Hệ thống trung tâm trung chuyển hiện đại giúp rút ngắn thời gian phân loại và giao nhận.

Logistics đang ở đâu?

Theo Bộ Công Thương, thương mại điện tử (TMĐT) đang khẳng định vai trò dẫn dắt kinh tế số Việt Nam với tốc độ tăng trưởng hiếm có.

Quy mô thị trường ước đạt hơn 30 tỉ USD năm 2025, dự kiến chạm 50 - 70 tỉ USD vào năm 2030 với tốc độ tăng trưởng kép 20 - 25%/năm, thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Đáng chú ý, tăng trưởng TMĐT đang đi vào "tầng sâu", khi trọng tâm không còn nằm ở mở rộng quy mô mà chuyển sang chất lượng vận hành, độ tin cậy và tính bền vững của toàn hệ sinh thái.

Việc khung pháp lý TMĐT được hoàn thiện trong giai đoạn này tạo nền tảng ổn định hơn cho thị trường phát triển dài hạn.

Trong bối cảnh đó, logistics được nhìn nhận là yếu tố then chốt của tăng trưởng TMĐT. Thay vì chỉ đóng vai trò hỗ trợ phía sau, logistics đang trực tiếp quyết định khả năng mở rộng thị trường, tốc độ giao hàng và trải nghiệm người tiêu dùng.

Hạ tầng logistics từ mạng lưới giao thông đến các trung tâm trung chuyển, vì thế trở thành "đường băng" cho giai đoạn phát triển tiếp theo của TMĐT.

Từ góc nhìn nền tảng, ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam cho rằng, dù động lực tăng trưởng quan trọng đến từ live commerce và affiliate, logistics quyết định ranh giới của tăng trưởng TMĐT.

"Quy luật phát triển TMĐT rút ra từ các quốc gia phát triển đi trước: mọi cuộc cách mạng e-commerce đều quay về hạ tầng. TikTok Shop cam kết hợp tác lâu dài với các đối tác logistics, hướng tới thành công của tất cả các bên và xây dựng hệ sinh thái logistics TMĐT tại Việt Nam trong dài hạn".

Đại diện TikTok Việt Nam chia sẻ góc nhìn về vai trò của logistics trong tăng trưởng TMĐT.

Chiến lược "cộng sinh"

Theo ông Nguyễn Mạnh Tấn, Giám đốc Marketing Công ty CP Công nghệ Haravan, Phó Ban Truyền thông Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM), trong điều kiện bình thường, hệ thống logistics đáp ứng khá tốt tốc độ giao hàng và trải nghiệm khách hàng, nhưng thường quá tải vào các giai đoạn cao điểm như lễ, Tết hay ngày khuyến mãi.

Việc xây dựng trung tâm trung chuyển trên toàn quốc là giải pháp cho vấn đề này nhưng còn gặp khó khăn do đặc thù địa hình; mức độ tự động hóa thấp khiến chi phí cao hơn so với các thị trường lớn như Trung Quốc; trong khi tỷ lệ thanh toán COD vẫn phổ biến, kéo theo rủi ro "bom hàng" và gian lận.

Đội ngũ giao nhận vận hành liên tục để đáp ứng nhu cầu mua sắm trực tuyến ngày càng tăng tại các đô thị lớn.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp logistics cũng chủ động phối hợp chặt chẽ hơn với các sàn TMĐT để phát triển giải pháp phù hợp từng nhóm hàng.

Tại nhiều địa phương, Viettel Post đã phối hợp với các nền tảng TMĐT thiết lập luồng vận chuyển riêng cho nông sản tươi, hỗ trợ nông dân đóng gói và đầu tư băng chuyền chia chọn nhằm bảo đảm chất lượng hàng hóa trong quá trình giao nhận.

Ông Trần Việt Huy, Giám đốc Chi nhánh Bưu chính Viettel Lai Châu (Viettel Post Lai Châu), khẳng định, chính người tiêu dùng cũng hưởng lợi từ hợp tác giữa sàn và doanh nghiệp giao vận: "Nông dân địa phương mạnh dạn đưa nông sản lên sàn TMĐT hơn, còn người tiêu dùng được mua hàng tận gốc với giá hợp lý".

Xu hướng logistics trong thương mại điện tử

Một hệ sinh thái được xây dựng trên "kiềng ba chân" là hợp tác giữa nền tảng, các đối tác logistics và người bán sẽ góp phần định hình trụ cột bền vững cho TMĐT, nâng chuẩn giao hàng nhanh với độ tin cậy cao hơn, trải nghiệm người dùng tốt hơn.

Trong thời gian tới, logistics TMĐT được dự báo sẽ đẩy mạnh số hóa và tự động hóa ở các khâu phân loại, kho bãi và giao hàng chặng cuối, với dữ liệu đóng vai trò trung tâm trong tối ưu vận hành.

Các đơn vị vận chuyển xử lý đa dạng loại hàng hóa đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực vận hành logistics.

Đại diện VECOM dự báo, logistics TMĐT sẽ chuyên môn hóa sâu hơn trong thời gian tới, với các mô hình chuyên biệt cho từng nhóm hàng, như thực phẩm giao nhanh 2 - 4 giờ hoặc hàng cồng kềnh, nặng.

Đặc biệt, việc hoàn thiện tuyến cao tốc Bắc - Nam cùng nâng cấp hạ tầng giao thông đô thị sẽ giúp giảm ùn tắc, tăng tốc độ lưu thông và hiệu quả hoạt động của các đơn vị vận chuyển.

Ông Tấn cũng khẳng định, logistics TMĐT đang và sẽ thu hút mạnh dòng vốn đầu tư, không chỉ từ các doanh nghiệp dịch vụ mà còn từ chính các sàn TMĐT lớn.

Hợp tác này sẽ góp phần hình thành một hệ sinh thái TMĐT phát triển bền vững, trong đó các mắt xích trong chuỗi cung ứng được kết nối và bổ trợ lẫn nhau, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng dài hạn của thị trường trước kỷ nguyên mới.