Từ vụ việc của Hải Sapa TV hô biến "thịt trâu sấy tê cay" có nguồn gốc là thịt trâu đông lạnh nhập từ Ấn Độ thành "thịt trâu gác bếp đặc sản Tây Bắc" để bán cho người tiêu dùng, Tuổi Trẻ phỏng vấn TS Nguyễn Văn Trọng, nguyên Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi, Phó chủ tịch Hiệp hội Trang trại và doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam, phân tích về thực trạng, nguồn cung, nhu cầu tiêu thụ và giá thịt trâu của Việt Nam.

Nguồn cung trong nước chỉ đáp ứng một nửa nhu cầu tiêu thụ

* Trong bối cảnh lượng thịt trâu nhập khẩu hằng năm khá lớn, ngành chăn nuôi trâu trong nước hiện đang ra sao, có đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ không, thưa ông?

- Trong 5 năm gần đây, việc phát triển đàn gia súc ăn cỏ rất chậm, có xu hướng giảm, đặc biệt là đàn trâu.

Từ khoảng 2,33 triệu con năm 2020, quy mô đàn trâu giảm dần qua các năm và đến năm 2025 còn khoảng 1,95 triệu con, với mức giảm bình quân khoảng 3,63%/năm. 

Hiện nay, cơ bản đàn trâu nuôi sử dụng làm thịt, còn phục vụ sức kéo không nhiều vì đã cơ giới hóa. Tuy nhiên, cũng chỉ đáp ứng được một nửa nhu cầu tiêu thụ thịt trâu của Việt Nam, vì vậy chúng ta phải nhập thêm từ các nước, trong đó có Ấn Độ.

Cùng với đó, các sản phẩm thịt nhập từ các nước về đều rẻ hơn so với Việt Nam, riêng giá thịt trâu Ấn Độ chỉ bằng giá trâu hơi của Việt Nam.

Đây cũng là điều tất yếu trong quy luật cung cầu, hơn nữa chúng ta đã tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do nên thị trường rất mở. Trong bối cảnh như vậy thì không thể "đóng cửa" vì sẽ đẩy giá trong nước lên rất cao và người tiêu dùng bị ảnh hưởng.

Nếu hàng nhập khẩu chúng ta kiểm soát tốt về an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm thì chúng ta nên mở cửa để người tiêu dùng được sử dụng thịt với giá phù hợp, cân đối giữa ba khâu sản xuất, phân phối, tiêu dùng.

* Như ông nói, giá thịt trâu Ấn Độ chỉ bằng giá trâu hơi Việt Nam, đâu là những yếu tố khiến giá thành ở nước ta cao hơn nhiều như vậy?

- Việc chênh lệch như vậy có nhiều nguyên nhân như chúng ta chưa sản xuất theo chuỗi, nguồn nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi chủ yếu là nhập khẩu, trong khi thức ăn chăn nuôi chiếm tới 60-75% giá thành sản xuất..., điều này khiến giá sản phẩm chăn nuôi cao.

Chính vì vậy, chúng ta mới nhập khá nhiều từ Ấn Độ về vì giá vừa rẻ và nhu cầu của Việt Nam rất lớn.

TS NGUYỄN VĂN TRỌNG

Những năm gần đây, thịt trâu được coi là đặc sản nên việc 'hô biến' thịt lợn, thịt bò thành thịt trâu là chuyện đáng quan tâm

* Nguyên nhân khiến đàn trâu trong nước liên tục giảm dù nhu cầu tiêu thụ rất lớn?

- Đàn trâu trong nước giảm có nhiều nguyên nhân như các đàn giống trâu tốt ngày càng giảm, thời gian sinh sản dài, nuôi hiệu quả kinh tế không cao so với vật nuôi khác, có những giai đoạn, nhất là năm 2024, giá bán trâu hơi trong nước có thời điểm tụt xuống rất nhiều. 

Đặc biệt là thịt trâu đông lạnh nhập khẩu giá rẻ và trâu bò sống nhập qua đường tiểu ngạch nhiều khiến cho chăn nuôi trong nước thất thế.

* Để tăng đàn trâu trong nước, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ chúng ta cần làm gì?

- Chúng ta đã có chính sách hỗ trợ liên quan đến chăn nuôi tại nghị định 106/2024 và nghị định 116/2025 của Chính phủ để thúc đẩy chăn nuôi nói chung và con trâu nói riêng, nhưng vấn đề ở địa phương thực thi chính sách ra sao.

Tiếp nữa, cần đẩy mạnh chăn nuôi trâu, bò bởi đây là đối tượng thực hiện chăn nuôi tuần hoàn tốt nhất, hơn nữa chúng ta chủ động được nguồn thức ăn trong nước, chủ yếu sử dụng thức ăn xanh, phụ phẩm của trồng trọt.

Đồng thời, phải có những đề tài nghiên cứu để có đàn giống năng suất chất lượng cao. Cùng với đó, nhập đàn trâu có năng suất cao từ Thái Lan, Philippines, Ấn Độ về để có đàn trâu có khối lượng, năng suất tốt, từ đó nhanh tăng đàn và sản lượng thịt đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng.

* Từ vụ Hải Sapa TV, nhiều người đặt câu hỏi về chất lượng thịt trâu đông lạnh nhập từ Ấn Độ có đảm bảo so với thịt trâu trong nước?

- Thực tế thịt trâu Murrah (trâu sữa) của Ấn Độ có khối lượng và chất lượng tốt, thậm chí thịt trâu sữa nuôi từ 2-3 năm rất ngon. Nhưng vấn đề là chúng ta có nhập thịt trâu non như vậy không hay chúng ta nhập thịt trâu hết giai đoạn khai thác sữa, loại thải thì chất lượng thịt có thể dai hơn, mùi không thơm, chưa kể nguy cơ tồn dư độc tố trong quá trình nuôi.

Vì vậy, khi nhập khẩu chính ngạch chúng ta phải kiểm soát chặt về kiểm dịch thú y, an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm..., để người tiêu dùng yên tâm.

Đối với nhập tiểu ngạch, nhập lậu thì phải tăng cường kiểm soát, ngăn chặn, nếu không sẽ có nguy cơ rất cao bùng phát, lây lan dịch bệnh và sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại hơn là sự nhập nhèm giữa hàng nhập khẩu giá rẻ và đặc sản vùng miền, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới niềm tin người tiêu dùng và uy tín thương hiệu địa phương.

Hải Sapa TV khai đổi tên 'thịt trâu tê cay' nhập từ Ấn Độ thành 'thịt trâu gác bếp đặc sản Tây Bắc'

Tại cơ quan công an, Hải Sapa TV khai đã đổi tên sản phẩm ‘thịt trâu tê cay’ của Công ty Hoàng Nam nhập từ Ấn Độ thành ‘thịt trâu gác bếp đặc sản Tây Bắc’ để bán cho khách hàng.