Trước hết, mức thuế cào bằng tạo ra "sân chơi phẳng" ở châu Á. Việc Mỹ áp dụng chung cho tất cả các đối tác thương mại (trừ Mexico và Canada được miễn trừ) nên VN không bị mất đi lợi thế so với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp đặc biệt là ở Đông Nam Á, mà ngược lại lợi thế của chúng ta đã tăng lên.

Trước đây, VN bị áp thuế 20% xuất khẩu vào Mỹ và là một trong 20 nước bị áp thuế cao nhất nhưng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này vẫn tăng trưởng ấn tượng (trên 20%). Với việc mức thuế giảm xuống, lợi thế của VN đã tăng lên, đặc biệt là đối với các đối thủ trước đây được hưởng mức thuế dưới 20%.

Ngoài ra, VN cũng được hưởng lợi từ chiến lược "Trung Quốc + 1" do hàng hóa Trung Quốc vào Mỹ vẫn phải chịu mức thuế cao hơn nhiều. Ngoài mức 10% mới này và thuế ưu đãi tối huệ quốc MFN, Trung Quốc còn chịu thêm thuế trừng phạt theo điều khoản 301 của Luật Thương mại năm 1974 (mức thuế từ 7,5% đến 100% tùy mặt hàng) và Thuế An ninh quốc gia theo điều khoản 232 (thép và nhôm có mức thuế 25%).

Do đó, trong khi hàng Việt Nam (phần lớn) chỉ chịu thuế MFN + 10%, một sản phẩm linh kiện công nghiệp hay điện tử của Trung Quốc có thể phải chịu mức thuế lên tới 40% - 50%, thậm chí hơn 100%. Điều này củng cố lợi thế của VN trong định vị chuỗi cung ứng toàn cầu, dư địa để VN tiếp tục thu hút FDI và giành lấy thị phần từ các đối thủ lớn.

Tổng thống Trump có 150 ngày để điều tra các đối tác để trình lên Quốc hội Mỹ nhằm mở rộng danh mục áp dụng điều 301.Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp VN cần nhanh chóng tận dụng cơ hội này để tăng nhanh thương mại và đầu tư. Theo đó, cần tiếp cận ngay với các đối tác ở Mỹ để bàn kế hoạch hợp tác trước mắt và lâu dài để tận dụng những lợi thế đang có.

Tận dụng tối đa lợi thế do hiệp định CPTPP mang lại để đẩy mạnh xuất khẩu và hợp tác đầu tư với Canada và Mexico, hai thị trường bàn đạp quan trọng trước khi vào Mỹ. Tuy nhiên, doanh nghiệp VN phải sẵn sàng với các hàng rào phi thuế quan mới có thể được Mỹ dựng lên, đặc biệt là phải minh bạch trong việc chứng minh xuất xứ.

VN sẽ không thể cạnh tranh được với Trung Quốc nếu không có một hệ sinh thái công nghiệp chế biến chế tạo có tính chuyên môn hóa cao. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh liên kết dọc và hình thành các cụm liên kết ngành (industrial clusters). Các tam giác Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và TP.HCM - Đồng Nai - Cần Thơ là những địa chỉ có tiềm năng để phát triển các cụm liên kết ngành này.

Đặc biệt cần đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc để tăng tỉ lệ nội địa hóa. Bởi đây là thời điểm hợp lý để Trung Quốc chấp nhận chia sẻ công nghệ nhằm tăng tỉ lệ nội địa hóa tại VN để duy trì năng lực cạnh tranh xuất khẩu.

Chính sách thuế tạm thời 10% của Mỹ: Doanh nghiệp kỳ vọng có thêm nhiều đơn hàng mới

Việc chính quyền Mỹ áp dụng chính sách thuế quan mới tạm thời trên toàn cầu lên 10% trong vòng 150 ngày được các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam nhìn nhận sẽ có nhiều cơ hội để tìm kiếm các đơn hàng mới tích cực hơn từ thị trường này.