dành cho 52 đại biểu kiều bào tiêu biểu.

Các đại biểu đã tham quan Học viện Hàng không Vietjet, hệ sinh thái công nghiệp - đô thị - giáo dục của Tập đoàn Becamex và dự tọa đàm chuyên đề "Phát huy nguồn lực kiều bào trong tận dụng thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư cho phát triển TP.HCM" tại Galaxy Innovation Hub.

Nguồn kiều hối lớn nhưng chưa chảy vào sản xuất, công nghệ

Thông tin cho các đại biểu tại tọa đàm, Phó giám đốc Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM (HCMC C4IR) Nguyễn Đức Huy cho biết hiện có khoảng 6 triệu người Việt Nam sinh sống và làm việc tại 130 quốc gia, vùng lãnh thổ. Trong đó hơn 600.000 người là chuyên gia, trí thức, chiếm 10-12% cộng đồng.

Đáng chú ý, khoảng 5.000 nhà khoa học, chuyên gia người Việt đang làm việc trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, y sinh học, vật liệu mới, năng lượng tái tạo.

Tại Thung lũng Silicon (Mỹ), 2-3% nhân sự tại các công ty công nghệ là người Việt, trong đó khoảng 2% giữ vị trí chủ chốt.

Song song đó, Việt Nam liên tục nằm trong nhóm 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới. Trong 10 năm qua, tổng lượng kiều hối về Việt Nam đạt hơn 190 tỉ USD, riêng TP.HCM chiếm khoảng 60% tổng lượng kiều hối cả nước.

Tuy nhiên ông Huy cho biết chỉ khoảng 8,4% lượng kiều hối được đưa vào sản xuất, kinh doanh, phần lớn vẫn tập trung vào tiêu dùng và đầu tư tài chính. 

Điều này cho thấy dư địa rất lớn để chuyển dòng vốn này sang lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo ông Huy, quan điểm về cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã thay đổi rõ rệt. 

Kết luận số 12 của Bộ Chính trị năm 2021 xác định kiều bào là bộ phận không tách rời của dân tộc, là nguồn lực quan trọng đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Trong các chiến lược phát triển giai đoạn 2021-2025, nội dung gắn kết, huy động nguồn lực kiều bào tiếp tục được lồng ghép, đặc biệt chú trọng đội ngũ trí thức và mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Các đại biểu đã phát biểu những vướng mắc, khó khăn gặp phải, cũng như đưa ra các hiến kế xoay quanh phương thức kết nối đầu tư, chính sách thu hút nhân tài cũng như giá trị mà kiều bào hải ngoại có thể cùng TP.HCM xây dựng và phát triển đất nước. 

Đẩy mạnh hợp tác, hình thành kênh kết nối nguồn lực kiều bào

Giám đốc Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM Lê Trường Duy cho biết TP.HCM đang tập trung định hình các hướng hợp tác trọng tâm với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, trong đó ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, thu hút đầu tư và hoàn thiện chính sách.

Theo ông Duy, thành phố đang xây dựng đề án thu hút chuyên gia, hình thành quỹ nhân tài, quỹ hỗ trợ đào tạo và tăng cường kết nối với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo quốc tế.

TP.HCM cũng khuyến khích kiều bào tham gia giới thiệu, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, đồng thời hướng đến hợp tác toàn bộ chuỗi giá trị từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn.

Từ năm 2026, TP.HCM đặt mục tiêu chuyển từ hợp tác mang tính khái quát sang thu hút đầu tư vào các dự án cụ thể, có danh mục kêu gọi rõ ràng, tạo điều kiện để kiều bào tham gia đầu tư trực tiếp hoặc thông qua các quỹ đầu tư, doanh nghiệp trong nước.

Thành phố cũng kỳ vọng cộng đồng kiều bào hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng chính sách ở các lĩnh vực công nghệ và mô hình kinh tế mới.

Để thúc đẩy hợp tác, TP.HCM đang đề xuất xây dựng Trung tâm Trao đổi tri thức toàn cầu nhằm kết nối kiều bào với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và viện nghiên cứu trong nước. Nền tảng này được kỳ vọng hỗ trợ hợp tác công nghệ, đầu tư, đào tạo nhân lực và chia sẻ dữ liệu khoa học.

Đại hội XIV: Mở thêm 'cánh cửa' để kiều bào về nước đầu tư, làm ăn, cống hiến

Đại hội Đảng XIV được kỳ vọng tạo động lực phát triển mới cho đất nước thông qua cải cách thể chế, hội nhập sâu rộng và phát huy mạnh mẽ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài.