Thứ 3, ngày 27 tháng 9 năm 2022

Tịch thu xe vi phạm được không?

13/06/2022 08:54 GMT+7

TTO - Xe cơi nới thùng chở quá tải, tài xế say xỉn lái xe... không chỉ vi phạm Luật giao thông, làm cầu, đường mau hư hỏng mà còn tăng nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Tịch thu xe vi phạm được không? - Ảnh 1.

Những hiện tượng đó xảy ra gần như hằng ngày trên đường, trước mắt nhiều người dân lẫn cơ quan chức năng.

Ghi nhận của phóng viên Tuổi Trẻ sáng 11-6 trên đường Nguyễn Khoái, quận Hoàng Mai, Hà Nội, hàng loạt xe tải chở hàng nối đuôi nhau ra vào cảng Hà Nội. Điều đáng nói là đa số các xe trên đều có dấu hiệu cơi nới thành thùng, nhìn mắt thường cũng thấy ngay. 

Vì thế đề xuất tịch thu xe chở quá tải 20% của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể gợi nhớ lại đã từng có tranh luận nên hay không tịch thu xe khi tài xế lái xe trong tình trạng say xỉn "nồng độ cao".

Thùng xe to như cái nhà

Liên tiếp nhiều tai nạn giao thông gây chết người liên quan đến xe tải, xe ben chở đất đá... đã xảy ra tại tỉnh Hòa Bình, Đồng Nai. Mỗi lần như thế là một làn sóng dư luận lại nổi lên với nhiều câu hỏi đặt ra về tính nghiêm minh của luật pháp.

Tuy nhiên, ghi nhận tại TP.HCM, tình trạng xe tải, xe ben có dấu hiệu cơi nới thùng xe, chở quá tải vẫn nhan nhản trên đường. 

Ngày 12-6, theo ghi nhận của phóng viên Tuổi Trẻ trên nhiều tuyến đường thuộc địa bàn TP Thủ Đức như quốc lộ 1, Lê Văn Việt, Lã Xuân Oai, Võ Văn Ngân, đường D2 (trong Khu công nghệ cao)... vẫn thấy xe ben chở đất có dấu hiệu cơi nới thành thùng chạy trên đường. 

Trước đó ngày 9-6, PV Tuổi Trẻ đã "theo chân" tổ công tác Đội cảnh sát giao thông - trật tự Công an TP Thủ Đức đi tuần tra, lập biên bản xử lý nhiều xe ben cơi nới chiều cao thùng. 

Đa số các xe này được cơi nới thùng xe để chở đất, đá, cát cho các công trình không chỉ góp phần làm hư hỏng cầu, đường, rơi vãi vật liệu xuống đường mà nguy cơ gây tai nạn rất cao. "Đi gần những chiếc xe ben này, tôi luôn có cảm giác ớn lạnh. Nhìn bằng mắt thường cũng có thể thấy các thùng xe bị cơi nới cao hơn, đi gần chỉ sợ nó lật đè trúng mình", một người dân đi xe máy trên đường Lê Văn Việt chia sẻ.

Tại Hà Nội, chị Nguyễn Thị Hoa (37 tuổi, ngụ quận Hoàng Mai) cho biết rất sợ khi đi qua tuyến đường đê Nguyễn Khoái, đặc biệt là vào thời điểm buổi tối. "Đường đê nhỏ nhưng ngày nào xe tải cũng chạy ầm ầm. Nhiều xe thùng cao như một ngôi nhà, đi cạnh tôi cảm giác nó có thể đổ sập xuống bất cứ lúc nào", chị Hoa lo lắng.

Tại phố Nhổn (quận Bắc Từ Liêm), ngoài những xe tải chở hàng, những xe ben cỡ lớn, có dấu hiệu cơi nới thùng xe chở đất cát... ngang nhiên giữa ban ngày ùn ùn từ khu vực Hoài Đức chạy về hướng nội thành Hà Nội. 

Khi đó có rất đông người dân đi lại trên đường nên những chiếc xe khổng lồ đó rõ ràng gây mất an toàn cho người đi đường nhưng không hề thấy bóng dáng của lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra, xử phạt.

Trao đổi với Tuổi Trẻ trưa 11-6, ông Trần Nhật Quang - chánh thanh tra Sở Giao thông vận tải Hà Nội - cho biết thời gian tới đơn vị sẽ ra quân tháng cao điểm để xử lý, kiểm tra các trường hợp vi phạm về việc điều khiển xe quá khổ, quá tải lưu thông trên đường. 

"Từ ngày 15-6 đến 15-7, chúng tôi đã có kế hoạch tháng cao điểm để kiểm tra, xử lý nghiêm những trường hợp xe quá khổ, quá tải", ông Quang khẳng định.

Tịch thu xe vi phạm được không? - Ảnh 2.

Cảnh sát giao thông dùng thước đo khi xử lý xe cơi nới thành thùng - Ảnh: MINH HÒA

Chủ xe lẫn tài xế không sợ phạt

Tình trạng xe quá tải, tài xế say xỉn vẫn cầm lái xảy ra trước mắt mọi người được chỉ ra nguyên nhân là chế tài, mức phạt chưa đủ sức răn đe. Điển hình là ngày 9-6, Đội cảnh sát giao thông - trật tự Công an TP Thủ Đức yêu cầu tài xế P.T.G. (32 tuổi, ngụ huyện Cần Giờ) dừng xe để kiểm tra xe tải có dấu hiệu cơi nới. 

Tài xế đã xuất trình biên bản trước đó (ngày 27-5) bị cảnh sát giao thông Đội An Sương lập về hành vi chở quá tải trọng trên 50% đến 100% và lỗi kích thước chiều cao thùng xe vượt quy định (1.300/895mm). 

Đội cảnh sát giao thông - trật tự Công an TP Thủ Đức cũng từng lập biên bản xử phạt tài xế P.N.T.H. (39 tuổi, ngụ TP Thủ Đức) cầm lái xe Howo cơi nới thùng xe cao thêm gần 1m so với thiết kế cho phép. Với lỗi này, tài xế bị tước giấy phép lái xe 2 tháng, phạt tiền 2,5 triệu đồng; chủ xe bị phạt 14 triệu đồng.

Tình trạng tài xế say xỉn cầm lái cũng còn khá nhiều dù lực lượng cảnh sát giao thông đã nhiều lần ra quân xử lý. Theo cảnh sát giao thông, trong 5 tháng đầu năm, có hơn 18.000 trường hợp vi phạm liên quan đến nồng độ cồn. 

Khi bị cảnh sát giao thông dừng kiểm tra, các "ma men" luôn phân bua các kiểu, thậm chí có trường hợp còn "mất kiểm soát" cự cãi, "dọa" bỏ xe. Như vụ việc vào đầu tháng 5 vừa qua ở giao lộ Lý Chính Thắng - Nam Kỳ Khởi Nghĩa (quận 3). Tổ công tác Đội cảnh sát giao thông Bàn Cờ thuộc PC08 dừng xe máy ông T.Q.T. (ngụ quận 7) để kiểm tra nồng độ cồn. 

Vừa bước xuống xe, người ông T. nồng nặc mùi cồn nhưng ông vẫn cố giải thích: "Bản thân tôi chưa bao giờ uống rượu bia. Hôm nay nghỉ lễ họp mặt bạn bè vui nên mới uống" rồi ông tiếp tục nói kiểu vừa xin, vừa dọa: "Xe tôi cà tàng mua cũ 3 triệu thôi chứ không có giấy tờ gì hết. Tôi xin trước nếu được mấy anh đừng lập biên bản, còn lập biên bản rồi mà phạt nặng quá là tôi bỏ xe luôn".

Giải pháp của Cục Cảnh sát giao thông:

Kiểm soát từ bến bãi, kho hàng

Theo Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an, việc xử lý xe quá tải cần thực hiện nghiêm ngay tại các bến bãi, kho hàng... và doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm, thanh tra giao thông phải kiểm soát, kiểm tra tại các khu vực này. Lực lượng cảnh sát giao thông chỉ tuần tra, kiểm soát trên đường nên khi phát hiện xe vi phạm việc hạ tải gặp rất nhiều khó khăn.

"Nếu kiểm soát, xử lý tốt ngay từ các bến, bãi... thì sẽ không dẫn đến việc phải hạ tải trên đường. Từ đó cũng tránh việc lái xe chây ỳ, chống đối, mâu thuẫn với lực lượng chức năng khi bị phát hiện vi phạm", vị đại diện của cục giải thích.

Cảnh sát giao thông cũng cần huy động lực lượng, phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ tiến hành tuần tra, kiểm soát thường xuyên 24/24 giờ trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ trọng điểm, các tuyến đường thường xuyên có xe chở quá tải hoạt động.

Đặc biệt là các tuyến vận tải hàng hóa từ các cảng, bến, bãi, nhà ga, địa bàn khu vực khai thác khoáng sản, mỏ cát, đá, nhà máy sản xuất ximăng, gạch, thép...

DANH TRỌNG

21.214

Đó là số trường hợp vi phạm nồng độ cồn trong tổng số 181.220 vi phạm về trật tự an toàn giao thông tại TP.HCM tính từ ngày 15-12-2021 đến 9-6-2022.

Thạc sĩ Lưu Đức Quang (giảng viên ĐH Kinh tế - luật, ĐH Quốc gia TP.HCM):

Luật cho phép tịch thu xe chở quá tải

Luật xử lý vi phạm hành chính cho phép xử phạt tịch thu tang vật phương tiện vi phạm với lỗi cố ý. Đối với các chủ xe, việc cơi nới, chở quá tải là lỗi cố ý, là cơ sở để điều chỉnh quy định theo hướng tịch thu xe vi phạm.

Tuy nhiên, với lỗi lái xe khi sử dụng chất kích thích (ma túy, rượu bia) mà tịch thu xe vi phạm là chưa phù hợp bởi lẽ người lái xe vi phạm không phải lúc nào cũng đồng thời là chủ sở hữu xe (xe thuê, mượn...), trong khi quy định nhằm vào điều chỉnh hành vi vi phạm.

Cần sửa quy định pháp luật theo hướng xử lý hình sự đối với người lái xe sử dụng chất kích thích, vi phạm nồng độ cồn (tương ứng với tỉ lệ cao nồng độ cồn trong máu) mà không nhất thiết phải chờ đến khi xảy ra tai nạn gây hậu quả. Cụ thể có thể xem xét xử phạt hình sự với hình phạt cảnh cáo, phạt tiền được quy định trong Bộ luật hình sự.

Tiếc thay với hình phạt tiền, phạt cảnh cáo theo Bộ luật hình sự gần như không thấy các cơ quan tố tụng áp dụng. Trong khi 2 hình phạt này hoàn toàn có thể áp dụng để phạt người vi phạm giao thông. Dù chỉ là phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền nhưng phạt hình sự đủ để răn đe người vi phạm.

Khi phạt hình sự thì hình phạt sẽ được ghi vào trong lý lịch tư pháp, được xem là có án tích. Khi có án hình sự thì người vi phạm còn có thể bị cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp... nơi làm việc xem xét sa thải. Khi có án tích, nếu tái phạm người vi phạm sẽ bị chuyển từ hình phạt tiền, cảnh cáo sang hình phạt tù.

THÁI AN ghi

Đại biểu Quốc hội Lê Tất Hiếu (người đã chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể):

Nên tìm công thức "định lượng thiệt hại"

Tôi cho rằng việc tịch thu xe quá tải trên 20% là không khả thi, bởi vướng các quy định pháp luật. Nếu ban hành nghị định có nội dung tịch thu xe quá tải thì chỉ có thể tịch thu xe của những người chủ sở hữu điều khiển xe vi phạm.

Song, hiện nay đa số các xe quá tải đều thuộc quyền sở hữu của người khác, còn những người lái xe vi phạm chỉ là người được thuê.

Do đó, không thể thực hiện xử lý tịch thu tài sản không phải của lái xe được. Vì vậy, thời gian tới, Bộ Giao thông vận tải phải nghiên cứu rất kỹ vấn đề này để vừa có biện pháp xử lý mạnh mẽ, răn đe nhưng phải phù hợp với các quy định pháp luật.

Trong thời gian tới, Bộ Giao thông vận tải có thể giao các nhà khoa học, kinh tế giao thông tính toán, đưa ra một công thức để tính ra định lượng về thiệt hại vật chất do xe quá tải gây ra đối với công trình giao thông làm căn cứ cho xử lý hình sự. Đồng thời, chỉ cần xử lý hình sự xe quá tải một vài vụ sẽ tạo tính răn đe rất mạnh.

THÀNH CHUNG ghi

Luật sư Hà Hải (phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM):

Phải phối hợp nhiều biện pháp

Quan trọng là điều chỉnh hành vi, ý thức của người điều khiển phương tiện, còn tịch thu chỉ là giải pháp phụ...

Ví dụ ở Mỹ, lái xe say xỉn có thể bị cảnh sát bắt giam, treo bằng lái. Thông tin người vi phạm sẽ kết nối với bên bảo hiểm, ngân hàng. Từ đó phía bảo hiểm sẽ tăng mức bán bảo hiểm lên rất nhiều lần, thậm chí từ chối bán bảo hiểm, khiến người vi phạm không thể tiếp tục lái xe, còn ngân hàng xem xét về việc cho cá nhân đó vay.

Cơ quan chức năng cần nghiên cứu đồng bộ quy định về bảo hiểm theo hướng hạn chế, tăng mức tiền để mua bảo hiểm phương tiện đối với người vi phạm giao thông. Hạn chế việc cho thuê xe đối với người có lịch sử vi phạm giao thông...

Hiện nay Chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số. Cơ sở dữ liệu dân cư kết nối với dữ liệu xử lý vi phạm hành chính, kết nối chia sẻ đến các cơ quan, đơn vị liên quan như bảo hiểm, ngân hàng... sẽ tạo cơ sở số để quản lý trật tự xã hội, ngăn ngừa hiệu quả vi phạm giao thông nói riêng.

THÁI AN ghi

Ngăn chặn tai nạn giao thông: Tiến tới tịch thu xe, tước bằng lái vĩnh viễn Ngăn chặn tai nạn giao thông: Tiến tới tịch thu xe, tước bằng lái vĩnh viễn

TTO - Rất nhiều bạn đọc tiếp tục phản hồi về việc xử nặng lái xe có nồng độ cồn. Tuổi Trẻ trích đăng hai ý kiến về vấn đề này.

M.HÒA - PH.TUẤN - L.NGỌC
Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận
    Bình luận Xem thêm
    Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận