Theo Hãng tin Bloomberg, bên cạnh tổng tuyển cử bầu ra Hạ viện mới, người dân Thái Lan cũng đã bỏ phiếu trưng cầu ý dân về việc thay đổi Hiến pháp trong ngày 8-2.

Ý chí của người dân

Theo dữ liệu của Ủy ban bầu cử Thái Lan (EC) vào thời điểm khoảng 90% phiếu đã được kiểm, hơn 18,4 triệu cử tri, chiếm tỉ lệ 60% phiếu, ủng hộ việc soạn Hiến pháp mới.

Phe ủng hộ thay đổi chiếm đa số tại gần 70 trong tổng số 77 tỉnh, trong đó thủ đô Bangkok có tỉ lệ đồng thuận cao nhất.

Kết quả này phản ánh mong muốn từ lâu của người dân Thái Lan về một bản Hiến pháp dân chủ hơn, thay cho bản Hiến pháp năm 2017 được thông qua trong giai đoạn chính quyền quân sự vẫn còn nắm quyền.

Phe ủng hộ thay đổi Hiến pháp cho rằng bản Hiến pháp hiện hành trao quá nhiều quyền lực cho các cơ quan không do dân cử trực tiếp như Thượng viện (được bầu gián tiếp), Tòa án Hiến pháp và Ủy ban bầu cử.

Từ khi chính quyền quân sự ngừng nắm quyền ở Thái Lan vào năm 2019 đến nay, các cơ quan trên đóng vai trò cực kỳ lớn trên chính trường Thái Lan, bao gồm việc giải thể đảng phái, truất quyền nghị sĩ và cả phế truất Thủ tướng.

Đây đều là những điều đã diễn ra trong nhiệm kỳ đầu biến động vừa rồi của Hạ viện Thái Lan.

Chuỗi diễn biến ấy trực tiếp dẫn đến việc Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul có cơ hội lên nắm quyền, và sau là thành công vang dội của Đảng Bhumjaithai của ông tại cuộc bầu cử ngày 8-2 vừa qua - bất chấp việc xuất phát điểm của đảng này ở nhiệm kỳ trước chỉ là một đảng tầm trung với chưa đầy 70 ghế Hạ viện.

Trớ trêu thay, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp này được khởi xướng và trong thời gian dài dẫn dắt bởi Đảng Nhân dân, cùng với tiền thân của mình là Đảng Tiến bước. Tuy nhiên Đảng Nhân dân đã không thể về nhất trong cuộc bầu cử lần này, do đó không thể dẫn dắt quá trình soạn thảo bản Hiến pháp mới.

Chặng đường vẫn còn dài

Kết quả trưng cầu ý dân này mới chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình dự kiến kéo dài nhiều năm.

Theo phán quyết của Tòa án Hiến pháp năm 2025, cần tổng cộng ba cuộc trưng cầu ý dân để hoàn tất việc soạn lại Hiến pháp: cuộc đầu tiên (vừa diễn ra) hỏi người dân có muốn soạn Hiến pháp mới không; cuộc thứ hai sẽ lấy ý kiến về nguyên tắc và phương thức soạn thảo; cuộc thứ ba để phê chuẩn bản Hiến pháp mới.

Giới chuyên gia ước tính quá trình này cần ít nhất hai năm.

Theo Reuters, ông Anutin ngày 9-2 đã cam kết chính phủ mới sẽ không trì hoãn công việc này. "Chính phủ sẽ hành động theo ý nguyện của nhân dân", ông tuyên bố.

Kể từ khi Thái Lan chuyển sang thể chế quân chủ lập hiến năm 1932, quốc gia này đã trải qua 20 bản Hiến pháp, tức trung bình khoảng 5 năm một lần.

Thái Lan: Tổng tuyển cử định hình tương lai

Cuộc tổng tuyển cử ngày 8-2 tại Thái Lan diễn ra trong bối cảnh kinh tế trì trệ và chính trị phân hóa sâu sắc. Kết quả bầu cử được kỳ vọng sẽ định hình hướng đi của đất nước trong nhiều năm tới.