Kiện Trung Quốc, "chúng ta sẽ đập nát sự tự tin của họ"Có tham nhũng vặt chắc chắn có tham nhũng lớnNợ công sắp tới “lằn ranh đỏ”

Bà Trương Thị Mai - Ảnh: V.Dũng

“Trong có ấm... thì ngoài mới êm”. Câu nói đời thường nhưng vô cùng ý nghĩa trong tình hình biển Đông vẫn nóng bỏng.

Dưới góc nhìn đó, đảm bảo an sinh xã hội, công ăn việc làm... là những vấn đề trước tiên cần chuẩn bị giải pháp ứng phó khi kinh tế đất nước chịu tác động của tình hình này. Trao đổi với Tuổi Trẻ, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Quốc hội TRƯƠNG THỊ MAI nói:

- Ở góc độ xã hội, đến thời điểm này, một trong những điều tích cực là đã thiết lập được cơ bản hệ thống an sinh xã hội. Nếu cách đây năm năm, mười năm còn đáng lo ngại vấn đề này thì nay việc định hình hệ thống an sinh xã hội đã thiết lập xong. Tất nhiên việc điều chỉnh để hệ thống an sinh xã hội hợp lý, đảm bảo tốt hơn thì vẫn phải tiếp tục làm.

Điều tôi lo ngại là vấn đề ngân sách. Nếu ngân sách khó khăn thì có khả năng sẽ đụng tới vấn đề an sinh và như vậy có thể phải chấp nhận mức an sinh thấp hơn, còn hệ thống an sinh đã định hình rồi sẽ vận hành được tốt thôi.

* Thưa bà, với tình hình có thể có những tác động không mong muốn trên nhiều phương diện từ diễn biến phức tạp trên biển Đông gần đây, đâu là những giải pháp đảm bảo an sinh xã hội phải chuẩn bị ngay từ bây giờ?

- Đối với cuộc sống xã hội thì có thể có những biến động về mặt thị trường, về mặt đầu ra của sản phẩm... tôi nghĩ các chuyên gia kinh tế, lãnh đạo nước ta đã có những trao đổi về vấn đề này. Còn với tôi, điều quan tâm nhất là an sinh và tôi đánh giá như thế. Nếu an sinh xã hội có chịu sự tác động này thì bị ảnh hưởng dưới góc độ ngân sách, cụ thể là phần ngân sách tham gia cho an sinh. Đơn cử như hiện nay chúng ta đang đi theo lộ trình, chuẩn bị cho nông dân tham gia bảo hiểm y tế, Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần nhỏ để nông dân mua loại bảo hiểm này. Nếu ngân sách khó khăn thì lộ trình này có thể kéo dài hơn và đó là điều sẽ bị ảnh hưởng.

* Nhưng ngay từ bây giờ có thể chuẩn bị những giải pháp gì để giảm thiểu các tác động có thể có, nhất là về công ăn việc làm của người lao động?

- Việc làm chính là vòng đầu tiên của chính sách an sinh, một điểm rất quan trọng trong toàn bộ hệ thống an sinh xã hội. Nếu có biến động về việc làm lớn thì ảnh hưởng đến cuộc sống là điều chắc chắn. Vì vậy phải thúc đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, đồng thời tăng cường tái cơ cấu nguồn nhân lực. Tôi thấy rằng với nguồn nhân lực của nước ta hiện nay, chúng ta phải làm thật nhanh các biện pháp để giải quyết vấn đề nâng cao kỹ năng nghề, đào tạo nghề cho nhóm lao động phổ thông còn quá lớn - để lực lượng này tham gia mạnh mẽ hơn vào quá trình tái cơ cấu nền kinh tế.

Bên cạnh đó, tăng trưởng sẽ thúc đẩy cho nền kinh tế phát triển và đây là những vấn đề có quan hệ với nhau rất chặt. Cứ tăng trưởng 1% sẽ giải quyết được việc làm 0,34% (tạo việc làm mới). Nếu tăng trưởng không nhúc nhích được thì tôi xin nói là sẽ khó khăn cho vấn đề việc làm. Đồng thời, tăng trưởng kinh tế ở mức thấp cũng sẽ khó khăn cho cả hai vấn đề việc làm và giảm nghèo. Do vậy, cần cố gắng giữ tăng trưởng trong những năm tới, đẩy nhanh tốc độ tái cơ cấu kinh tế và trên cơ sở đó tái cơ cấu nhân lực, trong đó có nguồn nhân lực rất quan trọng là lao động nông nghiệp, phải đảm bảo chuyển dịch phù hợp với tái cơ cấu nền kinh tế. Thực tế lao động nông nghiệp chuyển dịch chậm hơn so với mục tiêu đặt ra, đấy là một thách thức hiện nay.

* Bà có những đề xuất gì cho giai đoạn trước mắt để có những bước chuẩn bị đầu tiên trong tình hình còn nhiều diễn biến khó lường trên biển Đông?

- Tôi thấy rằng cần cố gắng hơn nữa điều hành giữ ổn định nền kinh tế nhằm giữ ổn định một số chỉ tiêu việc làm, giảm nghèo... Đặc biệt, cần thắt chặt ngân sách, tiết kiệm trong chi tiêu để sử dụng nguồn lực tốt hơn.

Một đề nghị nữa của chúng tôi là không chỉ lúc gặp khó khăn mà ngay cả lúc thuận lợi cũng cần hết sức quan tâm đến việc lồng ghép các chính sách. Hiện nay các chính sách của chúng ta dàn trải và được điều hành thông qua rất nhiều cơ quan quản lý nhà nước. Như vậy tính lồng ghép chính sách, nguồn lực là không tốt, ví dụ phần đào tạo nghề có trong rất nhiều chương trình của các bộ ngành khác nhau, đã làm nguồn lực dàn trải và lãng phí.

Yêu cầu trong điều kiện bình thường đã phải làm tốt hơn nữa việc lồng ghép các chính sách, nguồn lực, huống gì trong điều kiện đất nước đang có những khó khăn và cũng có thể có những khó khăn mà chúng ta chưa lường được hết. Tóm lại, trong điều kiện hiện nay yêu cầu về tiết kiệm, chi tiêu ngân sách hợp lý và yêu cầu lồng ghép các chính sách, nguồn lực là một yêu cầu rất quan trọng.