UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định phê duyệt Chương trình khoa học và công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu phát triển thành phố trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, có năng lực nghiên cứu, làm chủ và thương mại hóa công nghệ.

AI, bán dẫn và đổi mới sáng tạo vào nhóm công nghệ chiến lược

Theo chương trình, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.

Chương trình nhấn mạnh định hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo, còn Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt chiến lược, đặt hàng nhiệm vụ trọng điểm và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ.

Đến năm 2030, TP.HCM đặt mục tiêu tổng chi xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt từ 2-3% GRDP, trong đó chi ngoài ngân sách chiếm trên 60%.

Mỗi năm thành phố triển khai ít nhất 50 nhiệm vụ khoa học và công nghệ và có ít nhất 40 nhiệm vụ được đánh giá cuối kỳ hoặc nghiệm thu.

Theo kế hoạch, ít nhất 60% kết quả nhiệm vụ khoa học và công nghệ được ứng dụng thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu.

Thành phố cũng phấn đấu ít nhất 25% doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu từ viện, trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ở lĩnh vực công bố khoa học và sở hữu trí tuệ, TP.HCM đặt mục tiêu có ít nhất 3.500 bài báo khoa học thuộc hệ thống Scopus/ISI, ít nhất 500 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ, trong đó có 300 đơn đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích.

Thành phố đồng thời hướng đến hình thành ít nhất 5 trung tâm nghiên cứu tiệm cận trình độ quốc tế (CoE).

Chương trình được triển khai thông qua 6 chương trình khoa học công nghệ trọng điểm cùng chương trình "Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ".

Trong đó, lĩnh vực chuyển đổi số và đô thị thông minh tập trung vào AI, dữ liệu lớn, Edge AI, blockchain, Internet vạn vật (IoT), trợ lý ảo tiếng Việt chuyên ngành phục vụ quản lý nhà nước và các nền tảng dữ liệu đô thị dùng chung.

Ở lĩnh vực công nghiệp và sản xuất thông minh, TP.HCM ưu tiên nghiên cứu và ứng dụng công nghệ chip bán dẫn, bao gồm thiết kế, đóng gói, kiểm thử vi mạch và hệ thống bán dẫn, tập trung vào chip chuyên dụng, chip AI và chip IoT.

Thành phố cũng định hướng phát triển robot công nghiệp, thiết bị không người lái, logistics thông minh, công nghệ lưu trữ năng lượng và các giải pháp giảm phát thải carbon trong sản xuất công nghiệp.

Đặt trọng tâm vào ứng dụng thực tiễn và thương mại hóa công nghệ

Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình là lấy hiệu quả ứng dụng vào thực tiễn, giá trị gia tăng tạo ra và khả năng thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu làm thước đo chủ yếu trong quản lý, đánh giá nhiệm vụ khoa học công nghệ.

Theo quyết định, TP.HCM sẽ đẩy mạnh cơ chế nghiên cứu và phát triển theo đơn đặt hàng của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội, thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp spin-off và doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo.

Thành phố cũng dự kiến triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ như hỗ trợ chuyển giao công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ, định giá và bảo hộ kết quả nghiên cứu, hỗ trợ các dự án sản xuất thử nghiệm và mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ mới.

Các chương trình tăng tốc cho doanh nghiệp công nghệ tập trung vào AI, chip bán dẫn, UAV, robot và công nghệ sinh học cũng được đưa vào kế hoạch triển khai.

Ngoài ra, TP.HCM sẽ triển khai chương trình "Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ" nhằm xây dựng đội ngũ nhà khoa học, công nghệ trẻ có tư duy đổi mới, năng lực nghiên cứu độc lập và kỹ năng hội nhập quốc tế.

Thành phố đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5.000 nhân lực khoa học, công nghệ trẻ, trong đó tăng dần tỉ trọng nhân lực chất lượng cao có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ hoặc làm việc trong các lĩnh vực công nghệ ưu tiên.

EU buộc các nền tảng công nghệ trả tiền cho báo chí

Theo phán quyết mới của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU), các quốc gia thành viên EU có quyền yêu cầu các nền tảng công nghệ trả thù lao cho cơ quan báo chí khi sử dụng nội dung tin tức trực tuyến.