Sáng 14-5, Tạp chí Năng Lượng Mới (PetroTimes) tổ chức tọa đàm "TP.HCM: Sức bật từ Công nghiệp - Năng lượng - Dịch vụ kỹ thuật cao" nhằm đóng góp cho tăng trưởng hai con số, đóng góp từ 30-40% GDP cả nước.

Cải cách thể chế gắn cơ chế khuyến khích

Theo TSKH Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM, TP cần đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên 3 động lực chính, gồm: tài chính, công nghệ và logistics thông minh.

Đồng thời mở rộng cấu trúc không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng. Cùng đó, thành phố cần có thể chế đột phá, tạo điều kiện cho phát triển hiệu quả hơn. Xây dựng mô hình quản trị hiện đại và ưu tiên đầu tư vượt trội cho nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hiện nay TP.HCM đang phân quyền rất mạnh. Sau sáp nhập, TP có 168 phường, xã, đặc khu và đang thử nghiệm nhiều mô hình phân quyền, tự chủ mạnh mẽ đối với các chủ trương phát triển.

Vì vậy yếu tố quan trọng nhất vẫn là thể chế. Cơ chế, chính sách phải đủ rộng để thành phố, các phường, xã, đặc khu có không gian phát triển. Đồng thời làm rõ hơn liên kết vùng để hình thành hệ sinh thái phát triển chung của Đông Nam Bộ.

"Cải cách thể chế mang tính quyết định để tạo đột phá và tạo thuận lợi cho phát triển. Nếu cải cách chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ tăng trưởng của TP.HCM cũng như mục tiêu phát triển chung của quốc gia" - ông Thắng nói.

TS Nguyễn Đức Kiên - nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế - Tài chính) - cho rằng việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung các cơ chế đặc thù cho TP.HCM là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về tài chính, đầu tư và quản lý phát triển đô thị.

Để tận dụng được cơ hội này, TP.HCM cần nhìn thẳng vào thực tế và thay đổi mô hình tăng trưởng. Lâu nay TP luôn được xem là đầu tàu kinh tế của cả nước với nguồn thu ngân sách lớn.

Tuy nhiên, nếu bóc tách kỹ cơ cấu nguồn thu sẽ thấy phần đáng kể đến từ các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và nguồn thu liên quan đến đất đai. Điều đó cho thấy tiềm năng nội tại của kinh tế thành phố vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Thu hút các lĩnh vực trọng điểm công nghệ cao, năng lượng

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, ông Kiên cho rằng TP.HCM cần nguồn vốn đầu tư rất lớn. TP không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà phải tạo cơ chế để thu hút mạnh khu vực tư nhân. Đầu tư công cần đóng vai trò "vốn mồi", dẫn dắt và kích hoạt đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực trọng điểm.

"Tôi đề xuất TP nên áp dụng tư duy tương tự như giai đoạn đầu đổi mới khi Việt Nam ban hành Luật Đầu tư nước ngoài để thu hút FDI. Hiện nay cần có cơ chế đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và các ngành chiến lược" - ông Kiên nói.

Theo đó, công nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch giữ vai trò trọng tâm trong chiến lược phát triển mới. Đây không chỉ là xu hướng phát triển tất yếu mà còn là điều kiện để thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Ngoài ra, TP.HCM đang sở hữu lợi thế rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ trí thức, chuyên gia công nghệ và lực lượng lao động trẻ. Nếu biết khai thác hiệu quả, đây sẽ là một trong những động lực quan trọng nhất để thành phố bứt phá trong giai đoạn tới.

Còn bà Lê Nguyễn Thiên Nga - Viện trưởng Viện Quản trị chính sách và Chiến lược phát triển - cho rằng TP phải nhìn mình ở vai trò "chủ nhà", nơi doanh nghiệp và người dân thực sự trở thành trung tâm của phát triển. Khi đó, mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân đều phải trở thành một phần của hệ sinh thái tăng trưởng mới. Đó cũng là lý do TP.HCM phải phát triển theo hướng đa trung tâm, đa trục phát triển.

Trong đó, với vai trò "đầu tàu" trong bảo đảm an ninh năng lượng đô thị lớn nhất cả nước, bà Nga cho rằng Petrovietnam tham gia phát triển hạ tầng năng lượng chiến lược như LNG, kho cảng, điện khí, tạo nền tảng cho tăng trưởng công nghiệp số và công nghiệp xanh, kết nối đầu tư và công nghệ quốc tế, đưa TP.HCM vào chuỗi giá trị năng lượng khu vực ASEAN.

TP.HCM: Dồn mọi nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Chiều 8-5, UBND TP.HCM tổ chức hội nghị đánh giá tình hình kinh tế - xã hội 4 tháng đầu năm 2026.