20/05/2026 12:04 GMT+7

Tam giác lớn Mỹ - Trung - Nga

Ngày 19-5, Tổng thống Nga Vladimir Putin đến thăm Trung Quốc, chỉ bốn ngày sau khi ông Trump rời Trung Quốc. Thời điểm này lập tức làm dấy lên những suy đoán về một "tam giác lớn" giữa ba cường quốc.

Tổng thống Nga Vladimir Putin - Ảnh 1.

Nguồn: Al Jazeera, OEC (cập nhật tới tháng 9-2025) - Dữ liệu: THANH BÌNH - Đồ họa: TẤN ĐẠT

Dù vậy, giới phân tích cho rằng đây chỉ là sự trùng hợp thuần túy. Chuyến thăm lần này của ông Putin diễn ra đúng dịp kỷ niệm 25 năm Hiệp ước láng giềng tốt, hữu nghị và hợp tác Nga - Trung.

Hơn 40 lần gặp gỡ

Theo Điện Kremlin, ông Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ thảo luận về quan hệ song phương, tham dự lễ khai mạc Năm Giáo dục Nga - Trung 2026 - 2027, đồng thời ký kết khoảng 40 văn kiện, trong đó có tuyên bố chung về xây dựng thế giới đa cực.

Đây là cuộc gặp trong chuỗi hơn 40 lần tiếp xúc giữa hai nhà lãnh đạo từ trước đến nay, gần nhất là tháng 9-2025 khi ông Putin đến Bắc Kinh dự duyệt binh. 

Tờ South China Morning Post (Hong Kong) bình luận: "Đối với Trung Quốc, ổn định quan hệ với Mỹ và làm sâu sắc thêm hợp tác chiến lược với Nga không phải là những lựa chọn loại trừ lẫn nhau. Cả hai đều là một phần của việc duy trì sự ổn định tổng thể trong quan hệ giữa các cường quốc". 

Tờ El Mundo (Tây Ban Nha) nhận định: "Một liên minh chiến lược lâu dài với Nga vẫn là một trong những trụ cột trọng tâm trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc". 

Ông Fyodor Lukyanov, Giám đốc nghiên cứu tại Câu lạc bộ Thảo luận quốc tế Valdai, lý giải cơ sở của "tam giác lớn": Mỹ, Trung, Nga là ba cường quốc có tiềm năng ảnh hưởng lớn nhất đến hệ thống quốc tế, và bất kỳ sự tiếp xúc nào giữa họ cũng đều tác động đến tình hình chung. 

Ông Lukyanov nhấn mạnh rằng Matxcơva và Bắc Kinh là hai trung tâm chính của không gian Đại Á - Âu - nơi đang diễn ra những xung đột gay gắt nhất, từ Đông Âu đến Tây Á, và cũng là khu vực mà cuộc đụng độ tiềm tàng lớn nhất có thể xảy ra tại vùng biển Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Tổng thống Nga Vladimir Putin - Ảnh 2.

Các công nhân Gazprom tại một cơ sở hạ tầng đường ống dẫn khí "Sức mạnh Siberia" từ Nga sang Trung Quốc. Nga có kế hoạch tăng gấp đôi lượng khí đốt xuất khẩu sang Trung Quốc, từ 40 tỷ mét khối vào năm 2024 lên 80 tỷ mét khối vào năm 2035 - Ảnh: Ria Novosti

Thương mại và năng lượng

Nếu địa chính trị là trụ cột của quan hệ Nga - Trung thì năng lượng và thương mại là huyết mạch nuôi dưỡng quan hệ đó - đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh ở Iran đang gây áp lực lên nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Báo New York Times lưu ý quan hệ kinh tế giữa hai nước vốn "không cân bằng": Trung Quốc chiếm hơn 1/3 nhập khẩu và 1/4 xuất khẩu của Nga, trong khi Nga chỉ chiếm khoảng 4% thương mại quốc tế của Trung Quốc. Dù vậy thương mại song phương đã giảm khoảng 7% trong năm ngoái.

Dự án Sức mạnh Siberia 2 - đường ống dẫn khí từ Siberia qua Mông Cổ vào nội địa Trung Quốc - là tâm điểm đàm phán năng lượng

Nga thúc đẩy dự án này nhiều năm nay, nhưng Bắc Kinh vẫn do dự vì lo ngại phụ thuộc quá mức vào một nhà cung cấp duy nhất. 

Năng lượng là trụ cột trong quan hệ Nga - Trung, tiếp theo là nông nghiệp, công nghiệp hóa chất và luyện kim. 

Những diễn biến ở vịnh Ba Tư đang khiến Trung Quốc quan tâm hơn đến các dự án sử dụng tuyến đường biển phía Bắc và vận chuyển đường bộ qua Nga.

Ông Alexey Maslov, Giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á và châu Phi thuộc Đại học Quốc gia Matxcơva, cho biết hai nhà lãnh đạo cũng sẽ thảo luận về xung đột Mỹ - Israel với Iran và tình hình Ukraine. 

Về Ukraine, Bắc Kinh vẫn giữ lập trường giải quyết qua đàm phán. Ông Maslov lưu ý cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều nhất trí rằng chiến dịch quân sự ở Ukraine nên kết thúc vào năm 2026.

Đối tác nhưng không phải đồng minh

Lập trường của Nga và Trung Quốc không hoàn toàn trùng khớp. Bắc Kinh không công khai công nhận Crimea và các vùng lãnh thổ mà Nga sáp nhập từ Ukraine sau năm 2014.

Ngược lại, Matxcơva không công nhận yêu sách của Trung Quốc đối với cao nguyên Aksai Chin ở biên giới Ấn Độ và giữ lập trường mơ hồ về tranh chấp giữa Trung Quốc với Nhật Bản tại quần đảo Senkaku cũng như với một số quốc gia ở Biển Đông.

Sự khác biệt này cho thấy dù quan hệ Nga - Trung ngày càng gắn kết, hai bên vẫn là đối tác chiến lược chứ không phải đồng minh theo nghĩa đầy đủ, theo Vedomosti ngày 18-5.

Tam giác lớn Mỹ - Trung - Nga - Ảnh 2.Dàn CEO hàng đầu nước Nga tháp tùng Tổng thống Putin đến Trung Quốc

Tổng thống Nga Vladimir Putin mang theo phái đoàn gồm hàng loạt CEO và quan chức cấp cao tới Bắc Kinh, nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế - năng lượng.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất