Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Đắk Lắk, trên địa bàn tỉnh vừa ghi nhận trường hợp đầu tiên tử vong do bệnh sốt xuất huyết Dengue trong năm 2026 tại phường Tân An (tỉnh Đắk Lắk), bác sĩ khuyến cáo nguy cơ 'dịch chồng dịch'.

Thập tử nhất sinh vì mắc não mô cầu

Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa TP. Cần Thơ đã tiếp nhận và điều trị thành công trường hợp nhiễm não mô cầu type B với nhiều biến chứng nặng. Chị P.T.L. (26 tuổi) nhập viện ngày 20-7 trong tình trạng sốt cao, mệt mỏi, tê tay chân, đau nhức toàn thân và xuất hiện nhiều ban hoại tử hình sao ở hay tay rồi lan rộng toàn thân.

Qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ ghi nhận người bệnh đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm trùng, huyết áp tụt, mạch nhanh nhỏ, kèm tổn thương thận cấp và rối loạn đông máu nghiêm trọng.

Đây là ca bệnh thứ hai mắc não mô cầu có diễn tiến nặng được bệnh viện này ghi nhận từ đầu năm 2026 đến nay. 

Trước đó, bệnh viện cũng ghi nhận một nữ bệnh nhân (47 tuổi, ở Vĩnh Long) mắc não mô cầu trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, tụt huyết áp sâu, rối loạn ý thức và xuất hiện nhiều ban xuất huyết hoại tử điển hình trên da. Quá trình điều trị gặp nhiều thách thức.

Từ đầu năm đến nay liên tiếp ghi nhận các ca mắc não mô cầu rải rác tại nhiều địa phương Đồng Nai, Đắk Lắk, Tây Ninh, Cà Mau, TP.HCM… với điểm chung diễn tiến nặng rất nhanh. Nhiều trường hợp không qua khỏi dù đã được cấp cứu tích cực. Theo nhận định của giới chuyên môn, không ít bệnh nhân trước đó khỏe mạnh, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng và chưa tiêm ngừa não mô cầu.

ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu - cho biết, bệnh não mô cầu xâm lấn do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra.

Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm thuộc nhóm B, lây lan nhanh qua đường hô hấp. Vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng huyết, viêm màng não, tổn thương đa cơ quan và có tỉ lệ tử vong cao. 

Đáng chú ý, bệnh tiến triển cực kỳ chớp nhoáng, có thể gây tử vong trong vòng chưa đầy một ngày hoặc chỉ sau vài giờ khởi phát nếu không được điều trị kịp thời. Trẻ em dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên, người cao tuổi, người có bệnh lý nền mạn tính là các đối tượng nguy cơ cao, dễ trở nặng khi mắc phải.

Bác sĩ khuyến cáo người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng như: sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt lả, nổi ban xuất huyết hoặc ban hoại tử trên da, đặc biệt khi bệnh diễn tiến nhanh. Bên cạnh đó, tiêm chủng vẫn là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả giúp đẩy lùi nguy cơ mắc não mô cầu và các biến chứng nguy hiểm.

"Dịch chồng dịch" trong mùa mưa, chuyên gia cảnh báo chủ động phòng bệnh

Cùng với não mô cầu, nhiều dịch bệnh đang diễn biến phức tạp trong mùa mưa ở phía Nam nước ta. Theo kết quả giám sát của Viện Pasteur TP.HCM, trong 29 tuần đầu năm 2026, khu vực phía Nam ghi nhận 53.428 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 38,9% so với cùng kỳ năm 2025 (38.474 ca). Số ca mắc đang gia tăng tại nhiều địa phương, đặc biệt là Đồng Nai, TP.HCM và Tây Ninh.

Tại Đắk Lắk, tính đến ngày 6-8, phường Tân An ghi nhận 49 ca mắc sốt xuất huyết và 6 ổ dịch, trong đó chỉ số Breteau (BI) lên tới 77, cho thấy nguy cơ lây truyền cao. 

Ngày 11-8, theo thông tin từ Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, trên địa bàn tỉnh vừa ghi nhận trường hợp đầu tiên tử vong do bệnh sốt xuất huyết Dengue trong năm nay. Bệnh nhân là ông T.V.S. (77 tuổi, trú phường Tân An) có tiền sử đái tháo đường type 2. 

Ngày 30-7, ông được người thân đưa đến Bệnh viện Đa khoa Buôn Ma Thuột khám, nhập viện với nhiều triệu chứng như nói khó, yếu toàn thân.

Ông S. được chẩn đoán suy hô hấp, viêm phổi do hít phải thức ăn hoặc chất nôn, đột quỵ nhồi máu não, sốt xuất huyết Dengue N1, đái tháo đường type 2. Sau đó bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên. 

Bệnh nhân tử vong lúc 4h50 ngày 3-8 với chẩn đoán ngưng hô hấp tuần hoàn, viêm phổi nặng, đột quỵ nhồi máu não, tăng men gan, hạ kali máu, sốt xuất huyết Dengue N5, đái tháo đường type 2, suy kiệt tuổi già.

Đối với bệnh tay chân miệng, trong tuần 30, TP.HCM ghi nhận 1.050 trường hợp mắc, tình hình cơ bản ổn định, giảm 7,1% so với trung bình 4 tuần trước. Lũy kế từ đầu năm đến hết tuần 30 ghi nhận 27.289 trường hợp. Các xã có tỉ lệ mắc trên 100.000 dân bao gồm đặc khu Côn Đảo, Bình Khánh và Hiệp Phước.

Trước nguy cơ nhiều bệnh truyền nhiễm lưu hành cùng lúc trong mùa mưa, ngành y tế khuyến cáo người dân tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. 

ThS.BS Lê Thanh Khôi lưu ý, bên cạnh chú ý rửa tay thường xuyên, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, thực hiện nguyên tắc 3 sạch, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng, diệt muỗi, lăng quăng… thì tiêm chủng là giải pháp phòng bệnh chủ động, bảo vệ hiệu quả cho trẻ em và gia đình trong thời điểm “dịch chồng dịch”.

Bác sĩ cho biết, hiện ở Việt Nam đã có đầy đủ vắc xin, phòng các tuýp huyết thanh gây bệnh não mô cầu gồm nhóm A, C, Y, W và nhóm B; có thể được tiêm cho nhiều độ tuổi và đối tượng. Đồng thời, vắc xin phòng sốt xuất huyết dành cho người từ 4 tuổi trở lên; đạt hiệu quả bảo vệ hơn 80% đối với nguy cơ mắc bệnh và trên 90% trong việc giảm nguy cơ nhập viện và mắc bệnh nặng.

Với tay chân miệng, Bộ Y tế đã phê duyệt vắc xin phòng tay chân miệng, phòng ngừa các biến chứng nặng do virus EV71. Động thái này được kỳ vọng mở ra cơ hội phòng bệnh chủ động, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và tránh quá tải y tế khi cao điểm dịch.

Ghi nhận tại Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, toàn hệ thống đã có đầy đủ vắc xin phòng các nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, sốt xuất huyết cũng như các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: cúm, phế cầu, RSV, viêm não Nhật Bản, thủy đậu...

Đại diện đơn vị cho biết, trong bối cảnh mưa lớn tại miền Nam, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhu cầu tư vấn và tiêm vắc xin phòng bệnh tại các trung tâm đang gia tăng rõ rệt trong thời gian gần đây. 

Các gia đình không chỉ quan tâm đến việc tiêm phòng cho trẻ nhỏ mà còn chủ động bảo vệ sức khỏe cho các thành viên khác. Chuyên gia y tế nhận định, điều này cho thấy người dân ngày càng nâng cao ý thức và chủ động hơn trong việc phòng bệnh.