Ghi nhận di sản vì châu Âu

Theo tờ Guardian ngày 14-7, lễ trao huân chương diễn ra tại Paris (Pháp) một ngày trước đó, ngay sau hội nghị cuối cùng của Liên minh Tự nguyện mà ông Keir Starmer tham dự trên cương vị thủ tướng.

Đây là liên minh gồm hơn 30 quốc gia do Anh và Pháp đồng dẫn dắt, được thành lập với cam kết hỗ trợ tài chính, quân sự cho Ukraine, gây sức ép lên Nga bằng các biện pháp trừng phạt và thúc đẩy kế hoạch triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình sau khi xung đột kết thúc.

Đây cũng là lần đầu tiên một thủ tướng Anh được một tổng thống Pháp trực tiếp trao Huân chương Bắc đẩu Bội tinh.

Theo Điện Elysée, huân chương này nhằm ghi nhận vai trò lãnh đạo của ông Starmer trong việc thành lập và thúc đẩy Liên minh Tự nguyện vào giai đoạn được xem là mang tính bước ngoặt đối với an ninh châu Âu vào đầu năm 2025.

Trước ông Starmer, chỉ có cố Thủ tướng Anh Winston Churchill từng nhận phần thưởng tương tự nhưng ở cấp bậc cao hơn là Đại Thập tự Huân chương Bắc đẩu Bội tinh vào năm 1958, nhằm ghi nhận vai trò lãnh đạo và mối quan hệ đặc biệt của ông với Pháp trong Thế chiến 2.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng thống Macron khẳng định nhà lãnh đạo Anh đã đóng vai trò "mang tính lịch sử" trong việc thành lập liên minh các nước hỗ trợ Ukraine.

"Tôi muốn một lần nữa bày tỏ lòng biết ơn của mình và của nhân dân Pháp, trước hết là vì những năm tháng ông giữ cương vị thủ tướng.

Nhưng hơn thế nữa, tôi muốn cảm ơn vai trò lãnh đạo của cá nhân ông, cũng như những cam kết của ông đối với đất nước mình, với an ninh của châu Âu, với Ukraine, quan hệ song phương giữa hai nước và sự chính trực của ông... Chúng tôi đã tìm thấy ở ông một người bạn và một đối tác đáng tin cậy", ông Macron nói.

Dù được các đồng minh châu Âu đánh giá cao, ông Starmer dự kiến sẽ rời cương vị thủ tướng trong vài ngày tới sau khi mất sự tín nhiệm của Đảng Lao động cầm quyền, trong bối cảnh hàng loạt quyết định đảo ngược chính sách trong nước khiến uy tín của ông suy giảm.

Người được kỳ vọng kế nhiệm ông trên cương vị lãnh đạo Đảng Lao động và thủ tướng là ông Andy Burnham, cựu bộ trưởng theo đường lối trung dung và ủng hộ tăng cường quan hệ với châu Âu.

Hàn gắn vết nứt quan hệ

Không chỉ ghi nhận những đóng góp của ông Starmer đối với Ukraine và an ninh châu Âu, việc trao huân chương cũng được xem là dấu mốc cho thấy quan hệ giữa Paris và London đã cải thiện đáng kể sau nhiều năm căng thẳng vì Brexit.

Trong nhiệm kỳ của ông Macron, quan hệ giữa Pháp với các thủ tướng Anh thuộc Đảng Bảo thủ như bà Theresa May (nhiệm kỳ 2016 - 2019), ông Boris Johnson (nhiệm kỳ 2019 - 2022) và bà Liz Truss (tháng 9 đến tháng 10-2022) nhiều lần rơi vào bất đồng.

Tại hội nghị Liên minh Tự nguyện hôm 13-7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng ca ngợi vai trò của ông Starmer trên trường quốc tế.

Ông Zelensky cảm ơn sự ủng hộ "kiên định và không thay đổi" của nhà lãnh đạo Anh đối với Ukraine, trong khi ông Starmer khẳng định London sẽ tiếp tục duy trì sự hỗ trợ dành cho Kiev dưới thời người kế nhiệm.

Sau hội nghị, ông Starmer tiếp tục tham dự lễ kỷ niệm Quốc khánh Pháp tại Paris ngày 14-7, nơi binh sĩ Anh - lần đầu tiên sau hơn 20 năm - cùng tham gia lễ duyệt binh với quân đội Pháp.

Thủ tướng Anh từ chức, xúc động cảm ơn vợ

Trong bài phát biểu từ chức của Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 22-6, ông đã không giấu được xúc động khi gửi lời đến vợ và các con.