Năm 2016, nhà lãnh đạo Trung Quốc và các nước ven sông Mekong đã cùng tuyên bố khởi động Cơ chế hợp tác Lan Thương - Mekong (MLC), đến nay đã bước sang năm thứ 10.

Dưới sự dẫn dắt của tinh thần Ưu tiên phát triển, Hiệp thương bình đẳng, Thiết thực hiệu quả, cùng với văn hóa Đối xử bình đẳng, Chân thành tương trợ và Thân như một nhà, hợp tác Lan Thương - Mekong đã gặt hái được nhiều thành quả.

Từ tầm nhìn khu vực đến con đường bội thu

Sáu nước Lan Thương - Mekong "cùng uống chung một dòng nước, vận mệnh gắn chặt với nhau".

Dưới sự nỗ lực thúc đẩy chung của các bên, lòng tin chính trị giữa Trung Quốc và năm nước ven sông Mekong không ngừng được củng cố.

Các bên lần lượt tuyên bố xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc - Campuchia, Trung Quốc - Lào, Trung Quốc - Myanmar, Trung Quốc - Thái Lan, Trung Quốc - Việt Nam. Khu vực Lan Thương - Mekong đã hoàn thành xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai bao phủ toàn diện ở cả cấp độ song phương và đa phương.

Liên thông kết nối ngày càng thuận lợi, mạng lưới đường sắt, đường bộ, sân bay, cảng biển từng bước được hoàn thiện.

Sau bốn năm vận hành chính thức, tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đã vận chuyển hơn 62,5 triệu lượt hành khách và hơn 72,5 triệu tấn hàng hóa, chủng loại hàng hóa vận chuyển xuyên biên giới mở rộng lên hơn 3.800 loại, trở thành tuyến huyết mạch vàng logistics quốc tế kết nối Trung Quốc và ASEAN.

Trung Quốc nhiều năm liên tiếp là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, Campuchia, Myanmar, Thái Lan; Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN.

Học bổng Lan Thương - Mekong do Trung Quốc thiết lập đã hỗ trợ hàng chục nghìn sinh viên các nước ven sông Mekong sang Trung Quốc du học.

Các hoạt động như Liên hoan Nghệ thuật Dân gian các nước Lan Thương - Mekong, triển lãm trình diễn di sản văn hóa phi vật thể được tổ chức trên nhiều lĩnh vực, giao lưu nhân văn ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất.

Động lực mạnh mẽ cho hợp tác 

Tháng 4-2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến thăm mang tính lịch sử tới Việt Nam, mở ra thêm một "thời khắc rực rỡ" trong quan hệ giữa hai Đảng, hai nước thời kỳ mới, các hoạt động trao đổi cấp cao giữa hai nước diễn ra mật thiết.

Cách đây vài ngày, Hội nghị lần thứ nhất Cơ chế đối thoại chiến lược "3+3" cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Công an Trung Quốc - Việt Nam đã diễn ra tại Hà Nội.

Hai bên đã tập trung trao đổi sâu rộng và đạt được đồng thuận chung về chủ đề "Tổng hợp phát triển và an ninh, kiên trì con đường xã hội chủ nghĩa, chung tay ứng phó thách thức chung", về những diễn biến, thay đổi của tình hình quốc tế cũng như các vấn đề duy trì an ninh chính trị, triển khai hợp tác quốc phòng và thực thi pháp luật.

Trong nhiều năm qua, dưới khuôn khổ hợp tác Lan Thương - Mekong, Trung Quốc và Việt Nam đã triển khai hợp tác trên nhiều lĩnh vực như nước sạch, cơ sở hạ tầng, thương mại biên giới, sản xuất nông nghiệp, đào tạo kỹ năng...

Dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn Trung - Việt tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã chính thức khởi công phần thứ nhất vào tháng 12-2025, đánh dấu bước tiến thực chất trong kết nối đường sắt giữa hai nước.

Số lượng du khách Trung Quốc đến Việt Nam ngày càng tăng, trong năm 2025 đạt trên 5,3 triệu lượt khách, là thị trường khách du lịch nước ngoài lớn nhất của Việt Nam và duy trì đà tăng trưởng ổn định.

Theo thống kê của phía Việt Nam, năm 2025, Trung Quốc đứng thứ hai về tổng vốn đăng ký đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 5,7 tỉ USD (không bao gồm Hong Kong, Macau và Đài Loan).

Trong năm nay và năm tới, Việt Nam sẽ đảm nhiệm vai trò Đồng Chủ tịch luân phiên của Hợp tác Lan Thương - Mekong.

Trung Quốc sẵn sàng cùng Việt Nam và các nước Lan Thương - Mekong khác tăng cường phối hợp trong các cơ chế đa phương, không ngừng làm sâu sắc hơn nữa giao lưu hữu nghị và hợp tác thực chất, tiếp tục tạo động lực phát triển to lớn hơn cho hợp tác Lan Thương - Mekong.

Thúc đẩy hợp tác tại khu vực phía Nam Việt Nam

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đồng bằng màu mỡ ở hạ lưu sông Mekong, sản lượng các mặt hàng nông thủy sản như tôm cá, lúa gạo, rau quả đều đứng đầu cả nước, đóng góp 40% tổng GDP cả nước, có tiềm năng phát triển to lớn.

Dự án nước sạch tại xã Khánh Bình, tỉnh Cà Mau (xã Khánh Bình Đông, huyện Trần Văn Thời cũ) được hỗ trợ bởi Quỹ hợp tác Lan Thương - Mekong đã giúp giải quyết hiệu quả khó khăn về nước sinh hoạt của người dân địa phương, đóng góp tích cực vào việc cải thiện đời sống người dân.

Hợp tác y học cổ truyền Trung Quốc - Việt Nam đạt được nhiều thành quả nổi bật. ĐH Trung y dược Nam Kinh (Trung Quốc) phối hợp với Bệnh viện Quân y 175 Việt Nam thành lập Trung tâm đào tạo châm cứu và xoa bóp, hai bên cùng tổ chức các hội thảo học thuật, góp phần hỗ trợ tích cực cho công tác chăm sóc sức khỏe người dân khu vực phía Nam Việt Nam.

Nhờ vào điều kiện nông nghiệp thuận lợi, hoạt động thương mại giữa Đồng bằng sông Cửu Long với Trung Quốc luôn sôi động. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Trung Quốc đạt trên 5 tỉ USD, chiếm hơn 64% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam.

Xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc đạt 3 tỉ USD, sầu riêng Việt Nam vượt qua Thái Lan trở thành nguồn cung sầu riêng lớn nhất cho thị trường Trung Quốc.

Kim ngạch xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc vượt mốc 1,1 tỉ USD, trở thành mặt hàng nông sản tiếp theo cán mốc "xuất khẩu tỉ đô" sau sầu riêng.

Ngoài ra, Trung Quốc còn là thị trường xuất khẩu thủy sản như tôm, cá của Việt Nam có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, với kim ngạch xuất khẩu đạt 2,45 tỉ USD trong năm 2025, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khuôn khổ hợp tác Lan Thương - Mekong, hai bên tiếp tục triển khai các hoạt động giao lưu và hội thảo kỹ thuật trong lĩnh vực nông nghiệp.

Những thành quả này không chỉ mang lại lợi ích cho đông đảo người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long, mà còn là minh chứng sinh động cho những lợi ích thiết thực mà hợp tác Lan Thương - Mekong mang đến.

Năm 2026 là năm mở đầu "Kế hoạch 5 năm lần thứ 15" của Trung Quốc, cũng là năm khởi đầu triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tôi tin rằng dưới sự dẫn dắt chiến lược cấp cao của hai Đảng, hai nước Trung Quốc và Việt Nam, hai bên sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác thực chất trên các lĩnh vực hướng tới mục tiêu "sáu hơn".

Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TP.HCM sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy hợp tác giữa các địa phương khu vực phía Nam Việt Nam, trong đó có vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với các tỉnh thành của Trung Quốc, phát huy thế mạnh bổ trợ cho nhau, cùng chung tay vẽ nên bức tranh mới cho hợp tác Lan Thương - Mekong, đóng góp vào việc làm sâu sắc hơn nữa xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc - Việt Nam có ý nghĩa chiến lược.

Phó thủ tướng đề xuất 3 mũi nhọn cho hợp tác Mekong - Lan Thương

Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn khẳng định Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục tích cực đóng góp để hợp tác Mekong - Lan Thương đạt được những bước chuyển mới.