Ngày 2-9 giờ địa phương, một thẩm phán liên bang đã ra lệnh chặn việc thực thi sắc lệnh mới nhằm hạn chế số người đủ điều kiện hưởng quyền công dân theo nơi sinh của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, theo Hãng tin Reuters. 

Sắc lệnh này là bước đi tiếp theo của ông Trump sau khi nỗ lực trước đó bị Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ. 

Thẩm phán Deborah Boardman thuộc Tòa sơ thẩm liên bang khu vực Greenbelt, bang Maryland (Mỹ), đã ban hành lệnh tạm đình chỉ thi hành quyết định trên theo yêu cầu từ các tổ chức bảo vệ quyền của người nhập cư.

Trước đó, vào ngày 30-6, Tòa án tối cao Mỹ đã bác bỏ nỗ lực đầu tiên của ông Trump nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh đối với con của những người không phải công dân Mỹ hoặc thường trú nhân hợp pháp (người có thẻ xanh).

Cơ quan tư pháp cao nhất Mỹ nhận định sắc lệnh này vi phạm điều khoản quốc tịch thuộc Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ.

Sau phán quyết đó, ông Trump ký sắc lệnh mới vào ngày 6-8, nhắm trực diện vào "du lịch sinh con" - thuật ngữ chỉ việc các sản phụ nước ngoài sang Mỹ sinh con để con mặc nhiên có quốc tịch Mỹ.

Sắc lệnh mới cũng từ chối cấp quyền công dân cho trẻ em nếu cha hoặc mẹ làm việc cho chính phủ nước ngoài tại Mỹ, thực hiện hành vi gian lận hoặc giao dịch thương mại để lấy quốc tịch, hoặc bị xếp vào diện "ngoại kiều thuộc quốc gia thù địch".

Ngay sau khi văn kiện được ký, các luật sư đại diện vụ kiện tập thể cho những đứa trẻ có nguy cơ bị tước quốc tịch theo sắc lệnh năm 2025 đã yêu cầu thẩm phán Boardman ngăn chặn văn bản mới, đồng thời bảo đảm quyền công dân của thân chủ tiếp tục được duy trì.

Nữ thẩm phán đã chấp thuận đề nghị này. Bà Boardman nhấn mạnh sắc lệnh mới nhất của ông Trump gần như chắc chắn vi phạm hiến pháp khi áp dụng cho nhóm đối tượng trong vụ kiện tập thể đã được công nhận.

"Tòa án tối cao đã định đoạt: Trẻ em thuộc nhóm vụ kiện này là 'công dân ngay từ khi sinh ra'", bà viết.

Lệnh của bà Boardman cấm các cơ quan liên bang - bao gồm Bộ Ngoại giao, Bộ An ninh Nội địa và Cơ quan An sinh xã hội Mỹ - can thiệp, bác bỏ hoặc không công nhận tư cách công dân của trẻ em thuộc phạm vi vụ kiện tập thể.

Dù đình chỉ thi hành sắc lệnh của ông Trump, nữ thẩm phán nêu rõ các cơ quan liên bang vẫn được phép ban hành hướng dẫn về lộ trình triển khai sắc lệnh này.

Theo Hãng tin Reuters, ngày 1-9, Bộ Ngoại giao Mỹ đã soạn thảo hướng dẫn đề xuất, yêu cầu các bậc cha mẹ khi làm hộ chiếu cho con phải nộp bằng chứng chứng minh tư cách công dân hoặc tình trạng nhập cư hợp pháp của bản thân, nhằm phục vụ việc thực thi sắc lệnh trên. 

Ông Trump ra sắc lệnh mới về quyền công dân theo nơi sinh: Điều gì thay đổi?

Sắc lệnh mới cho thấy ông Trump không còn cố xóa quyền công dân theo nơi sinh, mà chuyển hướng sang siết visa và truy quét ngành "du lịch sinh con".