Chính sách mạnh tay

Ngày 24-8, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố dự thảo quy định nhằm chính thức hóa mức phí mới với visa H-1B, dành cho lao động nước ngoài có tay nghề cao, chủ yếu trong các lĩnh vực như công nghệ, giáo dục và nghiên cứu.

Trước đó vào tháng 9-2025, Tổng thống Donald Trump áp dụng tạm thời mức phí visa H-1B là 100.000 USD, nhưng đã bị một thẩm phán liên bang tuyên là bất hợp pháp hồi tháng 6 năm nay. Các vụ kiện phản đối chính sách vẫn đang được xem xét ở nhiều tòa án Mỹ.

Do mức phí 100.000 USD này sẽ hết hiệu lực vào tháng 9-2026, chính quyền Mỹ đang tìm cách biến khoản phí này thành chính sách lâu dài bằng cách công bố mức phí visa H-1B cấp mới, tăng nhẹ lên 103.265 USD.

Cùng ngày, các tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy cơ quan này dự kiến trong những tuần tới sẽ thông báo thu hồi thị thực B1 và B2 được cấp trong giai đoạn 2016 - 2026 đối với những người từng nộp đơn xin tị nạn hoặc hiện có hồ sơ xin tị nạn đang được xem xét tại Mỹ.

Thị thực B1 chủ yếu dành cho người đến Mỹ với mục đích công tác, trong khi B2 được cấp cho các chuyến du lịch, thăm người thân hoặc điều trị y tế. 

Đây đều là thị thực không định cư, nên người xin phải chứng minh chỉ có ý định lưu trú tạm thời và sẽ rời Mỹ sau chuyến đi.

Số người bị ảnh hưởng có thể lên tới 200.000. Nếu được thực hiện, đây sẽ là đợt thu hồi thị thực hàng loạt lớn nhất trong lịch sử Mỹ và nhiều khả năng sẽ vấp phải thách thức pháp lý.

Mỹ có thể mất nhiều hơn được

Các kế hoạch trên là bước đi mới nhất trong chiến dịch siết chính sách thị thực của Chính quyền Tổng thống Trump. 

Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump chủ yếu nhấn mạnh việc ngăn nhập cư trái phép, bảo vệ biên giới và đẩy mạnh trục xuất. 

Theo Đài PBS News, trong 18 tháng qua, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thu hồi khoảng 175.000 visa với lý do liên quan đến tội phạm, đe dọa an ninh hoặc "du lịch sinh nở". 

Hãng tin Reuters nhận định chiến dịch hiện đã mở rộng sang cả những con đường nhập cư hợp pháp, từ lao động trình độ cao đến người xin tị nạn.

Tuy nhiên, giới luật sư di trú và các tổ chức nghề nghiệp đánh giá các chính sách mới có thể đối mặt với nhiều thách thức pháp lý.

Hiệp hội Luật sư di trú Mỹ (AILA) gọi mức phí mới đối với hồ sơ H-1B là "cao ngất ngưởng", cảnh báo động thái này có thể khiến nhiều nhà tuyển dụng không còn khả năng sử dụng chương trình để tuyển nhân sự cho những vị trí thiết yếu.

Chủ tịch AILA Jeff Joseph cũng cho rằng tòa án sẽ phải tiếp tục xác định liệu mức phí này có liên quan chi phí thực tế xét duyệt hồ sơ, và Bộ An ninh nội địa Mỹ có đủ thẩm quyền để áp khoản phí lớn như vậy hay không.

Về vấn đề thu hồi thị thực B1 và B2, nhiều chuyên gia pháp lý cũng chỉ ra luật Mỹ cho phép người đang có mặt tại Mỹ xin tị nạn bất kể nhập cảnh bằng cách nào, miễn đáp ứng điều kiện luật định.

Vì vậy, việc xin tị nạn sau khi vào Mỹ bằng visa du lịch không tự động chứng minh người đó đã gian dối, nhất là khi hoàn cảnh tại quê nhà có thể thay đổi sau thời điểm nhập cảnh.

Phía các doanh nghiệp Mỹ cũng đang lo ngại mức phí H-1B mới sẽ làm tăng chi phí, gây gián đoạn hoạt động và đẩy nhanh nguy cơ "chảy máu chất xám", trong bối cảnh một số nước coi đây là cơ hội thu hút nhân tài.

Ngoài ra, trong một phân tích, Viện Brookings mô tả hệ thống thu hút nhân tài của Mỹ như một chuỗi liên kết, bắt đầu từ thị thực sinh viên, tiếp nối bằng chương trình làm việc sau tốt nghiệp và H-1B, trước khi một bộ phận người lao động được cấp quyền thường trú.

Do đó, việc siết đồng thời nhiều mắt xích trong chuỗi này có thể khiến các trường đại học mất sinh viên, doanh nghiệp thiếu nhân lực và Mỹ suy giảm lợi thế về đổi mới trước các đối thủ cạnh tranh.

Không chỉ ảnh hưởng đến giáo dục và thị trường lao động, chính sách siết thị thực được cho là còn có thể để lại hệ quả về nhân khẩu học. Theo Viện Chính sách di cư Mỹ, những hạn chế đối với thị thực có thể làm giảm đáng kể tốc độ tăng dân số Mỹ trong tương lai.

Lý do ông Trump tăng phí visa H-1B từ 100.000 USD lên 103.265 USD

Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa công bố dự thảo quy định nhằm chính thức hóa mức phí 103.265 USD với visa H-1B cấp mới, dành cho lao động nước ngoài có tay nghề cao.