Thực tập sinh kỹ thuật đang bị bóc lột ở Nhật?

07/03/2018 16:00 GMT+7

TTO - Nhiều lao động không có tay nghề người Việt Nam hoặc người Trung Quốc được tuyển dụng đi Nhật học nghề. Họ đã bị một số chủ doanh nghiệp xấu ép buộc làm việc quá giờ lao động hoặc trả lương rẻ mạt, theo báo Asialyst.

Thực tập sinh kỹ thuật đang bị bóc lột ở Nhật? - Ảnh 1.

Biểu tình đòi cấp visa cho người xin nhập cư ở Tokyo ngày 9-9-2015 - Ảnh: REUTERS

Từ trước đến nay, Nhật không bao giờ mở rộng vòng tay tiếp nhận người nhập cư. Năm 2017, Nhật chỉ chấp thuận 20 hồ sơ trong số 19.628 người xin tị nạn. Phần lớn những người may mắn là công dân Afghanistan, Ai Cập hay Syria. Năm trước nữa, Nhật cũng chỉ duyệt 28 hồ sơ trong tổng số 10.901 đơn xin tị nạn.

Xét nhập cư rất khắt khe

Các điều kiện xin nhập cư vào Nhật bắt đầu trở nên khó khăn hơn sau ngày 15-9-2015, khi Bộ Tư pháp Nhật thông báo sửa đổi quyền xin tị nạn trong khuôn khổ cải cách toàn diện pháp luật về nhập cư.

Theo quy định mới, đơn xin nhập cư vì lý do kinh tế sẽ được xem xét rất hạn chế. Đương đơn xin nhập cư nhiều lần thậm chí sẽ bị tước giấy phép lưu trú.

Khi bị các tổ chức phi chính phủ phê phán, chính quyền Tokyo giải thích rằng không thể tiếp nhận người nhập cư nhiều hơn do cơ sở hạ tầng thiếu thốn và Nhật chỉ có thể tiếp nhận nhân công có tay nghề cao hoặc nhân công có thể đào tạo được theo yêu cầu của phía Nhật.

Về vấn đề này, có lần Thủ tướng Shinzo Abe đã giải thích với báo chí: "Đây là vấn đề dân số. Trước khi tiếp nhận người nhập cư hay người tị nạn, Nhật phải tạo nhiều hoạt động hơn nữa cho phụ nữ, người cao tuổi và phải tăng sinh suất. Còn nhiều việc chúng tôi phải làm trước khi tiếp nhận thêm người nhập cư".

Sau khi ông Shinzo Abe trở lại cầm quyền vào tháng 12-2012, tình hình giải quyết công ăn việc làm có phần phấn khởi hơn. Tỉ lệ thất nghiệp 2,7% vào tháng 11-2017 là mức thấp nhất 24 năm qua. Nhu cầu công việc chưa bao giờ phong phú như hiện nay với 156 công việc cho 100 người, mức cao chưa từng thấy từ năm 1975.

Thực tập sinh kỹ thuật đang bị bóc lột ở Nhật? - Ảnh 2.

Các thực tập sinh kỹ thuật người châu Á thường làm việc trong các công trường xây dựng đầy nguy hiểm ở Nhật - Ảnh: SIPA

106 công ty phá sản do thiếu nhân công

Theo Thủ tướng Abe, tiếp nhận đông đảo lao động nước ngoài chính là nguyên nhân dẫn đến nhiều vấn đề đe dọa xã hội Nhật. Dù vậy, Nhật vẫn rất cần lao động nước ngoài.

Dân số Nhật hiện nay hơn 126 triệu người và dự báo đến năm 2060 sẽ giảm còn 87 triệu dân. Dân số ngày càng giảm và già đi nên nhân công thiếu gay gắt. Đặc biệt lĩnh vực xây dựng và công trình công cộng rất cần người trong giai đoạn tái thiết sau thảm họa Fukushima và chuẩn bị cho Thế vận hội Olympic Tokyo năm 2020.

Theo Công ty nghiên cứu Teikoku Databank, trong năm 2017 đã có 106 công ty buộc phải phá sản do thiếu nhân công, tăng thêm 34 công ty so với năm trước.

Để đáp ứng nhu cầu lao động không có tay nghề cung ứng cho các công trường xây dựng, thay vì mở rộng tiêu chuẩn xét nhập cư dài hạn, Nhật đã chọn một giải pháp gây nhiều tranh cãi. Đó là tuyển dụng thực tập sinh kỹ thuật.

Số lượng thực tập sinh kỹ thuật bình quân tăng 25% mỗi năm. Đến nay đã có 220.000 lao động đến từ Trung Quốc (nhiều nhất), Việt Nam và Philippines .

Lực lượng thực tập sinh kỹ thuật nước ngoài rất cần cho công nghiệp, dệt may, nông nghiệp cũng như các lĩnh vực xây dựng và chăm sóc sức khỏe.

Về mặt chính thức, thực tập sinh kỹ thuật được tuyển dụng đi Nhật để học nghề trong ba năm. Trên thực tế, một số người đã bị chủ doanh nghiệp Nhật lợi dụng.

Chết vì bị bóc lột quá sức

Điều đáng buồn là các thực tập sinh kỹ thuật nước ngoài đã bị bóc lột sức lao động đến mức đã có tối thiểu 27 thực tập sinh tử vong trong năm 2013-2014 và 30 thực tập sinh tử vong trong năm 2015-2016 theo số liệu của Nhật.

Trong 30% trường hợp, các thực tập sinh tử vong do tai nạn lao động hoặc tai biến mạch máu não. Theo các tổ chức bảo vệ nhân quyền Nhật, nguyên nhân do họ bị stress và làm việc quá sức.

Thực tập sinh kỹ thuật đang bị bóc lột ở Nhật? - Ảnh 4.

Một "thực tập sinh kỹ thuật" người Trung Quốc làm việc trong nhà máy chế biến hàu ở Hiroshima - Ảnh: JAPAN TIMES

Bóc lột thực tập sinh kỹ thuật nước ngoài

Các trường hợp thực tập sinh kỹ thuật bị lạm dụng sức lao động thường xảy ra tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ có ý đồ tìm kiếm nhân công rẻ tiền như các nhà máy nhỏ hoặc nông trại.

Các thực tập sinh chẳng được dạy nghề gì cả mà chỉ làm công việc lặp đi lặp lại. Họ làm việc không có định mức lao động và bị trả lương rẻ mạt. Có nhiều hình thức lạm dụng như tịch thu hộ chiếu (nhằm tránh tình trạng bỏ đi), cắt xén lương, sa thải vô tội vạ, tấn công bằng vũ lực hoặc thậm chí là tấn công tình dục.

Kiểu thực tập như thế thật ra là chính sách nhập cư ngụy tạo. Đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng nô lệ thời hiện đại. Các thực tập sinh không có quyền thay đổi nơi làm việc. Để trả nợ (tiền vay để làm thủ tục đi lao động), họ chỉ có thể làm việc đến hết thời gian thực tập. Như vậy rõ ràng là lao động cưỡng bức"

Ông Ippei Torii - chủ tịch tổ chức "Mạng lưới Đoàn kết với người nhập cư ở Nhật"

Các trường hợp o ép để không trả lương xảy ra trong ngành công nghiệp dệt may. Trong xây dựng, các vụ tai nạn lao động bị che giấu. Còn trong nông nghiệp, chuyện ép làm thêm giờ không trả thêm tiền xảy ra như cơm bữa.

Chủ lao động thường xén 1/3 tiền lương với lý do thanh toán tiền ở trọ. Rất nhiều trường hợp không đóng bảo hiểm.

Nhiều thực tập sinh chịu không nổi đã bỏ trốn. Theo Bộ Tư pháp Nhật, chỉ trong năm 2014 đã có 4.581 thực tập sinh mất tích. Con số này sau đó tiếp tục tăng từng năm.

Luật của Nhật quy định phạt tù đến 10 năm đối với người thực hiện các hành vi lạm dụng nêu trên. Dù vậy, vấn đề này vẫn chưa được giải quyết triệt để bởi hệ thống tuyển dụng mù mờ, cơ quan chức năng lại thiếu kiểm tra thường xuyên.

Trong khi đó, Chính phủ Nhật ước tính để chuẩn bị cho Thế vận hội Olympic Tokyo năm 2020 còn cần thêm 700.000 lao động nữa.

​Tiếp tục chấn chỉnh hoạt động đưa thực tập sinh sang Nhật ​Tiếp tục chấn chỉnh hoạt động đưa thực tập sinh sang Nhật ​Tuyển 500 ứng viên thực tập sinh kỹ thuật tại Nhật Bản ​Tuyển 500 ứng viên thực tập sinh kỹ thuật tại Nhật Bản ​Ưu đãi tuyển thực tập sinh đi Nhật Bản tại 12 tỉnh, thành phố ​Ưu đãi tuyển thực tập sinh đi Nhật Bản tại 12 tỉnh, thành phố
TRẦN NGỌC LONG

Tin mới nhất

01:55 AM

Hàng thủ mong manh, Đức để cho Thụy Điển dẫn trước

TTO - Một lần nữa tại World Cup 2018, tuyển Đức để cho đối phương vượt lên dẫn trước ngay trong hiệp 1. Các sai lầm của hàng thủ là nguyên nhân chính khiến họ rơi vào thế khó.

12:11 AM

'Oppa' Hàn Quốc bắt bóng như người nhện làm bao trái tim xao xuyến

TTO - Giữa tâm điểm trận đấu Mexico - Hàn Quốc đêm 23-6, anh chàng thủ môn Cho Hyun-Woo đẹp trai, tóc vàng đầy "chất nghệ" cùng tài năng xuất sắc đã khiến fan nữ "nhấp nhổm".

10:58 PM

Son Heung Min ghi bàn cũng không xoa được nỗi buồn châu Á

TTO - Trận đấu giữa Hàn Quốc và Mexico diễn ra cân bằng tuy nhiên Chicharito cùng các đồng đội lại có được khả năng dứt điểm sắt bén hơn để giành chiến thắng.

10:12 PM

Yêu cầu báo cáo việc đổi 'đất vàng” trường Chính trị Khánh Hòa

Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo, phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã chỉ đạo, yêu cầu UBND tỉnh Khánh Hòa phải kiểm tra, làm rõ và báo cáo Thủ tướng về việc đổi khu “đất vàng” Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa cho doanh nghiệp l

09:41 PM

Hàn Quốc - Mexico 1-2: Son Heung Min không cứu nổi Hàn Quốc

TTO - Trận đấu sôi nổi với ba bàn thắng trong đó các pha ghi bàn của Chicharito và Son Heung Min rất đẹp. Kết quả này khiến Hàn Quốc trên bờ vực bị loại còn Mexico mở toang cửa vào vòng 16 đội.

09:33 PM

Đức - Thụy Điển 2-1: 10 người Đức lội ngược dòng hạ Thụy Điển ở phút 90+5

TTO - 'Tinh thần Đức' có lẽ sẽ là cụm từ được nhắc đến rất nhiều trong ngày hôm nay bởi người Đức đã một lần nữa chứng tỏ điều này, với bàn thắng ở phút 90+5 của Kroos giúp 10 người Đức lội ngược dòng thắng Thụy Điển.

09:30 PM

Cổ động viên Nam Định nổi nóng vì nhân viên sân Thống Nhất

TTO - Tối 23-6, các cổ động viện Nam Định đã nổi nóng với nhân viên sân Thống Nhất trong trận chủ nhà TP.HCM thua ngược Nam Định 1-2 trong trận 'chung kết ngược' ở vòng 15 V-League 2018.

09:29 PM

Tìm ra enzyme có khả năng diệt vi khuẩn kháng kháng sinh

TTO - Sau 20 năm nghiên cứu, tiến sĩ Vincent Fischetti, Đại học Rockefeller, New York, Mỹ, đã tìm ra cách tiêu diệt vi khuẩn kháng kháng sinh bằng một loại enzyme có tên là Lysin.

09:22 PM

Quang Hải lập công, Hà Nội đánh bại SHB Đà Nẵng

TTO- Bốn ngày sau trận thua tệ hại 2-5 trước Sài Gòn, Hà Nội đã có chiến thắng 5-2 ngay trên sân Hàng Đẫy ở vòng 15 diễn ra tối 23-6 khi đánh bại đội khách SHB Đà Nẵng, củng cố vững chắc ngôi nhất bảng với 38 điểm.

08:58 PM

Anh nghỉ học đi biển cho em nuôi ước mơ giảng đường

TTO - Ở xã đảo Vạn Thạnh, cái nghèo khó, cách trở níu chân biết bao đứa trẻ. Bởi thế với Nguyễn Đặng Trương Cao, kỳ thi THPT quốc gia năm nay có ý nghĩa rất đặc biệt.

08:58 PM

Thế giới xe nín thở khi Donald Trump định tăng thuế ôtô lên 20%

TTO - Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên twitter tối 22-7 rằng sẽ tăng thuế nhập khẩu ô tô từ 2,5% như hiện nay lên mức 20% đối với các xe sản xuất từ Châu Âu.

08:04 PM

Lễ viếng cố Giáo sư Phan Huy Lê sẽ diễn ra vào sáng 27-6

TTO - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cùng gia đình sẽ tổ chức Lễ viếng và truy điệu Giáo sư Phan Huy Lê vào hồi 7h30 ngày 27-6-2018.