Phóng to

Bác sĩ theo dõi bệnh nhi tại khoa hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ - Ảnh: T.LŨY

Tối 8-7, khoa hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ tiếp nhận bệnh nhi bé V.H.T.T. (sinh năm 2007, quê quán Kiên Giang) vào bệnh viện cấp cứu với trên 150 vết ong đốt trên cơ thể.

“Phải chi bệnh viện có máy”...

Sóc Trăng có một máy nhưng quá tải Bác sĩ Nguyễn Thanh Hoàng - giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sóc Trăng - cho biết tỉnh mới có một máy lọc máu liên tục cho trẻ em từ đầu năm 2011 do Dự án hỗ trợ y tế ĐBSCL tài trợ. Tuy nhiên một máy không đủ cho nhu cầu của tỉnh. Thi thoảng có bệnh viện các tỉnh trên đường chuyển bệnh lên TP.HCM ghé qua cấp cứu nhưng không nhiều. “Có lẽ bệnh viện các tỉnh cũng không biết Sóc Trăng có máy lọc máu cho bệnh nhi” - bác sĩ Hoàng nói.

Bé T. nhập viện trong tình trạng bị sốc phản vệ, bạch cầu và các chức năng gan, thận tăng rất cao. Sau hai giờ hồi sức, mạch huyết áp đã bắt được, lúc này bệnh nhi cần được lọc máu cấp cứu để loại trừ độc tố bằng phương pháp lọc máu liên tục (còn gọi là liệu pháp thay thế thận liên tục CRRT). Các bác sĩ trực cấp cứu hôm đó phải nhanh chóng chuyển bé lên Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM để lọc máu.

Trên đường chuyển viện, do bị ong đốt quá nặng, chất độc ngấm vào máu và không được lọc kịp thời nên bé T. bị sốc nặng phải quay về và tử vong tại Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ. Người nhà bé ngậm ngùi đưa con về và đặt câu hỏi “trách móc” với các bác sĩ: “Phải chi con tôi được lọc máu tại chỗ? Nếu bệnh viện có đủ máy móc thì biết đâu con tôi đã không phải chết”...

Câu hỏi day dứt này được chúng tôi đặt ra cho bác sĩ Hà Anh Tuấn, trưởng khoa hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ - bệnh viện chuyên khoa nhi duy nhất ở ĐBSCL, thì nhận được câu trả lời: Tất nhiên nhu cầu máy là cấp thiết, nhưng đi kèm theo là cả hệ thống kỹ thuật lọc rất phức tạp, nếu chuẩn bị không kỹ và không có cơ sở vật chất đi kèm đồng bộ thì nguy cơ nhiễm trùng ngược rất cao.

Trong khi đó, ngoài các trường hợp trẻ bị nhiễm độc do ong đốt, rất nhiều trường hợp bệnh nhi khác (bệnh nhi có thể suy thận hoặc không) đều có thể ứng dụng phương pháp lọc máu liên tục để cấp cứu, cơ hội sống của bệnh nhi sẽ cao hơn.

Nơi chờ, nơi dùng “ké”

Tiến sĩ Lê Hoàng Sơn, giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ, cho biết trước nhu cầu bức xúc của bệnh nhi trong khu vực (vì đây cũng là nơi tiếp nhận nhiều bệnh nhi ở các tỉnh lân cận), hiện các trường hợp bệnh nhi cần lọc máu thay thế thận liên tục, bệnh viện đều phải chuyển lên Bệnh viện Nhi Đồng 1 và Nhi Đồng 2 TP.HCM để lọc. Trước đây bệnh viện từng đề xuất trang bị máy móc phương tiện để tiến hành lọc máu tại bệnh viện, nhưng Dự án hỗ trợ y tế ĐBSCL (do Ngân hàng Thế giới tài trợ) chưa duyệt cho mua máy.

Để làm được kỹ thuật này đòi hỏi phòng ốc, trang thiết bị đảm bảo vô trùng, hệ thống xét nghiệm huyết học đạt chuẩn; bác sĩ, kỹ thuật viên được đào tạo chuyên môn... “Hiện phía bệnh viện đang cử người đi đào tạo về chuyên môn và đề nghị với Sở Y tế Cần Thơ xin trang bị máy trong dự án khác, nhưng chắc phải chờ đến khi xây xong bệnh viện mới vì hiện bệnh viện cũ chật chội, xuống cấp và điều kiện vệ sinh vô trùng chưa bảo đảm để triển khai” - tiến sĩ Sơn nói.

Bác sĩ Phan Thanh Tùng - phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Hậu Giang - cũng cho biết hiện tỉnh không có máy lọc máu liên tục để điều trị, hầu hết những ca nặng đều phải chuyển viện lên tuyến trên. Trong khi đó, theo bác sĩ Tùng, diễn tiến của một số bệnh như sốt xuất huyết rất nhanh, có thể mới độ 2 nhưng chỉ từ 30 phút đến hai giờ là tăng lên độ 3, độ 4. “Từ Hậu Giang lên TP Cần Thơ đã không kịp, nói chi phải chuyển lên tận TP.HCM” - bác sĩ Tùng thở dài.

Tại Kiên Giang, bác sĩ Phạm Ngọc Nương - trưởng khoa nhi Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang - cho hay khoa nhi không có máy lọc máu chuyên biệt cho bệnh nhi. Vì vậy khi gặp những trường hợp cần phải lọc máu liên tục thì khoa nhi xin trưng dụng máy. Tuy nhiên, máy lọc máu của bệnh viện dùng cho người lớn, vì vậy nếu dùng cho trẻ thì chỉ những trẻ từ 20kg trở lên mới có thể dùng được!

Còn bác sĩ Phạm Minh Pha - phó giám đốc Bệnh viện sản nhi tỉnh Cà Mau - nói tuy chưa thống kê được số lượng trẻ cần điều trị theo phương pháp lọc máu, nhưng khẳng định nhu cầu của tỉnh là cao và đang đề nghị Sở Y tế cho phép mua máy.