Không chỉ khiến chủ tàu trắng tay, những "xác tàu" bạc tỉ "neo cứng" trong vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn còn gây mất mỹ quan, cản trở luồng lạch và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Những con tàu khách bạc tỉ một thời ở Lý Sơn

Tại vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn, giữa hàng trăm tàu cá ra vào mỗi ngày, nhiều con tàu khách từng một thời nhộn nhịp chở khách trên tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn nay nằm im lìm, phủ đầy rong rêu.

Nhìn từ xa, khó ai nghĩ những con tàu hoen gỉ ấy từng là niềm tự hào của vận tải biển đảo. Có chiếc cửa kính vỡ nát, thân tàu xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm phơi mình dưới nắng gió.

Có chiếc chìm một phần dưới mặt nước, chỉ còn phần thân nổi lên như một "xác tàu" bị bỏ quên.

Nổi bật trong số đó là tàu Hoàng Sa 03. Con tàu từng trị giá khoảng 10 tỉ đồng nay nằm mắc cạn, phần thân chìm dưới nước biển. Toàn bộ tàu không còn khả năng khai thác, trở thành một khối sắt thép hoen gỉ bên góc vũng neo đậu.

Tàu khách Hoàng Sa 03 đi vào khai thác năm 2014, kỳ vọng thúc đẩy tuyến vận tải khách Sa Kỳ - Lý Sơn. Tuy nhiên tàu chỉ hoạt động được khoảng ba năm rồi phải dừng. Nhiều năm qua chủ tàu nhiều lần rao bán nhưng không ai mua. Con tàu vì thế thành gánh nặng.

Không riêng Hoàng Sa 03, tàu khách An Vĩnh 03 cũng chung số phận. Từng là tàu khách hiện đại nhất nhì tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn, con tàu trị giá gần 20 tỉ đồng giờ neo bất động bên cạnh nhiều tàu bỏ hoang khác.

Trong khi đó tàu khách Biển Đông từng được một người dân Lý Sơn đầu tư khoảng 15 tỉ đồng vào năm 2016, với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng vận tải hành khách ra đảo. Thế nhưng chỉ sau khoảng hai năm khai thác, con tàu phải ngừng hoạt động vì không thể cạnh tranh với các tàu siêu tốc thế hệ mới.

Sự xuất hiện của đội tàu siêu tốc có thời gian di chuyển chỉ từ 30 - 45 phút đã làm thay đổi hoàn toàn thị trường vận tải hành khách tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn. Những tàu cao tốc đời cũ, dù từng được xem là hiện đại, dần mất lợi thế. Hành khách chuyển sang lựa chọn phương tiện nhanh hơn, tiện nghi hơn.

Từ đó hàng loạt tàu khách rơi vào cảnh ế ẩm, doanh thu sụt giảm rồi phải nằm bờ. Nhiều chủ tàu lâm cảnh nợ ngân hàng, trong khi tài sản trị giá hàng chục tỉ đồng ngày càng xuống cấp theo thời gian.

Từ tiên phong giờ thành "bài toán khó"

Điều đáng lo ngại là những con tàu bỏ hoang không chỉ là nỗi đau của chủ sở hữu mà còn trở thành bài toán khó đối với cơ quan quản lý.

Theo ghi nhận, nhiều tàu neo đậu lâu năm chiếm diện tích mặt nước đáng kể trong khu vực vũng neo đậu. Một số tàu xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ trôi dạt khi đứt neo trong mùa mưa bão, va đập vào tàu cá đang hoạt động hoặc các công trình hạ tầng lân cận.

Ngoài ra việc để tàu hư hỏng nằm lâu ngày dưới nước cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường biển do dầu mỡ, vật liệu và các chất thải tồn lưu trên tàu.

Ông Nguyễn Đình Trung - Giám đốc Ban Quản lý cảng cá tỉnh Quảng Ngãi - cho biết đơn vị đã nhiều lần phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra thực trạng các tàu khách neo đậu lâu năm tại vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn để tìm phương án xử lý.

Tuy nhiên việc giải quyết gặp nhiều trở ngại. Một số chủ tàu không còn liên lạc được, trong khi những người còn liên hệ được cũng lúng túng vì không biết đưa tàu đi đâu hoặc xử lý thế nào đối với những phương tiện đã hết khả năng khai thác.

Theo ông Trung, thời gian tới đơn vị sẽ phối hợp với UBND đặc khu Lý Sơn rà soát, xử lý dứt điểm tình trạng này. Các tàu tiếp tục neo đậu sẽ phải thực hiện nghĩa vụ tài chính và được bố trí tập trung tại một khu vực riêng nhằm tránh ảnh hưởng đến hoạt động của tàu cá.

"Đối với những trường hợp không xác định được chủ sở hữu hoặc tàu đã hư hỏng nghiêm trọng, cơ quan chức năng sẽ tính đến phương án trục vớt, giải phóng mặt nước", ông Trung nói.

Giữa vũng neo đậu, những con tàu khách bạc tỉ nằm bất động là hình ảnh tiếc nuối. Từ biểu tượng của một giai đoạn phát triển vận tải biển đảo, chúng đang dần trở thành những "xác tàu" chờ lời giải cho một bài toán tồn đọng nhiều năm ở Lý Sơn.

'Nghĩa địa' tàu đắm ở Nha Trang gây nhức mắt

Trên sông Tắc gần cảng cá Hòn Rớ ở TP Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) nhiều năm nay tồn tại một bãi xác tàu, gây ô nhiễm môi trường.