Thiếu người ở đúng giai đoạn cần người nhất

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 20-8, đại diện một số đơn vị tham gia dự án khẳng định khả năng hoàn thành sân bay Long Thành đúng kế hoạch vẫn trong tầm kiểm soát.

Trên công trường, các nhà thầu đang tăng ca, bổ sung máy móc, tổ chức nhiều mũi thi công. Nhưng khi phần xây dựng cơ bản dần hoàn tất, áp lực lại chuyển sang những công việc ít nhìn thấy hơn là nhân lực kỹ thuật, thiết bị, nghiệm thu, thanh toán và xử lý các thay đổi phát sinh.

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) từng cho biết dự án thiếu khoảng 1.668 nhân sự tại một số gói thầu lớn. 

Theo tìm hiểu, một số nhà thầu đang thiếu kỹ sư, chuyên gia kỹ thuật và lao động tay nghề cao ở các nhóm cơ điện, hoàn thiện, lắp đặt thiết bị. 

Nếu giai đoạn trước cần lượng lớn lao động xây dựng thì từ nay đến vận hành thử, nhu cầu nhân lực kỹ thuật tăng mạnh. Họ là những người trực tiếp lắp đặt, kết nối, kiểm tra và xử lý lỗi của hàng loạt hệ thống trong nhà ga.

Trong khi đó, thị trường lao động phía Nam đang cạnh tranh gay gắt khi nhiều đại dự án hạ tầng, bất động sản, công nghiệp cùng triển khai. Các nhà thầu Long Thành phải cạnh tranh với khu vực tư nhân, nơi có thể trả mức lương và chế độ tốt hơn.

Điểm khó là hợp đồng, đơn giá của nhiều gói thầu đã được xác lập từ trước, trong khi giá nhân công trên thị trường thay đổi. Muốn tăng tốc phải tăng người nhưng tăng bằng cách nào nếu đúng nhóm lao động cần nhất lại đang thiếu? 

Đây không chỉ là chuyện tuyển dụng. Khi bước vào vận hành thử, một nhóm kỹ sư thiếu người có thể khiến khâu nghiệm thu hoặc kết nối hệ thống chậm theo, kéo theo cả chuỗi công việc phía sau.

Có khối lượng nhưng dòng tiền chưa về kịp

Nút thắt thứ hai nằm ở nghiệm thu, thanh toán. Giai đoạn nước rút cũng là lúc nhà thầu cần nhiều tiền nhất: tăng quân, mua vật tư, đặt thiết bị, thuê chuyên gia, thúc nhà cung cấp rút ngắn thời gian giao hàng. Để tiền được thanh toán, khối lượng phải nghiệm thu và hồ sơ phải hoàn tất.

Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ, một số hồ sơ mất nhiều thời gian xử lý do thiết bị thực tế phát sinh khác phương án ban đầu. Có thiết bị được lựa chọn từ thời điểm lập dự án, nhưng sau quá trình kéo dài từ thiết kế đến mua sắm, nhà sản xuất không còn dòng sản phẩm cũ hoặc không thể đáp ứng thời gian giao hàng.

Chủ đầu tư và nhà thầu phải tìm phương án thay thế. Với sân bay, đổi một thiết bị không đơn giản là tìm sản phẩm khác có giá tương đương. 

Thiết bị mới phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng, xuất xứ, khả năng kết nối với hệ thống chung và yêu cầu an toàn. Thay đổi cũng kéo theo điều chỉnh thiết kế, hợp đồng và thủ tục thẩm định. 

Một thiết bị thay đổi có thể kéo theo cả chuỗi hồ sơ phía sau. Hồ sơ chậm thì nghiệm thu chậm, nghiệm thu chậm thì thanh toán chậm. Trong khi đó, nhà thầu không thể tăng tốc lâu dài nếu dòng tiền bị nghẽn.

Đây có lẽ là vấn đề cần được nhìn rõ nhất ở Long Thành trong những tháng cuối. Không thể vì chạy tiến độ mà giảm tiêu chuẩn kỹ thuật hay bỏ qua thủ tục an toàn. Một sân bay càng không thể đánh đổi những yêu cầu đó để lấy vài tuần tiến độ. Nhưng "đúng quy trình" cũng không nên đồng nghĩa với kéo dài thời gian xử lý.

ACV cho biết đang kiến nghị, phối hợp cùng các cơ quan chuyên ngành tháo gỡ những vướng mắc trên để đưa sân bay về đích đúng mục tiêu đề ra tháng 12-2026.

Mở thêm nhiều đợt tuyển nhân sự vận hành cảng hàng không Long Thành

Từ nay đến cuối năm 2026, Ban Quản lý dự án sân bay Long Thành tổ chức thêm 3-4 đợt tuyển dụng nhân sự phục vụ vận hành cảng.