10/11/2026 11:23 GMT+7

Tiểu thuyết hậu tận thế giúp nhà văn 81 tuổi giành giải Booker 2026

MAI NGUYỆT

Tiểu thuyết hậu tận thế The End of Everything giúp nhà văn M. John Harrison giành giải Booker 2026, đánh dấu lần đầu tiên một tác giả xuất thân từ dòng khoa học viễn tưởng thắng giải thưởng văn học danh giá này.

Theo The Guardian, nhà văn M. John Harrison vừa được xướng tên tại lễ trao giải Booker diễn ra ở London tối 9-11, với phần thưởng trị giá 50.000 bảng Anh (khoảng 66.000 USD). Chiến thắng đưa ông trở thành người lớn tuổi nhất từng nhận giải, đồng thời là nhà văn khoa học viễn tưởng đầu tiên đoạt giải thưởng văn học danh giá của Anh.

Gaby Wood, Giám đốc điều hành Quỹ Booker, nhận định đây là dấu mốc lịch sử. Theo bà, dù nhiều tác phẩm từng đoạt giải có yếu tố khoa học viễn tưởng, M. John Harrison là tác giả đầu tiên thực sự trưởng thành từ cộng đồng văn học thể loại này.

M. John Harrison lần đầu đoạt Booker sau 60 năm cầm bút

The End of Everything lấy bối cảnh vùng duyên hải Kent trong tương lai gần, nhiều năm sau một thảm họa không ai có thể lý giải. Nhân vật Phillip Tennent cùng người cô lớn tuổi Marnie tìm cách sinh tồn giữa mối đe dọa từ iGhetti - những sinh vật khổng lồ có khả năng biến đổi hình dạng, nhưng nguồn gốc và mục đích vẫn là bí ẩn.

Mary Beard, Chủ tịch hội đồng giám khảo, cho biết quyết định trao giải được thống nhất sau một ngày thảo luận. Bà đánh giá cuốn sách vừa khiến người đọc bất ngờ, vừa khơi gợi nụ cười châm biếm và để lại chút lạc quan dù khai thác đề tài tận thế.

Theo bà, tác phẩm phản chiếu những vấn đề chính trị hiện tại qua lăng kính tương lai, đặt ra câu hỏi về khả năng con người hiểu được một thảm họa khi nó xảy ra và liệu những quy tắc cũ còn có ý nghĩa hay không.

Trong bài viết về cảm hứng sáng tác, M. John Harrison mô tả The End of Everything là câu chuyện thảm họa, trong đó chính sự bất lực của con người trước việc hiểu chuyện gì đang xảy ra mới là thảm họa lớn nhất. Ông cho biết những sinh vật ngoài hành tinh trong truyện còn gợi liên tưởng đến quá trình đô thị hóa và thay đổi cộng đồng tại vùng duyên hải Đông Nam nước Anh.

Nhà văn cũng đề cập sự sụp đổ của tư duy lý tính trong bối cảnh chính trị kiểu Trump và ảnh hưởng của Internet. Những vấn đề này được đặt vào một thế giới hậu tận thế, nơi con người không còn chắc chắn về những điều từng được xem là hiển nhiên.

Sinh năm 1945 tại Rugby, Warwickshire (Anh), nhà văn M. John Harrison bán truyện ngắn đầu tiên vào năm 1965 và có hơn 60 năm hoạt động văn chương. Bên cạnh tiểu thuyết, ông đã xuất bản năm tuyển tập truyện ngắn và cuốn tự truyện mang tên Wish I Was Here (2023).

Các tác phẩm của ông từng nhận nhiều giải thưởng, trong đó Climbers đoạt giải Boardman Tasker về văn học leo núi năm 1989, Nova Swing nhận giải Arthur C. Clarke năm 2007 và The Sunken Land Begins to Rise Again giành giải Goldsmiths năm 2020. Ông cũng từng là thành viên ban giám khảo giải thưởng Booker năm 2022.

6 tác phẩm lọt vào danh sách rút gọn Booker 2026 còn có hai cuốn sách của các tác giả từng đoạt giải là The Disappearers của Marlon James và John of John của Douglas Stuart, The Things We Never Say của Elizabeth Strout, Black Bag của Luke Kennard và tiểu thuyết đầu tay May We Feed the King của Rebecca Perry.

Mỗi tác giả có sách vào danh sách rút gọn nhận 2.500 bảng Anh. Ban giám khảo năm nay gồm nhà sử học Mary Beard (Chủ tịch), nhạc sĩ Jarvis Cocker, các nhà văn Patricia Lockwood, Raymond Antrobus và nhà báo Rebecca Liu. Họ đã chọn ra 6 tác phẩm từ 163 cuốn sách xuất bản tại Anh và Ireland trong giai đoạn tháng 10-2025 đến tháng 9-2026.