Phóng to

Đây là điểm giết mổ gà lậu tại P.13, Q.5, TP.HCM bị Thú y Q.5 phát hiện - Ảnh: Y.T.

TT - Trong khi dịch cúm gia cầm vẫn còn nguy cơ bùng phát trở lại thì thịt, trứng vẫn bán ngổn ngang ở chợ. Đáng ngại hơn, nhiều người dân ở TP.HCM vẫn chủ quan khi cho rằng trứng, thịt đã kiểm dịch. Nhưng thực tế thì có nhiều chuyện đáng ngờ xung quanh việc bán hàng “đã kiểm dịch”...

Thật - giả lẫn lộn

Tại chợ Bà Chiểu, đầu, lòng, chân gà... bày ngổn ngang kê trên những cái xô bên đường chợ ẩm ướt. Thấy tôi ái ngại nhìn thau lòng gà nhầy nhụa, một người bán hàng cho biết: “2.500 đồng một bộ lòng. Có kiểm dịch đàng hoàng”. Để thuyết phục hơn, chị moi từ dưới đáy xô lên một túi nilông có dán dấu kiểm dịch.

“Bỏ vô bao không bán được nên phải xổ ra như vầy nè” - chị cho biết rồi dùng tay bốc những mớ lòng bầy nhầy bán cho khách. Theo chúng tôi ghi nhận, phần lớn những người kinh doanh gia cầm làm sẵn ở chợ đều không có bao bì đóng gói từ cơ sở giết mổ. Chỉ khi nào khách hàng hỏi thì họ mới lôi ra một bao có dán tên cơ sở để đối phó.

Việc mua bán trứng gia cầm cũng phức tạp không kém. Chúng tôi đã bắt gặp một chủ sạp vô hộp kiểm dịch ngay tại chợ Thị Nghè. Chị vừa bán hàng, vừa rảnh tay nhặt trứng ở cần xé cho vào hộp loại 10 trứng rồi bấm lại và trong đó kèm theo một tờ giấy in vi tính bằng hai ngón tay có chữ: “đã có kiểm dịch của thú y”.

Một số điểm ở chợ Cầu Muối cũng lấy trứng đựng vô hộp, có kèm theo tên cơ sở cung cấp (nếu người mua có yêu cầu), nhưng không hề ghi rõ hạn sử dụng và ngày đóng gói. Thậm chí những trứng bị bể còn được tận dụng đựng trong các bao nilông nhỏ và bán một cách vô tư. Những xe bán trứng rong thì vẫn đẩy bán kiểu truyền thống, tức là để tất cả trứng trên một lớp rơm rồi đẩy đi. Khi chúng tôi thắc mắc làm thế nào để nhận biết trứng gia cầm này có kiểm dịch hay không thì một người bán rong móc từ trong túi ra hai tờ giấy “bảo hiểm”. Thật ra đó là “giấy chứng nhận kiểm dịch động vật vận chuyển nội tỉnh” đã hết hạn từ hai ngày trước (giấy này chỉ có giá trị sử dụng trong ngày).

Không thể đảm bảo kiểm dịch 100%

Thái Lan và Nhật phát hiện ổ cúm gia cầm mới Hôm nay, Bộ Nông nghiệp Thái Lan đã tiêu tan dự tính tuyên bố nước này thoát khỏi dịch cúm gia cầm, sau 90 ngày kể từ khi thanh toán ổ dịch ở tỉnh Lop Buri. Nhật báo Thái Lan The Nation ngày 11-7 dẫn nguồn tin của các cơ quan quản lý chăn nuôi và thú y Thái Lan xác nhận có năm địa điểm thuộc huyện Sam Chuk, tỉnh Suphan Buri vừa xuất hiện dịch cúm gia cầm. Cơ quan Kiểm soát dịch bệnh và thú y Thái Lan đã cho tiêu hủy 450 con gia cầm và cấm vận chuyển gia cầm trong bán kính 10km. Cơ quan này cũng đang kiểm tra xem liệu virus cúm gia cầm có phải là nguyên nhân gây chết hàng loạt gia cầm ở sáu tỉnh khác. Trong khi đó, theo Hãng tin Kyodo, ngày 10-7 chính quyền tỉnh Ibaraki và Bộ Nông - lâm - thủy sản Nhật Bản cho biết xét nghiệm kháng thể và gen mẫu thu ở trại gà Nakamura thuộc tỉnh Ibaraki đã cho kết quả dương tính đối với virus cúm gia cầm. Chính quyền địa phương đã ra lệnh cho trại gà Nakamura - nằm gần trại gà Arebamento Kanto ở thành phố Mitsukaido, nơi phát hiện được virus H5N2 mới đây - phải tiêu hủy 8.500 con gà và tạm ngừng vận chuyển trứng gà thương phẩm.

Ông Đoàn Văn Nhứt - trưởng trạm thú y Q.5, nơi có chợ gà Trần Chánh Chiếu và là vựa trứng lớn của TP.HCM - cho biết: theo qui định của TP, khi xuất ra thị trường trứng gia cầm đã được kiểm dịch phải bỏ trong hộp, vỉ, có niêm phong và để tên cơ sở cung cấp, ngày đóng gói, hạn sử dụng. Thịt gia cầm phải cho vào bao bì đóng gói từ cơ sở giết mổ. Việc bỏ thịt gia cầm vào từng bao lớn chỉ áp dụng bỏ một lần cho các nhà hàng, quán ăn. Riêng các điểm bán lẻ ở chợ phải cho vào từng gói nhỏ có niêm phong. Hiện nay, nếu phát hiện những trường hợp làm trái qui định thì trạm thú y có quyền tiêu hủy.

Tuy nhiên trong thực tế thì khác, ông dẫn chứng: đối với những cơ sở lớn, việc vô trứng từng hộp, niêm phong vừa mất thời gian, khó vận chuyển và nhanh hư. Thế nên các cơ sở thường chỉ giao trứng và bao bì cho các điểm bán lẻ. Các điểm bán lẻ bán tới đâu thì vô hộp tới đó. Nhiều nơi cũng không ghi ngày đóng gói. Dĩ nhiên việc làm này là sai và có thể trứng chưa kiểm dịch được trà trộn vào. Và việc kiểm tra từng trứng là không thể.

Bên cạnh đó, việc quản lý những xe bán trứng rong rất khó. Theo qui định, những xe này phải lấy trứng (dưới dạng hộp, vỉ) từ các cơ sở đã được kiểm tra chứng nhận kiểm dịch. Trạm thú y sẽ cấp cho người bán rong giấy chứng nhận kiểm dịch sản phẩm động vật vận chuyển nội tỉnh. Trong giấy có ghi rõ giới hạn, địa điểm trứng vận chuyển tới. Giấy chỉ có giá trị trong ngày. Trường hợp phát hiện bán trứng không bỏ vào bao bì kiểm dịch, giấy chứng nhận quá hạn đều có thể tịch thu tiêu hủy.

Theo ông Nhứt: “Việc trà trộn hoặc làm giả nhãn cơ sở cung cấp thịt, trứng là có thể xảy ra. Tôi khuyên người tiêu dùng tốt nhất nên mua thịt, trứng gia cầm tại các siêu thị. Nếu mua thịt ở chợ thì chỉ mua những sản phẩm đã được đóng gói trong bao bì, hộp của cơ sở giết mổ hoặc nơi cung cấp trứng. Người bán phải có giấy chứng nhận kiểm dịch, sổ theo dõi của thú y”.